Mới đây, liên Bộ Công thương và Nông nghiệp-Phát triển nông thôn vừa đề nghị Chính phủ xin nhập khẩu thêm 200.000 tấn muối. Vì sao một quốc gia có trên 3.000km bờ biển, nhiều khu vực thuộc duyên hải miền Trung có số giờ nắng trong năm cao, rất thuận lợi cho sản xuất muối, có nghề muối phát triển từ lâu mà chúng ta lại đi nhập khẩu muối.

Trên cánh đồng muối. Ảnh internet

Thời tiết những năm gần đây thay đổi thất thường, mưa nhiều, nắng mưa xen kẽ trong vụ làm sản lượng muối cả nước giảm nhanh. Bên cạnh đó, diện tích sản xuất muối ngày càng bị thu hẹp bởi các dự án khu công nghiệp, du lịch sinh thái và đô thị hoá; Muối sản xuất theo lối thủ công nên chất lượng không cao; Nhu cầu muối công nghiệp phục vụ cho hoá chất công nghiệp và chế biến ngày càng tăng… Cách đây vài năm, giá muối thấp, chỉ ở mức 200-500đ/kg khiến diêm dân không còn mặn mà với đồng muối, họ phải chuyển sang nuôi trồng thủy sản để kiếm được lợi nhuận cao hơn.

Sản lượng giảm, trong khi nhu cầu tiêu thụ muối cao nhưng sản phẩm không có để bán khiến giá muối trên thị trường liên tục tăng. Cuối tháng 7, đầu tháng 8-2008, giá muối trên thị trường lên tới 2.000đ/kg, cao nhất từ trước tới nay. Với mức giá này, diêm dân có thể lãi đến 50 triệu đồng/ha. Năm nay muối được giá, nhưng nếu như sau này giá muối lại giảm, sản xuất không có lãi thì diêm dân sẽ sử dụng ruộng muối để làm gì? Đời sống của họ lúc đó sẽ ra sao? Lẽ nào khi đó họ lại đào ruộng lên để nuôi tôm và cái vòng luẩn quẩn “đào rồi lấp rồi lại đào” sẽ không khác gì điệp khúc “trồng rồi chặt rồi lại trồng” của các loại cây như mía đường, cà phê, điều.

Làm gì để diêm dân “mặn mà”, sống được với nghề, giúp họ có thu nhập cao và ổn định từ nghề muối? Để Việt Nam có đủ muối phục vụ sinh hoạt và sản xuất trong nước? Vấn đề là phải có một quy hoạch cụ thể và bài bản cho ngành muối Việt Nam. Vì thế, tháng 2-2007, Chính phủ đã ra Quyết định 161/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch sản xuất muối đến năm 2010 và năm 2020, trong đó nêu rõ: Đến năm 2010, diện tích sản xuất muối cả nước 14.500 ha, trong đó có 6.000 ha muối công nghiệp, sản lượng muối 1,5 triệu tấn, muối công nghiệp 800.000 tấn; đến năm 2020, sản lượng muối đạt 2 triệu tấn, trong đó có 1,35 triệu tấn muối công nghiệp. Đây là bước đi hợp lý để ngành muối Việt Nam phát triển, đáp ứng được nhu cầu trong nước.

Tuy nhiên, muốn đạt được mục tiêu như quy hoạch trên, để nghề muối phát triển bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao, các địa phương cần nghiêm túc thực hiện việc quy hoạch đất đai, dành đất cho phát triển nghề muối. Ngoài ra, Nhà nước cần tăng hơn nữa nguồn vốn đầu tư về cơ sở hạ tầng, áp dụng, chuyển giao khoa học kỹ thuật mới, hỗ trợ cho diêm dân trong quá trình sản xuất. Đặc biệt, Chính phủ cần có những giải pháp cụ thể, bình ổn giá cả, đảm bảo đầu ra cho diêm dân. Những hỗ trợ như vậy chắc rằng sẽ khắc phục được tình trạng thiếu muối, phải nhập khẩu muối, giúp diêm dân yên tâm gắn bó với nghề và nâng cao đời sống của người làm muối.

PHÚC THẮNG