QĐND - Hiếm có người nào trở nên giỏi giang, thông minh và có nhiều sáng kiến, phát minh lại đơn giản chỉ dựa trên những khối lượng kiến thức được trang bị từ sách vở nhà trường. Cho dù đó là những tri thức cơ bản, hệ thống đã được chuẩn hóa, nhưng cũng chỉ là tri thức nền tảng ban đầu, cần thiết để giúp mỗi người có những hiểu biết nhất định về tự nhiên, xã hội và con người. Muốn kiến thức không ngừng được mở rộng, nhận thức ngày càng sâu sắc, tâm hồn mỗi ngày thêm phong phú, hành trang cuộc đời luôn tươi mới và nghề nghiệp có cơ hội thăng tiến, thì ngoài kiến thức học đường, mọi người, nhất là học sinh, sinh viên và giới trẻ rất cần trang bị cho mình một kỹ năng theo suốt cuộc đời-đó là kỹ năng đọc.

Người có kỹ năng đọc không chỉ dừng lại ở sự đam mê đọc, coi việc đọc là một phần tất yếu trong học tập, cuộc sống của mình, mà hơn thế, phải biết lựa chọn những cuốn sách bổ ích, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi và mục đích khám phá, tìm hiểu, nghiên cứu nhằm nâng cao hiểu biết, mở rộng tầm nhìn, tích lũy tri thức và làm giàu thêm đời sống tâm hồn cho bản thân. Hơn nữa, đối với học sinh, sinh viên, có kỹ năng đọc sách tốt còn là một trong những giải pháp tích cực để phát triển năng lực tự học, biết thu thập và xử lý thông tin từ các nguồn khác nhau để có năng lực học tập suốt đời.

Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN

Với mong muốn thúc đẩy phong trào đọc, hình thành thói quen và ý thức văn hóa đọc trong nhà trường và cộng đồng, mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các nhà trường củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống thư viện, tủ sách học tập, khuyến khích học sinh say mê đọc để không ngừng bổ sung, làm giàu tri thức cho mình. Thực ra, đây không phải lần đầu ngành giáo dục khuyến khích phong trào đọc trong nhà trường. Nhưng nét mới của việc triển khai lần này là ngành giáo dục đã yêu cầu các nhà trường chủ động phối hợp chặt chẽ với gia đình và huy động tối đa nguồn nhân lực thư viện trong ngành để cung cấp cho học sinh, sinh viên những cuốn sách có giá trị; đồng thời tăng cường mở các lớp giáo dục kỹ năng, phương pháp đọc hiệu quả cho học sinh, phổ biến và nhân rộng những kinh nghiệm hay, việc làm tốt trong phong trào đọc của học sinh và cộng đồng.

Việc đọc thời nay không dừng lại ở những cuốn sách in trên giá thư viện, trong các phòng đọc hay tủ sách cộng đồng, mà còn mở rộng ở việc đọc sách trên internet (sách điện tử). Thuận lợi của việc đọc sách điện tử là dễ tiếp cận nội dung, phù hợp với sở thích của giới trẻ vốn là những người rất “chuộng” công nghệ thông tin. Vấn đề đặt ra là hệ thống thư viện trong nhà trường phải đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại để “số hóa” những cuốn sách có giá trị, tạo thuận lợi cho học sinh có thể tra cứu, tìm kiếm những nội dung thông tin bổ ích trên thư viện điện tử. Tuy vậy, các nhà trường, thầy giáo, cô giáo, nhân viên thư viện cũng cần định hướng, giáo dục cho học sinh biết khai thác, tìm kiếm nguồn tri thức cả ở những cuốn sách in và sách điện tử, trong đó chú trọng việc đọc sách in bởi cách đọc truyền thống này vẫn có sự lắng đọng tri thức sâu sắc hơn trong trí nhớ người đọc.

Đề cập đến văn hóa đọc có vẻ như rất cũ, nhưng luôn có tính thời sự. Bởi trong thời đại văn minh trí tuệ, tri thức của loài người tăng theo cấp số nhân. Có một số tri thức hôm qua tưởng như là chân lý thì hôm nay rất có thể trở nên lạc hậu, bởi tính cập nhật mới mẻ của thông tin và sự khám phá không ngừng nghỉ của khoa học. Do đó, ham mê đọc, có kỹ năng đọc tốt còn là một cách để “sàng lọc” kiến thức cũ, bổ sung tri thức mới, tự làm giàu vào “bộ nhớ” của mình những thông tin thiết thực, lợi ích nhất. Đối với các em học sinh, tăng cường việc đọc những cuốn sách giá trị còn là một dịp “trải nghiệm văn hóa” nhẹ nhàng, thú vị mà vẫn lưu lại trong ký ức nhiều điều nhân văn, bổ ích.

THIỆN VĂN