Ngày 19-4-1961, dưới sự lãnh đạo của Tổng Tư lệnh Fidel Castro, Lực lượng vũ trang cách mạng Cu-ba đã làm nên chiến thắng Giron, là nguồn cổ vũ to lớn cho phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Năm 1963, sau chiến thắng Ấp Bắc tại miền Nam Việt Nam, Chủ tịch Cu-ba Fidel Castro đã đích thân trao tặng lá cờ chiến thắng Giron cho Tiểu đoàn 261 (nay là Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 2, Sư đoàn 330, Quân khu 9), Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ đó, Tiểu đoàn 261 - Giron trở thành một biểu tượng của tình hữu nghị Việt Nam - Cu-ba. Nhân dịp kỷ niệm 55 Ngày chiến thắng Giron, phóng viên Báo QĐND Online đã có cuộc trò chuyện với Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Cu-ba tại Việt Nam Herminio López Díaz để cùng nhìn lại sự kiện đặc biệt này.
Đại sứ Herminio López Díaz: Chiến thắng Giron là sự kiện tiêu biểu trong phong trào kháng chiến của nhân dân Cu-ba với quyết tâm làm chủ vận mệnh dân tộc. Chính vì đã xác định được ý nghĩa và mục tiêu của trận chiến nên dưới sự lãnh đạo tài tình của Tư lệnh Fidel Castro, nhân dân Cu-ba đã đấu tranh kiên cường và nhanh chóng đánh bại đội quân xâm lược. Đây cũng là thất bại đầu tiên của đội quân xâm lược Mỹ tại khu vực Mỹ La tinh.
PV: Chiến thắng Giron đã trở thành biểu tượng của tinh thần Cách mạng ở Cu-ba và Chủ tịch Fidel Castro đã trao cờ chiến thắng Giron cho Tiểu đoàn 261 (Việt Nam). Ngài có suy nghĩ gì về sự kiện đặc biệt này?
Đại sứ Herminio López Díaz: Ngay từ những ngày đầu của cuộc cách mạng, Cu-ba đã là dân tộc tiên phong ủng hộ phong trào đoàn kết. Và bằng nhiều cách khác nhau, chúng tôi luôn ủng hộ nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Do vậy, chiến thắng Ấp Bắc năm 1963 của Tiểu đoàn 261 đối với nhân dân Cu-ba là nguồn cổ vũ tinh thần, niềm vui mừng khôn xiết và sự củng cố niềm tin sâu sắc. Thông qua sự kiện này, chúng tôi muốn nói với nhân dân Việt Nam rằng, cách nửa vòng Trái đất cũng có những con người đang đấu tranh tới hơi thở cuối cùng để bảo vệ độc lập dân tộc giống như nhân dân Việt Nam. Như các bạn đã biết, Tư lệnh Fidel Castro là lãnh đạo Nhà nước Cu-ba đầu tiên thăm các khu vực giải phóng ở miền Nam Việt Nam. Chính Chủ tịch Fidel cũng đã từng khẳng định, nhân dân Cu-ba sẽ luôn ủng hộ nhân dân Việt Nam trong phong trào giải phóng dân tộc. Tôi nghĩ hành động đó đã phần nào thể hiện được tình cảm đặc biệt mà nhân dân Cu-ba dành cho nhân dân Việt Nam.
PV: Vậy hơn 55 năm qua, mối quan hệ truyền thống tốt đẹp đó đã được hai bên nuôi dưỡng và phát triển như thế nào?
Đại sứ Herminio López Díaz: Năm 2015, chúng ta đã cùng nhau kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cu-ba. Trong thời gian chiến tranh, Cu-ba đã ủng hộ Việt Nam bằng nhiều cách. Sau chiến thắng năm 1975, Cu-ba tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xây dựng lại nhiều khu vực; đào tạo cho các cán bộ quân đội về ngoại ngữ, kiến trúc và nhiều lĩnh vực khác nữa. Và sau đó, khi Cu-ba phải trải qua nhiều cuộc khủng hoảng kinh tế, chúng tôi cũng đã nhận được sự hỗ trợ, hợp tác từ phía Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, trong đó, tiêu biểu là dự án đầu tư gạo và các sản phẩm nông nghiệp. Phải nói rằng, chúng tôi luôn trân trọng mối quan hệ truyền thống tốt đẹp giữa hai nước. Hiện nay, Cu-ba đang bước vào thời kỳ chuyển hóa kinh tế, chúng tôi luôn kêu gọi sự đồng hành của các tổ chức Việt Nam không chỉ trong lĩnh vực thương mại đầu tư, mà cả chia sẻ kinh nghiệm trong thời kỳ đổi mới đất nước. Tôi tin chắc rằng mối quan hệ giữa hai nước sẽ tiếp tục được mở rộng.
PV: Với vai trò là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Cu-ba tại Việt Nam, trong thời gian tới, ông sẽ làm gì để thúc đẩy mối quan hệ đoàn kết, gắn bó, giúp đỡ nhau giữa hai nước?
Đại sứ Herminio López Díaz: Được cử làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Cu-ba tại Việt Nam là một niềm vinh dự lớn đối với tôi. Nhận thức được trách nhiệm của mình là phải làm sao không những duy trì mà phải phát triển mối quan hệ tốt đẹp đó. Ưu tiên hàng đầu mà chúng tôi hướng tới là mở rộng hơn nữa hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực kinh tế - thương mại. Ngoài ra, chúng ta cũng cần triển khai nhiều hoạt động hơn để thế hệ trẻ hai nước hiểu, nhớ và quan tâm tới mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Cu-ba. Đó là những mục tiêu tôi đặt ra trong nhiệm kỳ làm việc của mình tại Việt Nam.
PV: Xin chân thành cảm ơn Đại sứ!
CHUNG ANH (thực hiện)