QĐND - Sau mấy ngày trên biển với hướng đi phức tạp, khó phán đoán, trưa hôm qua (24-6), bão số 1 đã đi vào địa phận Quảng Ninh-Hải Phòng, gây nhiều thiệt hại về người và tài sản.

Theo các chuyên gia khí tượng thủy văn, cơn bão đầu tiên trên Biển Đông trong năm 2015 này (có tên quốc tế là Kujira) khá đặc biệt. Bão liên tục đổi hướng, diễn biến phức tạp và rất khó dự báo. Trước ngày 23-6, các cơ quan dự báo khí tượng thủy văn của Việt Nam và nước ngoài đều đưa ra dự báo bão sẽ đổ bộ vào Trung Quốc. Sáng 23-6, dự báo bão sẽ đi vào địa phận tỉnh Quảng Ninh. Chiều 23-6 dự báo đến sáng sớm ngày 24-6 bão sẽ suy yếu thành áp thấp nhiệt đới. Sáng 24-6 dự báo bão sẽ đổ bộ vào khu vực Quảng Ninh-Thái Bình… Thế nhưng, trên thực tế, trong đêm 23-6, bão hầu như không dịch chuyển và mạnh lên. Bão áp sát bờ từ sáng sớm 24-6 nhưng tới trưa bão mới cập bờ…

Ảnh minh hoạ: vietnamplus.vn.

Việt Nam là một trong những quốc gia trên thế giới bị thiệt hại nhiều do thiên tai gây ra. Báo cáo của Liên hợp quốc đánh giá toàn cầu về giảm thiểu rủi ro thảm họa cho thấy, trong 10 năm qua, trung bình mỗi năm ở Việt Nam có gần 650 đợt thiên tai xảy ra như: Lũ lụt, mưa đá, bão, lũ quét, lốc xoáy, sạt lở… gây thiệt hại cho nền kinh tế khoảng 5,2 tỷ USD/năm. Điều đáng nói là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, bất thường, khó dự báo. Gần hai tuần trước, tại Hà Nội đã xuất hiện cơn dông lốc mạnh nhất trong khoảng 30 năm trở lại đây, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.

Thiên tai không trừ một ai. Con người không thể lường trước và khó có thể chống được thiên tai mà biện pháp duy nhất là tìm cách phòng tránh, chủ động ứng phó để có thể hạn chế thấp nhất rủi ro, thiệt hại có thể xảy ra. Thiệt hại về người do trận dông lốc ở Hà Nội vừa qua chủ yếu là do thiếu kỹ năng phòng tránh nên thay bằng việc tìm chỗ tránh trú an toàn, nhiều người vẫn cố tìm cách lưu thông trong khi mưa to gió lớn. Hàng loạt cây xanh trên các tuyến phố ở Thủ đô bật gốc, gãy đổ có nguyên nhân quan trọng là do cây thuộc loài không thích hợp trồng trong đô thị. Thiệt hại do bão số 1 gây ra cũng có nhiều từ yếu tố chủ quan, coi thường mưa, bão… Luật Phòng chống thiên tai đã quy định: “Chủ phương tiện, tàu, thuyền hoạt động trên biển, trên sông phải trang bị đầy đủ phao cứu sinh, thiết bị thông tin, tín hiệu phù hợp; phải cung cấp thông tin kịp thời, chính xác về vị trí, tình trạng của phương tiện đang hoạt động cho chính quyền địa phương, cơ quan chức năng khi thiên tai xảy ra”. Thế nhưng trên thực tế, nhiều tàu, thuyền đã không thực hiện quy định này.

Để phòng, tránh thiên tai hiệu quả, vấn đề cấp bách lúc này là làm thế nào để công tác dự báo thiên tai được chính xác hơn, thời gian dài hơn để các cơ quan chức năng của Nhà nước và người dân chuẩn bị ứng phó tốt hơn. Các kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng ứng phó với thiên tai cũng cần phải được trang bị tới từng gia đình, từng thành viên trong xã hội bởi lẽ thiên tai không tránh bất cứ người nào.

Phòng, chống thiên tai là trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, tổ chức và cá nhân chủ động, cộng đồng giúp nhau. Cần thực hiện tốt phương châm bốn tại chỗ (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ) và lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, địa phương và quy hoạch, kế hoạch phát triển từng ngành.

Các nhà khoa học khí tượng thủy văn cảnh báo: Năm nay, với sự xuất hiện của hiện tượng El Nino, nắng nóng sẽ nhiều hơn, kèm theo đó mưa dông cũng nhiều hơn trung bình nhiều năm. Dự báo, do ảnh hưởng của bão số 1, ngày hôm nay và vài ngày tới, Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục có mưa, nguy cơ cao xuất hiện lũ ống, lũ quét và sạt lở đất ở các địa phương miền núi, úng ngập ở đồng bằng. Vì thế, bài học kinh nghiệm phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai cần thường xuyên nhắc lại trên các phương tiện truyền thông để người dân chủ động phòng, tránh.

ĐỖ PHÚ THỌ