QĐND Online – Sáng rút kinh nghiệm vì tai nạn lao động thì ngay chiều cùng ngày tai nạn lao động lại xảy ra. Dư luận đang hoài nghi về tinh thần cầu thị, về trách nhiệm, về ý thức chấp hành các quy định trong bảo đảm an toàn lao động của các thành phần, lực lượng đang tham gia triển khai các dự án đường sắt đô thị trọng điểm của thành phố Hà Nội.

Như chúng ta đã biết, chiều 10-5 vừa qua, một thanh sắt lớn đã rơi xuống đường Hồ Tùng Mậu (Nam Từ Liêm, Hà Nội), tại Ga số 4 thuộc gói thầu số 2 của Dự án tuyến đường sắt thí điểm TP Hà Nội, đoạn Nhổn – Ga Hà Nội. Và chỉ 2 ngày sau, vào sáng 12-5, trên đoạn đường gần ngã tư giao cắt Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, một thanh sắt trên công trường thi công nhà ga tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, đã rơi xuống mặt đường và đập vào một chiếc ô tô; ngay chiều cùng ngày, một chiếc cần cẩu đang thi công Dự án tuyến đường sắt thí điểm TP Hà Nội, đoạn Nhổn – Ga Hà Nội lại “gục ngã”, đè vào nhà dân trên đường Cầu Giấy, đồng thời khiến một số người hoặc bị chấn thương, hoặc hoảng loạn tâm lý.

Chiếc cần cẩu thi công Dự án tuyến đường sắt thí điểm TP Hà Nội, đoạn Nhổn- Ga Hà Nội, đổ xuống nhà dân trên đường Cầu Giấy. Ảnh: VnExpress.

3 vụ việc xảy ra liên tiếp nói trên, tuy không dẫn đến chết người, song đang khiến nhiều người đi đường thêm nơm nớp với nỗi sợ mang tên “tai họa đến từ trên không”. Và khi “kết nối’ với những vụ việc “tày đình” xảy ra vào cuối năm ngoái trên công trường xây dựng tuyến đường sắt Cát Linh-Hà Đông (khiến một người tử vong và một số người bị thương), chúng ta có thể hiểu vì sao niềm tin của người dân về năng lực, trách nhiệm của một số thành phần tham gia các dự án đường sắt đô thị trọng điểm này đang tiếp tục bị xói mòn.

Đã có những cuộc rút kinh nghiệm nghiêm túc, do Bộ Giao thông Vận tải, do Thành phố Hà Nội tiến hành sau những vụ tai nạn nói trên; trách nhiệm đã được quy kết; đã có những “nhận thức sâu sắc” về vụ việc và đã có những lời hứa từ các thành phần như đơn vị tư vấn, từ nhà thầu…nhưng dường như “đâu vẫn đóng đấy”, và tai nạn vẫn không dừng lại.

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến những vụ việc nói trên?

Theo kết luận của một số cuộc họp rút kinh nghiệm sau những vụ việc nói trên, thì nguyên nhân chủ yếu do nhà thầu chưa bảo đảm các biện pháp an toàn trong quá trình thi công; chưa làm tốt công tác quản lý, giám sát thi công… Ngoài ra, theo nhận định của một số người có chuyên môn, thì nhân công thi công các dự án còn có những người có trình độ…chắp vá, thiếu tính chuyên nghiệp và còn có hiện tượng bớt xén quy trình lao động (như vụ rơi tấm thép ngày 10-5, nguyên nhân được cho là công nhân chưa kiểm tra kỹ thiết bị cẩu). Cũng từ những vụ việc tai nạn xảy ra trong thời gian qua có thể thấy rằng, 3 vụ việc có “tình tiết” khá giống nhau (đều rơi sắt trong quá trình thi công, vụ 6-11-2014,  vụ 10-5 và 12-5-2015). Như vậy có thể nói “lỗi tương tự” vẫn cứ tái diễn sau những lời hứa. Vậy nguyên nhân sâu xa, cốt lõi của những vụ tai nạn là do đâu? Có lẽ không gì khác là do “ý thức của con người”, mà trước hết là ý thức của các công nhân trực tiếp vận hành máy móc, thiết bị; tiếp đến là ý thức của các nhà quản lý, giám sát quá trình thi công. Có lẽ, chỉ khi nào những lực lượng nói trên thực sự coi sự an nguy tính mạng của cộng đồng xã hội như tính mạng của chính bản thân và người thân trong gia đình mình, thì họ mới thực sự coi trọng và thực hiện một cách tự giác việc bảo đảm an toàn lao động.

Sau những vụ tai nạn lao động xảy ra ở hai dự án đường sắt Cát Linh- Hà Đông, Nhổn- Ga Hà Nội, đã có những động thái tích cực được triển khai, như kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan; thay lãnh đạo ban quản lý dự án; cấm một số nhà thầu thi công trong thời gian quy định…Có thể nói, đó là những việc làm cần thiết. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, để tai nạn lao động không tái diễn, cần có cách xử lý mạnh tay hơn nữa đối với các thành phần liên quan trực tiếp đến các vụ tai nạn, thậm chí xử lý hình sự đối với các cá nhân vi phạm trong những vụ việc gây hậu quả nghiêm trọng, chứ không chỉ dừng lại ở việc xin lỗi, đền bù…

GIA LƯƠNG