QĐND - Một trong những sự kiện mà người dân đặc biệt quan tâm trong tuần qua là Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử. Theo nghị quyết này, đến hết năm 2016, các bộ, ngành Trung ương có 100% các dịch vụ công được cung cấp trực tuyến ở mức độ cho phép người sử dụng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Các giao dịch trong quá trình xử lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ được thực hiện trên môi trường mạng. 

Như vậy, đến cuối năm sau, ước nguyện “trực tuyến hóa” thủ tục hành chính của rất nhiều người dân và doanh nghiệp sẽ thành hiện thực. Cảnh người dân phải chầu chực, chờ đợi làm các thủ tục hành chính sẽ giảm. Cảnh công chức hoạnh họe dân, công chức “gây khó để ló phong bì” cũng sẽ bớt hẳn.

Ảnh minh họa theo Dân trí

Thực tế trong thời gian qua, một số ngành và địa phương đã áp dụng thành công mô hình “trực tuyến hóa” thủ tục hành chính. Ngành hải quan có “thông quan điện tử”, ngành thuế có “nộp thuế điện tử”. Mô hình “chính quyền điện tử” cũng đã được nhiều người dân ngợi khen ở Hải Phòng, Đà Nẵng, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh… Nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), việc “trực tuyến hóa” các thủ tục hành chính là bước đột phá để các cơ quan nhà nước làm việc hiệu quả và minh bạch hơn, cung cấp thông tin, dịch vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức. “Trực tuyến hóa” thủ tục hành chính còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân thực hiện quyền dân chủ và tham gia quản lý nhà nước, bảo đảm sự kiểm soát và giám sát lẫn nhau giữa công dân và các cơ quan nhà nước.

Tuy nhiên, con đường đến “trực tuyến hóa” thủ tục hành chính không hề bằng phẳng. Trước hết, “trực tuyến hóa” thủ tục hành chính không đơn thuần là máy tính, mạng internet mà quan trọng nhất là sự đổi mới toàn diện các quan hệ (đặc biệt là quan hệ giữa các cơ quan công quyền và công dân), các nguồn lực, các quy trình, phương thức hoạt động của quy trình này. Với những công chức quen thói “thủ tục hành chính để hành dân là chính” chắc chắn sẽ gây khó dễ với quy trình mà người dân không phải tiếp xúc trực tiếp với mình. Một bộ phận dân cư vẫn chưa quen với máy tính điện tử, chưa thể sử dụng mạng internet, vì thế, rất cần có những công chức, viên chức hướng dẫn họ thực hiện.

Mặt khác, việc “trực tuyến hóa” thủ tục hành chính sẽ tăng chi phí an ninh cho các cơ quan công quyền. Để bảo vệ sự riêng tư và thông tin mật của dữ liệu sẽ phải có các biện pháp bảo mật (để chống các sự tấn công, xâm nhập, ăn cắp dữ liệu từ bên ngoài, hay của các hacker), bảo đảm sự quản lý thông tin cá nhân không bị các cơ quan nhà nước lạm dụng trái Hiến pháp và bảo vệ người dân cũng như cung cấp thông tin cho người dân. Tại Việt Nam, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính liên tục được thay đổi, đòi hỏi hệ thống trực tuyến thủ tục hành chính cũng phải thường xuyên cập nhật và nâng cấp liên tục, để thích ứng với  công nghệ mới…

Hy vọng những hạn chế, bất cập nói trên sẽ được các cơ quan chức năng của Nhà nước nghiên cứu, có giải pháp khắc phục. Vấn đề quan trọng và cấp bách lúc này là phải khẩn trương hoàn thiện cơ sở pháp lý để vận hành trực tuyến thủ tục hành chính. 

Được biết ngày 20-10, kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XIII sẽ khai mạc. Một trong những nội dung quan trọng nhất của kỳ họp là xây dựng pháp luật. Người dân và doanh nghiệp đang kỳ vọng các luật, nghị quyết được thông qua tại kỳ họp này sẽ tạo khung khổ pháp lý cần thiết để đưa đất nước phát triển bền vững, cải thiện đời sống của người dân, trong đó có việc cải cách hành chính bằng giải pháp “trực tuyến hóa” thủ tục hành chính.

ĐỖ PHÚ THỌ