QĐND - Sự kiện Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng gặp mặt 70 nhà khoa học trẻ tiêu biểu ngày 11-9 vừa qua có một “điểm nhấn” đang gây sự quan tâm của công luận. Đó là sau khi nghe Tiến sĩ Nguyễn Bá Hải, giảng viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh giới thiệu về công trình nghiên cứu “mắt thần” cho người mù và những khó khăn trong hiện thực hóa ý tưởng, Thủ tướng đã “quyết” luôn: Chính phủ sẽ hỗ trợ toàn bộ kinh phí cho dự án này (dự kiến khoảng 1 triệu USD).

Trước tiếng vỗ tay giòn giã của cử tọa trẻ, Thủ tướng đã giao ngay Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân và Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Nguyễn Đắc Vinh hỗ trợ nhà khoa học trẻ này lập dự án, bắt tay vào sản xuất trong vòng một năm 300.000 chiếc kính “mắt thần” để phục vụ người mù, chủ yếu là các đối tượng yếu thế, đối tượng chính sách có hoàn cảnh khó khăn.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trò chuyện với các nhà khoa học trẻ. Ảnh: TTXVN

Việc người đứng đầu Chính phủ thực sự cầu thị, chủ động lắng nghe, ghi nhận và mạnh dạn đưa ra quyết định sớm nhất không đơn giản là giải quyết kịp thời một vấn đề mang tính sự vụ, mà lớn hơn, chính là thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với công tác khoa học công nghệ nói chung và các nhà khoa học trẻ nói riêng. Thực ra, ở tầm vĩ mô, nhiều năm nay, trong các văn bản pháp quy đã đề cập tới những chủ trương, định hướng khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện cho các nhà khoa học trẻ trong nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn, cơ chế quản lý hoạt động khoa học và công nghệ còn nhiều tồn tại bất cập, việc thực thi ở cấp cơ sở chưa tới nơi tới chốn…, đã hạn chế khả năng lao động sáng tạo, “phát huy sáng kiến, cống hiến tài năng” của các nhà khoa học trẻ.

Cần khẳng định rằng, ngoài nỗ lực sáng tạo để khẳng định mình, thể hiện nhiệt huyết và sức mạnh của tuổi trẻ, khát vọng vươn lên, thì mục đích của việc nghiên cứu, ứng dụng các đề tài khoa học, sáng chế, sản xuất ra những thiết bị, công cụ, phương tiện rút ngắn thời gian, giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất lao động, tạo ra giá trị sản phẩm có hàm lượng chất xám cao phục vụ doanh nghiệp, địa phương, đất nước là mục đích thiết thực, đúng đắn và cao cả của những nhà khoa học trẻ. Điều mà các nhà khoa học trẻ hiện nay mong mỏi chính là các nhà hoạch định chính sách, các bộ, ngành chức năng, đặc biệt là lãnh đạo, thủ trưởng trực tiếp của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương… hãy thực sự tin tưởng vào họ, mạnh dạn giao nhiệm vụ, quan tâm đầu tư, hỗ trợ để họ có điều kiện nghiên cứu khoa học, phát huy cao nhất khả năng của mình. Thực tế, việc thiếu tin tưởng của lãnh đạo, nhà quản lý, người đứng đầu đã làm cho nhiều nhà khoa học trẻ chán nản, thoái chí, rời khỏi các cơ sở nghiên cứu hoặc đi ra nước ngoài, dẫn đến hiện tượng chảy máu chất xám. 

Trở lại với buổi gặp mặt giữa Thủ tướng với các nhà khoa học trẻ mới đây, sự lắng nghe, tiếp thu, giải đáp và “quyết nhanh” một số vấn đề cụ thể không chỉ là sự ghi nhận, đánh giá cao của người đứng đầu Chính phủ, mà lớn hơn là sự trân trọng, động viên kịp thời, khích lệ niềm đam mê sáng tạo trong nghiên cứu khoa học của họ-những người tuổi còn trẻ nhưng có khát vọng làm đổi thay cuộc sống. Những đề tài nghiên cứu khoa học, phát minh, sáng chế đã được ứng dụng thành công, mang lại hiệu quả trên thực tiễn rất cần được lựa chọn, tinh lọc, phổ biến rộng rãi. Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam nên tập trung rà soát, hoàn thiện, triển khai thực hiện có hiệu quả cơ chế, chính sách, nhất là chính sách thu hút, bồi dưỡng, sử dụng các nhà khoa học trẻ, có chính sách đào tạo các chuyên gia, các nhà khoa học đầu ngành từ “nguồn sẵn có” là các nhà khoa học trẻ có triển vọng; đồng thời quan tâm hỗ trợ các hoạt động khởi nghiệp, khuyến khích sự sáng tạo của họ trong nghiên cứu khoa học phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân. 

LÊ THIẾT HÙNG