KHƠI THÔNG THỊ TRƯỜNG

Trong cuộc gặp gỡ các nhà báo kinh tế nhân dịp đầu Xuân mới Bính Thân, Giáo sư, Tiến sĩ Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Kinh tế Trung ương khẳng định: Một trong những lực cản lớn nhất đến sự tăng trưởng kinh tế hiện nay là sự vướng mắc của các loại thị trường. Vì thế, khơi thông thị trường sẽ phải là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm Bính Thân 2016.

Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta và là một  trong những điểm nhấn của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII vừa qua. Trong tiến trình hội nhập quốc tế, việc xây dựng và vận hành đầy đủ, đồng bộ nền kinh tế theo quy luật của kinh tế thị trường có vai trò đặc biệt quan trọng, quyết định đến thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thời gian qua, các loại thị trường chủ yếu đã được xây dựng và hình thành ở nước ta và nó đã phát huy hiệu quả tích cực trong nền kinh tế. Tuy nhiên, trên thực tế, một số thị trường vẫn còn có những vướng mắc và thiếu đồng bộ, nhất là thị trường hàng hóa dịch vụ, thị trường tài chính, thị trường lao động, thị trường bất động sản và thị trường khoa học công nghệ... Đặc biệt là thị trường nông sản. Điệp khúc “được mùa, rớt giá” hầu như năm nào cũng xảy ra với rất nhiều nông sản.

Các loại thị trường có sự liên quan mật thiết với nhau. Muốn  giải quyết căn bản việc xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng thì phải có thị trường mua bán nợ, mà muốn có thị trường mua bán nợ thì phải phát triển các định chế tài chính, trong đó có việc phát triển thị trường trái phiếu dài hạn. Để có thị trường trái phiếu phát triển lành mạnh, cần phải có đường cong lãi suất chuẩn, không thì người bán, người mua, hoặc người phát hành, người đi mua không biết phát giá bao nhiêu cho vừa...

Để khơi thông được thị trường phải cần đến rất nhiều giải pháp đồng bộ và quyết liệt, trong đó giải pháp quan trọng nhất là phải xây dựng được cơ sở pháp lý cần thiết để phát triển các loại thị trường này bằng các văn bản quy phạm pháp luật. Những Hiệp định thương mại tự do mà chúng ta vừa ký kết đang tạo ra rất nhiều cơ hội cho thị trường xuất khẩu nhưng để thực thi được phải cần có một số luật mới hoặc sửa đổi bổ sung luật đã có nhưng chưa phù hợp. Công việc quan trọng này phải do các cơ quan Nhà nước soạn thảo nhưng các chính sách được xây dựng phải bắt nguồn từ thực tiễn, có sự tham vấn, phản biện của các đối tượng chịu sự điều chỉnh, quản lý. 

Tiếp đó, cần phải xây dựng và kiện toàn các cơ quan cung cấp thông tin về thị trường, nhất là dự báo về thị trường, trong nước, nước ngoài với từng mặt hàng cụ thể. Công việc này cũng do các cơ quan quản lý Nhà nước từ các bộ, ngành chức năng thực hiện với sự cộng tác của các cơ quan thông tin đại chúng.

Từ các nguồn tin về thị trường, cần hình thành mối quan hệ gắn kết giữa bên bán và bên mua, bên bảo hiểm, bên cung cấp vốn... Nhà sản xuất thực thi theo mệnh lệnh của  thị trường. Muốn giảm thiểu rủi ro cho người sản xuất, phải có sàn giao dịch, có thị trường giá cả tương lai, để chuyển bớt rủi ro của nhà sản xuất sang cho các nhà thương mại, các nhà bảo hiểm... 

Khơi thông thị trường là công việc khó khăn, phức tạp và phải làm từng bước, đòi hỏi cả xã hội phải vào cuộc. Vấn đề mấu chốt là phải gắn liền với công cuộc cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư, trong đó có vai trò rất quan trọng của đội ngũ cán bộ thực thi công vụ bởi lẽ các chính sách của Nhà nước đến được với nhân dân, đến được với các cơ sở sản xuất thông qua những con người này. Các thủ tục về hải quan, về cấp phép cần phải được thông thoáng hơn nữa để doanh nghiệp xuất khẩu tiết kiệm được thời gian, chi phí hơn. Vì thế, để khơi thông được thị trường phải sàng lọc được đội ngũ cán bộ. Người dân đang kỳ vọng vào cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp sắp tới sẽ góp phần quan trọng xây dựng được đội ngũ cán bộ thực sự vì dân.

ĐỖ PHÚ THỌ