QĐND - Đây là vấn đề được bàn thảo nhiều nhất tại phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật của Chính phủ diễn ra trong hai ngày đầu tuần này dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Báo cáo của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường tại phiên họp cho biết: Theo kế hoạch, trong 6 tháng đầu năm nay, các bộ, cơ quan ngang bộ phải trình 155 văn bản quy định chi tiết 34 luật, pháp lệnh đã có hiệu lực thi hành, nhưng đến nay, mới ban hành được 53 văn bản, đạt 34,19%, còn nợ đọng đến hơn 100 văn bản.

Trước đó, tại cuộc họp báo do Bộ Tư pháp tổ chức, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Hồng Tuyến đã thừa nhận: Tình trạng nợ đọng văn bản pháp luật tồn tại trong nhiều năm qua, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Đặc biệt, gần đây, trong quá trình triển khai những đạo luật mới được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành thì số lượng nợ đọng văn bản lại có xu hướng tăng đáng báo động. Điển hình như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư được đánh giá là sẽ tạo ra đột phá mới cho môi trường đầu tư, kinh doanh. Thế nhưng dù luật đến đã có hiệu lực pháp luật gần tháng nay, nhưng vẫn đang phải “ngồi chờ” văn bản hướng dẫn…

Ảnh minh hoạ: baomoi.com.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ đọng văn bản pháp luật gia tăng, theo Bộ Tư pháp, trước hết là do số lượng các văn bản pháp luật phải trình Chính phủ, Quốc hội khá lớn. Nhiều dự án, dự thảo văn bản có nội dung phức tạp, nhiều vấn đề có ý kiến khác nhau hoặc liên quan đến nội dung đàm phán các hiệp định, điều ước quốc tế. Bên cạnh đó, nhiều lãnh đạo bộ, ngành chưa thực sự quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác xây dựng pháp luật. Công tác phối hợp giữa các cơ quan bộ, ngang bộ trong quá trình xây dựng pháp luật chưa chặt chẽ…

Nhà nước của chúng ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Bản chất của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là quản lý xã hội bằng pháp luật. Nợ đọng văn bản pháp luật là vi phạm pháp luật và có tội với nhân dân.

Để khắc phục tình trạng nợ đọng văn bản pháp luật, theo ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, cần phải có những quy định cụ thể về trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan, tổ chức soạn thảo văn bản, cơ quan thẩm định, cơ quan trình, cơ quan thẩm tra, cơ quan ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cũng cần bổ sung thêm chế tài xử lý những cán bộ, công chức có liên quan đến việc xây dựng dự thảo văn bản không bảo đảm về chất lượng, thẩm định, tiến độ cũng như việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và sự thống nhất của văn bản quy phạm pháp luật. Mặt khác, trong quá trình xây dựng pháp luật cần hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng "luật khung", "luật ống", nghĩa là luật phải có những quy định chi tiết mới có thể thi hành được.

Tại kỳ họp vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có những quy định cụ thể về trách nhiệm của những người tham gia soạn thảo, thẩm tra, thẩm định, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan đảm nhận các trọng trách nói trên. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực thi hành từ 1-7-2016. Hy vọng sau ngày luật có hiệu lực thi hành, tình trạng nợ đọng văn bản pháp luật sẽ được xử lý triệt để.


Trước mắt, để khắc phục trình trạng nợ đọng văn bản pháp luật, các cơ quan chức năng của Nhà nước cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng và hoàn thiện các dự án luật, pháp lệnh, nghị định, thông tư… Mặt khác cũng cần tranh thủ tối đa sự tham gia góp ý của các chuyên gia và toàn xã hội để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính khả thi của các văn bản pháp luật.

ĐỖ PHÚ THỌ