Đẩy nhanh hợp tác trên nhiều lĩnh vực

* Kết thúc tốt đẹp chuyến thăm Cộng hòa Mô-dăm-bích, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước Cộng hòa Hồi giáo I-ran

Hai lãnh đạo đã thông báo cho nhau tình hình mỗi nước, bày tỏ hài lòng về quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Mô-dăm-bích đang phát triển tốt đẹp và mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Tổng thống Mô-dăm-bích, Phi-lip-pê Gia-xin-tô Ni-u-xi coi Việt Nam là biểu tượng anh hùng trong đấu tranh giải phóng dân tộc, bày tỏ sự ngưỡng mộ về những thành tựu đạt được trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội cũng như những nỗ lực cải cách của Mô-dăm-bích trong thời gian qua.

Về quan hệ chính trị, hai bên nhất trí cần tăng cường trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao hai nước, tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn và tổ chức quốc tế. Hai lãnh đạo cũng dành thời gian trao đổi sâu sắc về các vấn đề quốc tế và khu vực mà hai nước quan tâm, cho rằng các nước phải nỗ lực đóng góp cho việc duy trì hòa bình và ổn định trên thế giới, nhất trí các xung đột, tranh chấp về biên giới lãnh thổ cần phải được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang hội đàm với Tổng thống Mô-dăm-bích Phi-lip-pê Gia-xin-tô Ni-u-xi. Ảnh: TTXVN 

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cảm ơn Mô-dăm-bích đã ủng hộ Việt Nam ứng cử vào Hội đồng kinh tế xã hội của Liên hợp quốc và đề nghị Mô-dăm-bích ủng hộ Việt Nam ứng cử vào Ủy ban Luật pháp Quốc tế (ILC) nhiệm kỳ 2017-2021 và Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ nhiệm kỳ 2020-2021. Hai bên nhất trí rằng cơ chế Ủy ban liên chính phủ và tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao hai nước cần phải được tổ chức thường xuyên, đặt ra các mục tiêu cụ thể để có thể triển khai thực hiện thực sự hiệu quả.

Về thương mại, hai vị lãnh đạo cùng cho rằng trao đổi thương mại song phương còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước và nhất trí giao các bộ/ngành thảo luận các biện pháp cụ thể để phấn đấu tới năm 2020 nâng kim ngạch song phương giữa hai nước lên ít nhất 500 triệu USD và tăng dần sau đó. Để đạt được mục tiêu này, đề nghị Mô-dăm-bích tạo cơ chế/khuôn khổ hợp tác kinh tế thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước, trước tiên là xem xét xây dựng kho ngoại quan hàng hóa.

Hai lãnh đạo bày tỏ vui mừng về liên doanh đầu tư viễn thông Movitel, liên doanh giữa Viettel và Công ty đầu tư SPI của Mô-dăm-bích, cho rằng thành công của liên doanh này là minh chứng cho hiệu quả đầu tư vào Mô-dăm-bích và động lực để các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào thị trường này. Mô-dăm-bích đánh giá cao những đóng góp của Movitel vào phát triển kinh tế-xã hội của Mô-dăm-bích, đồng thời nhất trí nhân rộng mô hình liên doanh đầu tư này sang các lĩnh vực như: Dầu khí, thương mại, chế biến nông sản, xây dựng…

Về hợp tác nông nghiệp, thủy sản, hai bên nhất trí cho rằng đây là lĩnh vực hợp tác rất tiềm năng. Mô-dăm-bích đánh giá cao thành công của dự án hợp tác ba bên Việt Nam - Mô-dăm-bích - Nhật Bản về trồng lúa tại Dam-bê-di-a (Zambezia), đưa ba giống lúa phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của Mô-dăm-bích vào trồng trọt, góp phần tăng năng suất lúa lên gấp đôi, giúp giải quyết nhu cầu lương thực tại chỗ và tạo công ăn việc làm cho người dân. Đồng thời, Mô-dăm-bích cho biết rất mong muốn Việt Nam cử chuyên gia sang làm việc tại Viện Nghiên cứu về thủy sản và giúp xây dựng mô hình nuôi cá lồng trên biển tại Mô-dăm-bích mà Việt Nam có nhiều kinh nghiệm. Hai vị lãnh đạo cũng nhất trí giao các bộ/ngành liên quan thúc đẩy nghiên cứu việc triển khai dự án trồng cao su hiện đang bị chững lại.

Về lĩnh vực giao thông vận tải, Tổng thống Mô-dăm-bích mong muốn đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực hàng hải và vận tải biển mà Việt Nam có thế mạnh, cho biết đang dự thảo Luật kêu gọi đầu tư tư nhân về vận tải đường biển, một phương thức vận tải hiệu quả với chi phí thấp. Tổng thống đề nghị Việt Nam tiếp tục giúp Mô-dăm-bích đào tạo nhân lực trong lĩnh vực hàng hải.

Ngoài ra, Việt Nam cho biết sẵn sàng giúp Mô-dăm-bích đào tạo nhân lực trong lĩnh vực công nghệ thông tin, quân y, viễn thông, công nghệ thông tin… và chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực phòng chống thiên tai, phòng chống tội phạm, khủng bố, bạo động, phòng cháy chữa cháy, tăng gia sản xuất trong quân đội… Hai bên nhất trí phối hợp đàm phán và sớm ký kết Hiệp định bảo vệ tin mật, Hiệp định dẫn độ và Hiệp định chuyển giao người bị kết án tù.

Hai vị Lãnh đạo nhất trí hai nước cần tổ chức sớm Ủy ban liên chính phủ lần 4 để cụ thể hóa và triển khai thực hiện các nội dung được thống nhất trong hội đàm ngày hôm nay.

Nhân dịp này, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang mời Tổng thống Mô-dăm-bích Phi-lip-pê Gia-xin-tô Ni-u-xi sang thăm Việt Nam trong thời gian thuận tiện; Tổng thống Mô-dăm-bích đã vui vẻ nhận lời.

- Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Cộng hòa Mô-dăm-bích, sáng 12-3 (giờ Mô-dăm-bích), Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã thăm trụ sở Quốc hội Mô-dăm-bích, hội kiến Chủ tịch Quốc hội Vê-rô-ni-ca Ma-ca-mu (Veronica Macamo), thăm trụ sở Đảng Mặt trận Giải phóng Mô-dăm-bích (FRELIMO) và gặp Tổng thư ký Đảng E-li-dêu Ma-sa-va (Eliseu Machava) trong sự chào đón nồng nhiệt của đông đảo quần chúng và đảng viên FRELIMO.

Chủ tịch Quốc hội Mô-dăm-bích Vê-rô-ni-ca Ma-ca-mu chào mừng và đánh giá cao chuyến thăm Mô-dăm-bích của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng đoàn đại biểu cấp cao của Chính phủ Việt Nam, coi đây là mốc quan trọng mở ra giai đoạn mới cho quan hệ hợp tác giữa hai nước. Bà Vê-rô-ni-ca Ma-ca-mu nhấn mạnh, Mô-dăm-bích và Việt Nam có quan hệ truyền thống lâu đời, đậm tình hữu nghị và cảm ơn sự ủng hộ và tình đoàn kết quý báu của Việt Nam dành cho Mô-dăm-bích trong giai đoạn đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay. Bà Chủ tịch cho rằng Quốc hội hai bên có nhiều kinh nghiệm và thông tin có thể chia sẻ cho nhau, khẳng định quyết tâm đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam, phối hợp chặt chẽ tại các tổ chức liên nghị viện quốc tế, góp phần củng cố quan hệ hợp tác song phương, nhất là trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, viễn thông, nông nghiệp… và đề xuất nghiên cứu ký kết thỏa thuận nhằm tăng cường hợp tác giữa hai Quốc hội.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang bày tỏ vui mừng được trở lại thăm Mô-dăm-bích sau 7 năm và tận mắt chứng kiến những thành tựu mà nhân dân Mô-dăm-bích anh em đã đạt được trong xây dựng đất nước và đánh giá cao vai trò của Quốc hội Mô-dăm-bích trong việc xây dựng môi trường đoàn kết, thống nhất, góp phần vào công cuộc xây dựng phát triển đất nước.

Tổng thư ký Đảng FRELIMO vui mừng chào đón Chủ tịch nước tới thăm trụ sở Đảng lần thứ hai trên cương vị mới, cho biết FRELIMO rất coi trọng mối quan hệ lâu đời với Đảng Cộng sản Việt Nam và luôn nỗ lực hết sức để củng cố mối quan hệ này. Ông E-li-dêu Ma-sa-va chúc mừng Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XII, bầu ra ban lãnh đạo mới và xác định mục tiêu tổng quát cho 5 năm tới. Ông cảm ơn Việt Nam đã hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm với Đảng FRELIMO trong công tác xây dựng Đảng, giúp đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực cho Đảng. Ông cho biết nhiều Đảng viên FRELIMO sau khi được đào tạo tại Việt Nam trở về đã được tin tưởng giao đảm nhiệm các trọng trách lãnh đạo trong các cấp ủy đảng.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thông báo vắn tắt kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XII và khẳng định hai nước cần tiếp tục duy trì hợp tác chặt chẽ giữa hai Đảng, làm nền tảng cho phát triển quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước.

Chủ tịch nước bày tỏ tin tưởng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng FRELIMO, Mô-dăm-bích sẽ tiếp tục đạt nhiều thành công hơn nữa trong phát triển đất nước, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Mô-dăm-bích.

Trước đó, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phu nhân đã tới đặt hoa tại Đài tưởng niệm các anh hùng dân tộc Mô-dăm-bích và Đại lộ Hồ Chí Minh tại thủ đô Ma-pu-tô.

- Trưa 12-3 (tức chiều tối cùng ngày theo giờ Hà Nội), trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước Mô-dăm-bích, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Mô-dăm-bích Phi-lip-pê Gia-xin-tô Ni-u-xi đã tham dự và phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Mô-dăm-bích - Việt Nam, do Liên đoàn các doanh nghiệp Mô-dăm-bích và Phòng Thương mại công nghiệp Việt Nam phối hợp tổ chức. 

Phát biểu tại đây, Tổng thống Phi-lip-pê Gia-xin-tô Ni-u-xi cho biết, chuyến thăm Mô-dăm-bích của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang không chỉ góp phần củng cố, phát triển quan hệ chính trị, ngoại giao giữa hai nước mà sẽ là dấu mốc, tạo đà thúc đẩy sự hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Theo đó, doanh nghiệp hai nước cần vận dụng mối quan hệ chính trị, truyền thống tốt đẹp giữa hai quốc gia để tìm kiếm cơ hội hợp tác, đầu tư. Tổng thống Phi-lip-pê Gia-xin-tô Ni-u-xi đánh giá cao sự đầu tư của Tập đoàn Viễn thông quân đội (Viettel) với mạng di động Movietl và sự hiện diện của Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) ở thị trường Mô-dăm-bích. Mô-dăm-bích có rất nhiều tiềm năng và lợi thế cho các doanh nghiệp Việt Nam đến đầu tư, kinh doanh. Ngoài những gì đã có, thông qua diễn đàn này, các doanh nghiệp của hai nước hãy tìm hiểu, mở rộng hơn nữa các lĩnh vực hợp tác; đặc biệt là những lĩnh vực mà Mô-dăm-bích có thế mạnh và Việt Nam lại có kinh nghiệm như: Nông nghiệp, thủy sản, viễn thông, may mặc, du lịch,... Tổng thống Phi-lip-pê Gia-xin-tô Ni-u-xi khẳng định, Mô-dăm-bích luôn chào đón và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đến làm ăn; đồng thời mong muốn phía Việt Nam cũng hỗ trợ, ủng hộ các doanh nghiệp đến với thị trường Mô-dăm-bích.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cho biết, với 30 năm đổi mới, Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ về mọi mặt, nhất là về kinh tế. Với kinh nghiệm của mình và mối quan hệ truyền thống tốt đẹp giữa hai nước, Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cũng như hợp tác với Mô-dăm-bích để cả hai cùng phát triển, đem lại những lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp cũng như người dân hai bên. Theo Chủ tịch nước, sự hợp tác kinh tế, trao đổi thương mại hiện nay là chưa tương xứng với tiềm năng cũng như mối quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước. Vì vậy, các doanh nghiệp hai nước cần chủ động hơn nữa trong việc tìm kiếm cơ hội, hợp tác đầu tư kinh doanh. Các cơ quan chức năng của hai nước cũng cần phối hợp chặt chẽ, giải quyết những vướng mắc để các doanh nghiệp hai nước dễ dàng hợp tác, đầu tư, kinh doanh. Không chỉ hướng đến thị trường của mỗi nước, mà còn phải hướng đến nước thứ ba và khu vực. Mô-dăm-bích giúp doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường Đông Phi và ngược lại, Việt Nam sẽ giúp doanh nghiệp Mô-dăm-bích vào thị trường Đông Á và ASEAN. Làm sao để sự hợp tác là thành công trên hành động, thực tế, chứ không chỉ là lời nói. Để doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng vào Mô-dăm-bích, Chủ tịch nước đề nghị phía Mô-dăm-bích nghiên cứu xây dựng cơ chế thanh toán liên ngân hàng cũng như xây dựng hệ thống kho ngoại quan. Tiềm năng hợp tác hai nước là rất lớn, nhất là ở lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cho rằng, mục tiêu 500 triệu USD về kim ngạch thương mại hai chiều năm 2020 là con số tối thiểu cần đạt được. Nhưng với những gì đang diễn ra và kết quả chuyến thăm cũng như sự thành công của diễn đàn này, chắc chắn hai nước sẽ sớm đạt được mục tiêu đó, cũng như mối quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước sẽ có bước phát triển mạnh mẽ.

Chiều 12-3, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm và làm việc tại Movitel, cơ quan hợp tác giữa Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel với đối tác Mô-dăm-bích, gặp cán bộ, nhân viên sứ quán Việt Nam và cộng đồng người Việt Nam tại Mô-dăm-bích.

Hôm nay, 13-3, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Phu nhân cùng đoàn đại biểu Việt Nam rời Mô-dăm-bích, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Mô-dăm-bích, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước nước Cộng hòa Hồi giáo I-ran.

VĂN YÊN (từ Maputo, Mô-dăm-bích)