QĐND - Tại Hội nghị giao ban về công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo các tỉnh, thành phố thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long vừa diễn ra đã cho thấy những tín hiệu khả quan khi tình trạng khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là khiếu nại, tố cáo đông người liên tục giảm trong năm 2015. Cụ thể, số đoàn đông người giảm 3%, đơn thư khiếu nại, tố cáo giảm 8,6%, vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết giảm 8,4%.

Khiếu nại, tố cáo là quyền đồng thời là nghĩa vụ của công dân được quy định rõ trong Hiến pháp. Sự việc khiếu nại, tố cáo phát sinh khi mà cá nhân, cơ quan, tổ chức nhận thấy các hành vi trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước. Thông qua hoạt động khiếu nại, tố cáo đúng pháp luật góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cá nhân và tổ chức. Với những hiệu quả tích cực, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo đang góp phần phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Ảnh minh họa: dantri.com.vn.

Tuy vậy, điều đáng lo ngại là hiện nay, tình trạng khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp, khiếu nại, tố cáo đông người vẫn diễn ra. Chỉ tính riêng trong 9 tháng năm 2015, tại 20 tỉnh thành phía Nam đã phát sinh 10.316 đơn khiếu nại, 900 đơn tố cáo. Trong số đó, nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo vượt cấp, không thuộc thẩm quyền. Thậm chí có cả những vụ tập trung đông người với thái độ bức xúc, gay gắt.

Thực tế việc phát sinh các vụ việc khiếu nại, tố cáo là do một số cơ chế, chính sách chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ, có những quy định chưa phù hợp với thực tiễn nhưng chậm thay đổi... Công tác điều hành, quản lý nhà nước ở một số địa phương vẫn còn những tồn tại, yếu kém, nhất là công tác quản lý, sử dụng đất đai, chính sách xã hội ở nông thôn. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa thực sự tốt dẫn đến người dân chưa hiểu biết đầy đủ nên dù đã được thụ lý giải quyết vẫn khiếu nại kéo dài.

Khi mọi vấn đề được giải quyết thấu đáo trên cơ sở công khai, minh bạch với phương châm đặt quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, của Nhà nước lên trên hết sẽ giảm thiểu được khiếu nại, tố cáo vượt cấp, kéo dài một cách bền vững. Việc ngăn chặn các vụ việc khiếu nại, tố cáo đã được nhiều địa phương tiến hành hiệu quả bằng cách có mặt nắm bắt và giải quyết kịp thời, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân ngay khi xảy ra các vụ việc trên địa bàn. Các cơ quan chức năng của địa phương cũng tích cực tăng cường phối hợp chặt chẽ với ban tiếp công dân thực hiện nghiêm công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, giải quyết triệt để các vụ việc, xử lý dứt điểm những vấn đề trong đơn thư. Nhiều lãnh đạo đứng đầu địa phương đã trực tiếp tiếp công dân, lắng nghe, đối thoại và giải quyết thấu đáo các vấn đề được người dân đề cập... Hiệu quả rõ nét là khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp đã giảm! Đây chính là những mô hình cần được nhân rộng để góp phần giải quyết triệt để tình trạng khiếu nại, tố cáo vượt cấp, kéo dài.

Các vụ việc khiếu nại, tố cáo mang tính phức tạp sẽ không có cơ hội để phát sinh khi mà chính quyền và người dân cùng thông hiểu, đồng thuận và lợi ích của người dân được bảo đảm. Những mối lo ngại trước tình trạng khiếu nại, tố cáo kéo dài, có tính chất phức tạp dễ bị các đối tượng cơ hội lợi dụng, kích động cũng sẽ được giải quyết triệt để nếu như cả cán bộ và người dân được nâng cao nhận thức, hiểu biết về pháp luật thông qua hoạt động tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Làm tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân sẽ mang lại sự công bằng, dân chủ, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.

TRẦN DUY VĂN