Thời sự nông nghiệp ở các địa phương vùng đồng bằng Bắc Bộ những ngày này không chỉ là dịch cúm gia cầm tái phát, mà còn là chuyện “dở khóc, dở cười” của nông dân được mùa vải. Để vải trên cây chín rụng thì xót ruột, mà thu hoạch thì bán không bù đủ tiền công. Vải Thanh Hà (Hải Dương) có tiếng là thế mà giá bán tại vườn chưa đến 3.000 đồng/kg. Giá vải quả ở các vùng Lục Ngạn (Bắc Giang), Đông Triều (Quảng Ninh), Chí Linh (Hải Dương) còn thấp hơn rất nhiều. Được mùa, nhưng người nông dân không vui, thậm chí thêm lo…

Không phải bây giờ mới có chuyện nông dân khổ vì được mùa. Tình trạng “trúng mùa, rớt giá” đã xảy ra với cà phê Tây Nguyên, mận hậu ở Tây Bắc hay mía “đắng” ở nhiều địa phương. Giải thích cho sự yếu kém về công nghệ sau thu hoạch, các cơ quan chức năng đổ cho công tác quy hoạch, phát triển vùng trồng trọt không hợp lý; rằng nông dân dễ bị lôi cuốn, trồng trọt, chăn nuôi theo phong trào. Khi giá tăng, người ta phá rừng để trồng cà phê; hay “đôn” ruộng lúa để trồng vải. Sau 5-6 năm, các loại cây này mới cho thu hoạch. Vì nhà nhà đua nhau trồng một loại cây, nên hậu quả là được mùa thì sản phẩm bị rớt giá thảm hại. Thua lỗ, người nông dân lại tính chuyện chặt phá những vườn cây đã trồng, đã hy vọng từ nhiều năm để trồng cây khác, không biết rồi sẽ đến đâu?

Suy cho cùng, lỗi không phải của riêng người nông dân. Trồng cây, ai không mong được mùa. Điều quan trọng là từng địa phương, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, quy hoạch hợp lý các vùng trồng cây nông nghiệp, cây công nghiệp với diện tích hợp lý. Quy hoạch phải đi đôi với phát triển công nghệ sau thu hoạch, công nghệ chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Cần làm tốt việc quy hoạch, hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng cho nông dân, nâng cao chất lượng sản phẩm gắn với tạo thương hiệu cho sản phẩm để có chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Cán bộ các cấp, cac ngành, từ trung ương đến địa phương không chỉ trăn trở với câu hỏi “trồng cây gì, nuôi con gì” để nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người lao động mà phải tính toán kỹ, có chiến lược dài hạn khi đã quy hoạch, đã trồng được cây, nuôi được con thì chế biến, xử lý sau thu hoạch và tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm ra sao để giảm bớt thiệt hại cho bà con, để người nông dân bớt nhọc nhằn, không phải gánh nỗi lo được mùa, rớt giá.

Hương Hồng Thu