Gọi là “kỳ vọng” bởi theo Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch (Tổng cục Du lịch), trong suốt quãng thời gian từ năm 2006 đến 2015, thực trạng du lịch của ĐBSCL vẫn… không có gì thay đổi, mặc dù vùng đất này vốn có nhiều tiềm năng, lợi thế để đẩy mạnh phát triển ngành “công nghiệp không khói”. Cụ thể như đối với dòng sản phẩm du lịch sinh thái gắn với sông nước, miệt vườn, ĐBSCL có nét đặt trưng, khác biệt hoàn toàn và có sức cạnh tranh cao. Nơi đây có nhiều khu dự trữ sinh quyển, vườn quốc gia, khu bảo tồn tự nhiên độc đáo; là vùng đất duy nhất của cả nước tiếp giáp Biển Đông và Biển Tây, chiếm 23% chiều dài bờ biển của cả nước; gần 200 đảo và quần đảo với nhiều thắng cảnh chưa khai thác hết. Bên cạnh đó, ĐBSCL sở hữu vùng đất rộng lớn, dân số đông, tính cách con người hào phóng, mến khách cùng những nét văn hóa hòa quyện, đặc sắc của các dân tộc anh em Kinh, Hoa, Khơ-me… đều là nguồn tài nguyên du lịch nhân văn có giá trị.

Đặc trưng sông nước vùng ĐBSCL. Ảnh: baotintuc.vn

Báo cáo của ngành chức năng các địa phương vùng ĐBSCL cũng cho thấy, lượng khách và doanh thu từ du lịch đều tăng qua từng năm. Thế nhưng, không ít cơ sở kinh doanh du lịch lại ngậm ngùi thừa nhận, họ chưa đủ sức “níu chân” du khách hoặc khách chỉ đến một lần rồi thôi, không hẹn ngày trở lại. Hiện tượng này chứng tỏ du lịch ĐBSCL tuy có phát triển nhưng thiếu ổn định, không bền vững.

Nhìn vào “bản đồ du lịch” của ĐBSCL, dễ nhận thấy có không nhiều điểm nhấn ấn tượng, sản phẩm du lịch đặc thù kém phong phú và thiếu hẳn thương hiệu riêng. Gần như địa phương nào cũng có các tour, tuyến du lịch sông nước, miệt vườn, thưởng thức đờn ca tài tử (chỉ một vài câu biểu diễn, thiếu tính chuyên nghiệp, chuyên sâu). Trên một nền văn hóa và điều kiện tự nhiên vốn mang tính tương đồng như ĐBSCL, việc các địa phương, cơ sở kinh doanh du lịch xây dựng sản phẩm du lịch mà thiếu sự liên kết, không chú trọng giá trị khác biệt, đặc thù sẽ rất dễ làm nản lòng du khách muốn đến với mình.

Du lịch ĐBSCL chưa khai thác hết tiềm năng, thế mạnh và chưa phát huy hiệu quả lợi thế về tài nguyên còn do những nguyên nhân như: Hệ thống hạ tầng cơ sở hạn chế; nguồn lực đầu tư yếu; nguồn nhân lực du lịch chậm phát triển; nạn “chặt chém”, trộm cắp, bắt chẹt du khách và tình trạng mất vệ sinh môi trường; làm du lịch theo kiểu khai thác những gì có sẵn, tâm lý “ăn xổi” vẫn tồn tại.

Một trong những mục tiêu hướng tới của Năm Du lịch quốc gia 2016-Phú Quốc-ĐBSCL là góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và của nhân dân về phát triển du lịch. Mong rằng qua đây, những vướng mắc, tồn tại của du lịch ĐBSCL sẽ được nhận diện và xử lý hiệu quả.

HỒNG HIẾU