SIẾT CHẶT KỶ LUẬT NGÂN SÁCH

Tình hình xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long, hạn hán ở miền Trung, Tây Nguyên... đã tác động không nhỏ đến sản xuất và đời sống cũng như việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội đã đề ra, trong đó tiềm ẩn nguy cơ mất cân đối ngân sách Nhà nước.

Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, thực hiện thu ngân sách Nhà nước sáu tháng đầu năm nay ước đạt 476.800 tỷ đồng, bằng 47% dự toán cả năm 2016.  Đây là mức thu thấp nhất so với cùng kỳ hai năm gần đây. Trong khi đó nhu cầu chi ngân sách Nhà nước tăng khá lớn, bội chi cao, nợ công đang sát trần Quốc hội cho phép là 65% GDP.  Siết chặt kỷ luật ngân sách là giải pháp cấp bách lúc này để bảo đảm cân đối ngân sách Nhà nước.

Ảnh minh họa theo internet 

Phát biểu mới đây tại hội nghị của ngành tài chính, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đã phải thốt lên: “Tôi đề nghị những tỉnh có khả năng không đạt số thu năm nay thì phải “liệu cơm gắp mắm” mà điều chỉnh giảm chi đi. Giờ, giá dầu giảm, ngân sách Trung ương hụt thu, không có đâu nhiều mà hỗ trợ các địa phương như trước. Nguyên tắc tăng thu để tăng chi và chi tiêu trong khả năng cho phép... Chứ nếu không, các đồng chí cứ chi hết đi, bội chi ngân sách địa phương tăng lên, rồi bắt đầu chạy về Trung ương, thì Trung ương không có đâu để mà bù...”.  

Về mặt lý thuyết, siết chặt kỷ luật ngân sách bao gồm cả kỷ luật thu ngân sách và kỷ luật chi ngân sách. Đối với thu ngân sách, phải bảo đảm thu đúng, thu đủ, chống thất thu, chống nợ đọng và bảo đảm môi trường kinh doanh bình đẳng cho doanh nghiệp. Đối với  chi ngân sách, phải bảo đảm chi theo dự toán Quốc hội, hội đồng nhân dân các cấp. Thực hành tiết kiệm chi, không chi ngoài dự toán, trừ những trường hợp phát sinh cấp bách.

Tuy nhiên, trên thực tế việc siết chặt kỷ luật ngân sách lại là công việc khó khăn và phức tạp. Dẫu biết rằng, việc đầu tư vốn từ ngân sách phải trải qua rất nhiều khâu, nhiều bước thẩm định, thế nhưng, những dự án ngàn tỷ đồng vẫn đang bị “đắp chiếu”, như Nhà máy Tơ sợi Đình Vũ ở Hải Phòng, Nhà máy Gang thép ở Thái Nguyên, Nhà máy Đạm Ninh Bình... Rồi rất nhiều khoản mục chi ngân sách vượt dự toán, từ chi thường xuyên đến chi đầu tư. Đặc biệt là chi thường xuyên những năm gần đây tăng rất nhanh trong cơ cấu ngân sách...  

Siết chặt kỷ luật ngân sách cần phải được gắn chặt với việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tinh giản biên chế, tái cơ cấu kinh tế và siết chặt đầu tư công. Trước mắt cần tăng cường quản lý việc thu thuế, chống buôn lậu, gian lận thương mại và chuyển giá, trốn thuế. Quản lý chặt chẽ việc hoàn thuế, bảo đảm đúng đối tượng, chính sách pháp luật thuế của Nhà nước. Các cơ quan tài chính và cơ quan Kho bạc Nhà nước các cấp cần tăng cường cộng tác quản lý, kiểm soát chi ngân sách, kiên quyết từ chối việc chi ngân sách không đủ điều kiện, không cấp bách. Quản lý chặt chẽ việc ứng trước và chuyển nguồn chi thường xuyên. Cắt giảm tối đa các khoản chi chưa thực sự cần thiết. Triển khai cuộc vận động thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong các cơ quan Nhà nước và toàn xã hội. Vấn đề quan trọng để siết chặt kỷ luật ngân sách là phải có được chế tài để xử lý nghiêm những cá nhân, tổ chức đã vi phạm trong việc thực hiện thu, chi ngân sách Nhà nước.

ĐỖ PHÚ