Người dân còn phải vất vả vì sổ đỏ, sổ hồng. Ảnh Vnn

Theo kế hoạch dự kiến trước đây, thì việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải được hoàn thành vào cuối năm 2005. Thế nhưng, thực tế lại quá xa vời với kế hoạch. Tính đến ngày 30-9-2007, cả nước mới cấp được giấy chứng nhận quyền sử dụng cho 7.485.643 ha diện tích đất sản xuất nông nghiệp, đạt 82,1% so với diện tích cần cấp. Về đất ở, tại khu vực nông thôn mới đạt 76,5% diện tích cần cấp, tại đô thị là 62,2% ; ấy là chưa kể tới việc trong số hồ sơ đã được cấp nói trên có bao nhiêu trường hợp cấp sai so với qui định của pháp luật?.

Nguyên nhân gốc của tình trạng chậm trễ trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa các luật: Đất đai, Nhà ở, Xây dựng, Đầu tư và các nghị định, dẫn tới việc thực hiện cấp giấy chứng nhận thiếu một quy trình thống nhất. Những mâu thuẫn ấy cũng hành người dân phải chạy quá nhiều cửa để thực hiện quyền của mình.

Tại phiên họp Quốc hội ngày hôm qua, 6-11, các đại biểu đã đề cập quyết liệt tới việc hợp nhất “sổ đỏ”- giấy chứng nhận quyền sử dụng đất- và “sổ hồng”- giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở. Điều đó là cực kỳ cần thiết. Bởi lẽ, sự hợp nhất sẽ khiến “quy trình” cấp giấy chứng nhận thống nhất hơn. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là ở chỗ: để có một cuốn sổ chung cần phải qua bao nhiêu loại thủ tục và bao nhiêu cửa ải? Việc hợp nhất vào một cuốn sổ cần song hành với việc “quy về một mối” các thủ tục hành chính. Bởi nếu một “sổ” mà vẫn phải qua từng ấy “cửa”, thì việc hợp nhất kia sẽ là vô nghĩa.

Nguyên nhân khác của tình trạng chậm trễ trong việc cấp “sổ” là sự yếu kém và cả tiêu cực của một số cán bộ có thẩm quyền. Về 7 điểm tồn tại, hạn chế trong công tác đăng ký cấp “sổ”, thì có 2 tồn tại thuộc về năng lực công tác chuyên môn của đội ngũ cán bộ, còn 5 tồn tại khác lại thuộc về các địa phương, cơ sở. Điều này chính Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã thừa nhận rằng: hiện tượng cán bộ, công chức gây phiền hà, nhũng nhiễu cho người dân khi làm các thủ tục cấp giấy chứng nhận vẫn chưa được ngăn chặn và xử lý kịp thời.

Thực trạng tồn tại việc một số cán bộ yếu kém, tiêu cực là có thực nhưng lại chưa được xử lý thích đáng. Hậu quả là người dân phải gánh chịu, và đương nhiên là tiến trình cấp “sổ” cũng bị ảnh hưởng lớn. Liệu bao giờ những hậu quả đó được tính đến? Chẳng lẽ, biết mà không làm?

Về nghĩa vụ tài chính cũng là một nguyên nhân lớn. Tại nhiều tỉnh, thành phố, “sổ đỏ” đã hoàn thiện nhưng người dân đã không đến nhận. Bởi lẽ, hoặc họ không có đủ tiền trả cho lệ phí trước bạ, hoặc tồn tại tâm lý: có sổ hay không thì những người không có nhu cầu chuyển nhượng vẫn sống tại mảnh đất ấy, ngôi nhà ấy. Lệ phí cao đã không khuyến khích người sử dụng đất thiết tha với mảnh “sổ hồng”.

Quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà là quyền lợi hợp pháp của người dân trước pháp luật cần được tôn trọng và bảo vệ. Do đó, lẽ ra tất cả những thủ tục hành chính liên quan tới những quyền đó phải được hoạch định theo hướng nhanh gọn, thuận tiện nhất. Bởi vì, Đảng và Nhà nước ta luôn chủ trương “ Việc gì lợi cho dân thì phải hết sức làm…” Vậy mà…

Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sở hữu nhà là nhằm vào cái đích quan trọng: để Nhà nước có thể quản lý chặt chẽ, chính xác tình hình sử dụng đất, để người dân dễ dàng tiếp cận với những thủ tục hành chính và cũng là để họ thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình. Vì thế, phải đặt mục đích này lên trên hết và trước hết.

Để có một quy trình tối ưu cho việc cấp sổ, thiết nghĩ, không quá khó. Chỉ cần một đội ngũ cán bộ trong sạch tinh thông nghiệp vụ, có thực tiễn, với không nhiều thời gian, là có thể soạn ra và đưa vào cuộc sống. Sĩ Bình