QĐND - Một cán bộ chính trị cấp phân đội vừa trở về từ Hội thi cán bộ giảng dạy chính trị năm 2015 phấn khởi khoe với tôi: “Cái "được” qua hội thi không chỉ là thành tích, mà quan trọng hơn là qua đó chúng tôi tiến bộ hơn rất nhiều cả về biên soạn giáo án, bài giảng, phương pháp truyền đạt và sử dụng công nghệ thông tin; học hỏi được nhiều kinh nghiệm bổ ích, thêm tự tin, hứng thú hơn trong giảng dạy chính trị ở đơn vị".

Những năm trước, tình trạng khá phổ biến là cán bộ giảng dạy chính trị lên lớp chủ yếu nặng về lý thuyết, truyền đạt, cung cấp thông tin một chiều, tẻ nhạt. Cán bộ chính trị đơn vị còn “ngại” đầu tư soạn giáo án, bài giảng; giảng bài rập khuôn theo hướng dẫn của trên, ít sáng tạo và liên hệ vận dụng vào thực tế đơn vị.  

Ảnh minh họa.

Hội thi cán bộ giảng dạy chính trị năm 2015, theo hướng dẫn của Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị), với nội dung khá toàn diện, gồm 3 phần thi: Chuẩn bị đề cương bài giảng; thực hành giảng bài; thi kiến thức. Qua hội thi và kết quả gần 2 năm triển khai thực hiện Đề án “Đổi mới công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới”, việc giảng dạy chính trị cho bộ đội ở đơn vị đã có những chuyển biến, tiến bộ đáng mừng. Đó cũng là những tín hiệu vui của việc đổi mới tư duy, phương pháp giảng dạy, truyền thụ kiến thức…, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục chính trị ở đơn vị, trong đó việc đổi mới giảng dạy chính trị là khâu hết sức quan trọng; trước hết phải đổi mới từ đội ngũ cán bộ giảng dạy chính trị.

Thực tế trên cũng xuất phát từ yêu cầu tất yếu của việc đổi mới giáo dục-đào tạo. Trước đây, người thầy là trung tâm, truyền thụ, chuyển giao kiến thức cho người học, giữ vai trò chủ động, thì nay xu hướng đó đã thay đổi: Người học là trung tâm, giữ vai trò chủ động. Người thầy phải chuyển từ vai trò của người đơn thuần truyền thụ kiến thức sang vai trò của người hướng dẫn, gợi mở, hỗ trợ, tư vấn... Người thầy phải nắm bắt được nhu cầu của người học, động viên họ tích cực tham gia vào quá trình nâng cao năng lực nhận thức và tư duy, chỉ dẫn và giúp đỡ họ phát triển các kỹ năng học tập độc lập, phát huy tính tích cực; thông qua tiếp thu tri thức để phát triển trí tuệ, tư duy, rèn luyện nhân cách, chứ không chỉ tiếp thu tri thức thụ động, đơn thuần.

Giáo dục chính trị tại đơn vị là nội dung cơ bản của công tác tư tưởng-văn hóa, một nhiệm vụ huấn luyện bộ đội, là khâu căn bản, trọng tâm quyết định hình thành phẩm chất, nhân cách quân nhân. Diễn giải bằng lời (thuyết trình) vẫn là phương pháp giảng dạy “chủ đạo”, nhưng hiện nay đòi hỏi giáo viên, cán bộ giảng dạy chính trị phải bắt nhịp với phương pháp dạy học tích cực, tăng cường nêu câu hỏi, gợi mở vấn đề…, nhằm thu hút sự chú ý, tạo sự “tương tác” giữa người dạy và người học. Tiếp đó, cán bộ định hướng, kết luận vấn đề thành nội dung học tập, ghi chép, hoặc gợi ý để thảo luận ở tổ học tập; gắn với phê phán những quan điểm, tư tưởng, nhận thức lệch lạc sai trái...

Thực tế đơn vị cho thấy, cán bộ giảng dạy chính trị cần kết hợp hài hòa giữa sử dụng trình chiếu powerpoint với các phương pháp trực quan trong những điều kiện có thể, như giáo dục truyền thống bằng hình ảnh, mô hình trực quan, minh họa; sử dụng băng đĩa hình, phim tài liệu bổ trợ theo chủ đề bài học; kết hợp tờ gấp tuyên truyền, giáo dục… Cán bộ giảng dạy chính trị, nhất là cán bộ trẻ cần có nhận thức đúng: Việc sử dụng trình chiếu chỉ là phương tiện kết hợp để chuyển tải nội dung bài giảng, thể hiện sự đổi mới về phương pháp, chứ không phải là phương pháp mới thay cho các phương pháp truyền thống.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục chính trị tại đơn vị, cần đổi mới mạnh mẽ hơn việc đào tạo đội ngũ chính trị viên đại đội và trung đội trưởng trong các nhà trường quân đội, theo hướng tăng thời gian thực hành giảng bài, duy trì thảo luận; tăng cường bồi dưỡng kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin... Thực tế hầu hết các thí sinh đoạt giải cao tại các hội thi cán bộ giảng dạy chính trị cho thấy, họ phải có vốn kiến thức phong phú, khả năng sư phạm tốt và vốn sống phong phú. Những yếu tố đó không chỉ có được qua đào tạo ở nhà trường, mà quan trọng nhất là được bồi dưỡng thường xuyên ở đơn vị thông qua tập huấn, bồi dưỡng, hội thi; qua dự giảng, bình giảng, hội giảng; qua tự học từ tài liệu, từ thực tiễn, từ cán bộ đi trước… Và một điều nữa, như mong muốn của cán bộ cơ quan chức năng theo dõi, chỉ đạo Hội thi cán bộ giảng dạy chính trị: Các đơn vị cần phổ biến kinh nghiệm, nhân rộng điển hình cán bộ giảng dạy chính trị đoạt giải cao tại các hội thi, chứ không chỉ dừng ở việc đầu tư cho giành giải cao, “chọn gà nòi”.

ANH QUÂN