Việc tổng kết thực hiện Luật là nhằm rút ra những bài học, những kinh nghiệm, đồng thời đánh giá sự tác động, ảnh hưởng của Luật đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng nói riêng và đối với hệ thống luật pháp có liên quan đến công tác quân sự, quốc phòng của nước ta nói chung. Có một việc rất quan trọng nữa, đó là công tác tổng kết sẽ giúp chúng ta có thể tìm ra những bất cập, những vấn đề không còn phù hợp với sự phát triển trong nhiệm vụ quân sự, quốc phòng hiện nay để làm cơ sở hình thành các giải pháp bổ sung trong văn bản Luật mới. Với các tiêu chí như trên, đòi hỏi việc tổng kết Luật cần phải được tiến hành nghiêm túc, trách nhiệm ở tất cả các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị.
Ảnh minh họa. Nguồn: QĐND Online.
Luật Quốc phòng có 9 chương với 51 điều, được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 14-6-2005. Nội dung của Luật nhằm quy định các chính sách về quốc phòng, các nguyên tắc, nội dung cơ bản về hoạt động quốc phòng, hoạt động của lực lượng vũ trang nhân dân, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân về nhiệm vụ quốc phòng... Đây là văn bản luật có tính chi phối các văn bản quy phạm pháp luật khác về công tác quân sự, quốc phòng của nước ta. Tuy nhiên sau 10 năm thực hiện, thực tiễn đã có những thay đổi lớn, kinh tế đất nước phát triển, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh có sự mở rộng cả về bề rộng và chiều sâu, do đó một số quy định của Luật không còn đáp ứng được yêu cầu về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh trong điều kiện mới. Hơn nữa, năm 2013, Quốc hội khóa XIII cũng đã thông qua Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, với những nhận thức mới về đường lối, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Vì vậy, việc tổng kết thực hiện Luật để tập hợp dữ liệu nhằm chỉnh sửa, bổ sung, cho ra đời một văn bản quy phạm pháp luật hoàn chỉnh về quốc phòng, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới là một nhiệm vụ tất yếu.
Hiện tiến trình và nội dung tổng kết thực hiện Luật Quốc phòng đã được các cơ quan chức năng hướng dẫn, tựu trung vào một số vấn đề như: Thứ nhất là kết quả triển khai Luật, trong đó cần nêu rõ những thuận lợi, khó khăn khi thực hiện Luật, những kết quả về công tác tham mưu, chỉ đạo, công tác quản lý nhà nước về công tác quốc phòng...; thứ hai là những hạn chế, bất cập trong thi hành Luật; thứ ba là những đề xuất, kiến nghị của cơ sở để nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, trong đó chú trọng vào việc đề xuất sửa đổi bổ sung Luật cho phù hợp với thực tiễn nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ở điều kiện mới.
Cho đến nay, đã có một số địa phương cấp tỉnh tổ chức hội nghị tổng kết thực hiện Luật. Việc tổng kết được tổ chức khá nghiêm túc, bài bản, với những ý kiến đóng góp xác đáng, khoa học vào công tác sửa đổi, bổ sung Luật. Thế nhưng qua kiểm tra của các đoàn công tác thuộc Bộ Quốc phòng cho thấy, cũng có những địa phương, nhất là ở cấp huyện và các ngành chức năng làm chưa thật chu đáo vấn đề này. Trong văn bản báo cáo của một số ngành, một số địa phương gửi lên trên đã bộc lộ sự sơ sài, đơn giản trong công tác tổng kết và không chỉ ra được sự tác động, ảnh hưởng của Luật trong suốt quãng thời gian 10 năm thực hiện. Vì vậy, những địa phương này cũng khó có thể rút ra những kinh nghiệm bổ ích nhằm tiếp tục bảo đảm cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh thêm hiệu quả.
Như trên đã đề cập, Luật Quốc phòng chi phối toàn bộ việc triển khai nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ở tất cả các cơ quan, đơn vị, địa phương trong toàn quốc, nhất là các nhiệm vụ mang tính rộng lớn như: Xây dựng nền quốc phòng, thế trận quốc phòng toàn dân... cho đến các nhiệm vụ cụ thể như: Tạo tiềm lực quốc phòng, xây dựng khu vực phòng thủ, công tác phòng thủ dân sự, công tác động viên quân đội v.v.. Những công việc này tác động thường xuyên đến sự phát triển của mỗi địa phương, cả ngắn hạn và dài hạn. Vì vậy cần có sự nhìn nhận nghiêm túc, khoa học của tất cả các cấp, các ngành, các địa phương khi tổng kết thực hiện Luật. Khi chúng ta chỉ ra được những khiếm khuyết cần phải khắc phục, bổ sung trong văn bản Luật mới thì chắc chắn sự ảnh hưởng của Luật sẽ càng rộng lớn và tích cực, góp phần bảo đảm cho công tác quân sự, quốc phòng ngày càng vững chắc, đi vào chiều sâu.
TRẦN VŨ