Từ đó, một số chính sách, chương trình hỗ trợ cho các DNNVV đã được vạch ra và thực hiện. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách ấy, chương trình ấy còn hạn chế.
Tại hội thảo “Dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa dưới góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp tại Hà Nội” vừa được tổ chức, nhiều ý kiến cho thấy, hiện nay DNNVV còn gặp nhiều khó khăn để phát triển, đặc biệt vẫn là vấn đề vay vốn. Theo khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), DNNVV chỉ tiếp cận được các khoản vay ngắn hạn với lãi suất cao. Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV đã từng được kỳ vọng là giải pháp vàng giúp các DNNVV, nhất là những doanh nghiệp mới, không có đủ tài sản thế chấp, có thể vay vốn của ngân hàng. Thế nhưng, trong những năm qua, các quỹ này lâm vào tình trạng có cũng như không, bởi chưa phát huy được hiệu quả, chưa giúp được doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay ngân hàng dễ dàng hơn như mục tiêu đã đề ra.
Hiện cả nước có khoảng 27 quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV được thành lập ở các địa phương nhưng đều trong tình trạng hoạt động cầm chừng.
Nguyên nhân khiến các quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV chưa phát huy được vai trò là bởi: Các doanh nghiệp tìm đến cậy nhờ quỹ làm cầu nối với ngân hàng đều là những doanh nghiệp mới, chưa có thương hiệu, quy mô rất nhỏ, không có đủ tài sản thế chấp nên không thể vay vốn trực tiếp từ ngân hàng. Có nghĩa là, đây đều là những trường hợp rủi ro cao. Thế nhưng, ngân hàng lại chưa tin tưởng các quỹ bảo lãnh tín dụng nói trên có đủ năng lực “gánh” nợ nếu xảy ra rủi ro. Thực tế là bản thân các quỹ bảo lãnh tín dụng cũng đều khó khăn trong việc tìm nguồn tài chính để duy trì hoạt động của chính mình. Các quỹ này đang hoạt động theo mô hình làm tín dụng “giả” nhưng trách nhiệm "thật", vì không cho vay đồng nào, không thu lãi nhưng phải chịu trách nhiệm nhiều mặt.
Trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp, ngân hàng và quỹ bảo lãnh tín dụng thì quỹ bảo lãnh tín dụng đang chịu thiệt thòi. Bởi nếu khoản vay xảy ra sự cố, quỹ bảo lãnh tín dụng phải gánh hết nhưng lại không được hưởng lợi gì. Trong khi đó, ngân hàng đã được hưởng lãi suất.
Thêm nữa, một điều rất trái khoáy là tiêu chuẩn để các quỹ đứng ra bảo lãnh cho doanh nghiệp cũng gần giống như tiêu chuẩn cho vay của các ngân hàng hay các quỹ tín dụng khác, đó là doanh nghiệp muốn được bảo lãnh phải có tài sản thế chấp đạt yêu cầu.
Như vậy, ngân hàng thì chưa yên tâm với sự bảo lãnh của quỹ để từ đó cho doanh nghiệp vay vốn vì sợ rủi ro lớn; doanh nghiệp không thật mặn mà để cậy nhờ quỹ vì những rào cản về quy định.
Chính phủ đang rất nỗ lực xây dựng một môi trường kinh doanh thuận lợi, khuyến khích toàn dân khởi nghiệp vì mục tiêu phát triển kinh tế đất nước. Để mong muốn ấy sớm trở thành hiện thực thì phải giải rất nhiều bài toán. Trong đó, vấn đề tìm nguồn vốn vay lãi suất thấp cho doanh nghiệp là một trong những bài toán mấu chốt cần sớm có lời giải trong thời gian tới.
TRẦN MINH MẠNH