QĐND - Quyết định số 38/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thí điểm triển khai thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại quận, huyện, thị xã và phường, xã, thị trấn của TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh vừa chính thức có hiệu lực thi hành. Thực tế hiện nay, lực lượng thanh tra chuyên ngành an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) trên cả nước mới chỉ dừng ở cấp tỉnh, thành phố, trong khi hầu hết doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm lại ở cơ sở. Việc triển khai Quyết định số 38 sẽ tạo ra chuyển biến đột phá trong vấn đề bảo đảm ATVSTP ngay từ cơ sở.

Ảnh minh họa / baomoi.com

Thời gian qua, các vụ ngộ độc thực phẩm trên cả nước xảy ra ngày càng nhiều, nhất là các vụ ngộ độc tập thể đã ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân và sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương, doanh nghiệp. “Tuyên chiến” với thực phẩm bẩn cần đồng bộ các giải pháp, trong đó việc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành là giải pháp cụ thể, tích cực trong việc bảo đảm ATVSTP. Triển khai Quyết định số 38, với sự vào cuộc của chính quyền cấp cơ sở sẽ tạo được mạng lưới kiểm soát ATVSTP sâu rộng, góp phần khắc phục những bất cập đang tồn tại.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng, phần lớn cán bộ cấp cơ sở chưa qua đào tạo chuyên ngành thanh tra, kiểm tra ATVSTP, nên thời gian đầu sẽ không khỏi gặp phải những khó khăn nhất định. Một bộ phận cán bộ, nhân viên thanh tra có thể vận dụng máy móc, thiếu linh hoạt trong thực hiện nhiệm vụ, dẫn đến khi phát hiện đơn vị vi phạm thì xử phạt chưa đúng hoặc không dám xử phạt. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ ở cấp cơ sở ít, nhất là thiếu cán bộ chuyên trách, khó tránh khỏi hiện tượng cán bộ có tâm lý “chỉ làm thí điểm, tạm thời” nên không thực sự chuyên tâm hay có tư tưởng “địa bàn nhà”. Việc các địa phương được giữ lại 100% tiền xử phạt là yếu tố khá nhạy cảm, nếu không giám sát chặt chẽ, dễ nảy sinh “lạm thanh tra, lạm thu”, gây ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của người dân. Bên cạnh đó, ở cơ sở vẫn còn khó khăn về công cụ, thiết bị chuyên môn...

Thực hiện thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại quận, huyện, thị xã và phường, xã, thị trấn của hai thành phố lớn, sau đó nhân rộng ra cả nước là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, góp phần ngăn chặn nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, thách thức trong việc thực hiện Quyết định số 38 để các địa phương cơ sở nhận rõ trách nhiệm, cùng chung tay với các ngành, các cấp trong việc bảo đảm ATVSTP. Dư luận cho rằng, các địa phương nên chú trọng vào thanh tra chất lượng ATVSTP, không nên quá tập trung vào kiểm tra thủ tục hành chính. Cán bộ thanh tra cấp cơ sở cần được tập huấn chu đáo, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, hiểu biết pháp luật và hơn hết là nêu cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra ATVSTP. Cơ quan chuyên môn cấp trên phải giám sát và kiểm tra hoạt động thanh tra, kiểm tra của lực lượng cấp cơ sở để đánh giá chất lượng và có sự điều chỉnh kịp thời.

Chất lượng thanh tra ATVSTP ở cơ sở không phải thể hiện bằng con số xử phạt được bao nhiêu vụ, thu bao nhiêu tiền mà là hiệu quả chuyển biến tình hình thực tế. Do đó, việc thanh tra, kiểm tra ở cơ sở cũng phải ưu tiên lồng ghép tuyên truyền, giải thích, vận động, nhắc nhở doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh và cả người tiêu dùng, tiến tới thay đổi hành vi, ý thức chấp hành pháp luật về ATVSTP. Ngày 30-11, Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về ATVSTP đã ban hành Kế hoạch số 1066 về việc triển khai công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Bính Thân và mùa Lễ hội Xuân 2016. Cùng với việc thực hiện Quyết định số 38 của Thủ tướng Chính phủ, kế hoạch nói trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra, kiểm tra ATVSTP ở các cấp, nhất là bảo đảm sức khỏe cho nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới.


LÊ HÙNG KHOA