QĐND - Một trong những vấn đề các đại biểu Quốc hội quan tâm phát biểu nhiều nhất trong phiên họp chiều qua (22-6) khi thảo luận dự án Luật Thống kê (sửa đổi) là chất lượng thống kê và niềm tin từ các con số thống kê.

Mấy năm gần đây, nghị trường đã nhiều lần nóng lên khi các đại biểu Quốc hội đưa ra những con số thống kê thiếu niềm tin: GDP (tổng sản phẩm nội địa) của địa phương nào cũng cao, nhưng của cả nước lại thấp, nhiều tỉnh có GDP cao đến gấp đôi, gấp 3 mức chung của cả nước. Tốc độ tăng trưởng GDP hằng năm của các địa phương cộng lại cao hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng GDP chung của cả nước. Trong năm kinh tế rất khó khăn, các doanh nghiệp đóng cửa, phá sản hàng loạt mà con số tạo việc làm mới vẫn thống kê lên tới hơn 1,5 triệu người. Nợ bất động sản thống kê lúc thế này, lúc thế khác…

Ảnh minh họa/dantri.com.vn/

Bởi thế, đại đa số đại biểu Quốc hội đều tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Thống kê nhằm khắc phục những bất cập của Luật Thống kê hiện hành như: Chất lượng, độ tin cậy của số liệu thống kê; chênh lệch số liệu thống kê giữa Trung ương và địa phương, giữa Tổng cục Thống kê với bộ, ngành về một số chỉ tiêu thống kê; công tác phân tích, dự báo thống kê; việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng nguồn dữ liệu thông tin sẵn có; về hội nhập quốc tế đối với công tác thống kê. Đồng thời, việc sửa đổi luật nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động thống kê nhà nước và hoạt động thống kê ngoài nhà nước.

Thống kê là một trong những công cụ quản lý vĩ mô quan trọng của quốc gia, có nhiệm vụ cung cấp một cách trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ, kịp thời thông tin thống kê phục vụ các cơ quan nhà nước trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và đáp ứng nhu cầu thông tin của các tổ chức, cá nhân khác ở trong nước và nước ngoài. Không có số liệu đúng và đủ, các đồng chí lãnh đạo các cơ quan chức năng của Đảng và Nhà nước không thể đưa ra đánh giá đúng tình hình, không nắm bắt chính xác các xu hướng, không thể đưa ra những quyết sách, chủ trương giải quyết đúng. Đối với công tác điều hành, quản lý xã hội, số liệu chính là điểm tựa và là cơ sở để nhà quản lý hoạch định chính sách phát triển kinh tế, xã hội. Con số chính xác giúp nhà quản lý đưa ra chính sách phù hợp. Hay nói cách khác, có con số đúng mới có giải pháp trúng. Nếu con số thống kê không đúng, sai lệch nhiều thì không những đưa ra giải pháp, chính sách không đúng mà còn dẫn đến hậu quả khó lường cho xã hội.

Với tầm quan trọng của con số, số liệu thống kê trung thực, chính xác, nhiều đại biểu Quốc hội đã đề nghị dự án Luật Thống kê (sửa đổi) không nên quy định cơ quan thống kê thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư mà nên hoạt động độc lập để nâng cao địa vị pháp lý cho cơ quan thống kê Trung ương. Có đại biểu kiến nghị cơ quan thống kê nên thuộc Chính phủ, có đại biểu đề nghị cơ quan thống kê Trung ương thuộc Quốc hội để bảo đảm tính minh bạch và độc lập của số liệu thống kê…

Tuy nhiên, theo phân tích của một số đại biểu Quốc hội thì việc Tổng cục Thống kê trực thuộc cơ quan nào không ảnh hưởng đến sự độc lập trong hoạt động, nếu có cơ chế hoạt động và chế độ trách nhiệm rõ ràng. Cơ chế và chế độ trách nhiệm cần phải được thể hiện rõ trong quy trình sản xuất thông tin thống kê; công tác thẩm định số liệu của Tổng cục Thống kê đối với các chỉ tiêu thống kê quốc gia do các bộ, ngành thu thập, tính toán và tổng hợp; thẩm định phương án, biểu mẫu của các cuộc điều tra thống kê do bộ, ngành, địa phương thực hiện… Đã đến lúc không riêng ngành thống kê mà các tổ chức kinh tế, xã hội cần phải có biện pháp chấn chỉnh, tránh chạy theo thành tích. Chỉ có như vậy, con số thống kê mới thực sự mang lại niềm tin cho xã hội. Nếu những con số đẹp trên diễn đàn không phải là con số của thực tế, sẽ để lại hậu quả nặng nề, khó lường.

Cử tri cả nước đang đặt niềm tin của những người làm dự án và biểu quyết thông qua dự án Luật Thống kê (sửa đổi).

ĐỖ PHÚ THỌ