QĐND - Việt Nam có thể trở thành trung tâm chế biến, chế tạo của thế giới hay không? Đó chính là nội dung của cuộc hội thảo vừa được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam tổ chức.

Ảnh minh họa. Nguồn: vov.vn

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã đặt  câu hỏi, vì sao các nhà đầu tư lại chuyển dịch nhà máy của mình từ nước này sang nước khác? Chúng ta cần làm rõ Việt Nam có tiền đề gì, nhu cầu chuyển dịch trung tâm thế giới thế nào và Việt Nam có điều kiện để tiếp nhận cơ hội hay không? Sau 30 năm đổi mới, Việt Nam đã có những thành tựu quan trọng, trong 25 năm qua tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 30 lần, xuất khẩu 30 năm qua cũng tăng 30 lần giúp Việt Nam trở thành nước có mức thu nhập trung bình. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút được sự quan tâm từ doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tỷ trọng ngành này tại Việt Nam tăng dần theo từng năm. Cũng đã có 80/101 quốc gia, vùng lãnh thổ có dự án FDI tại Việt Nam đầu tư vào lĩnh vực này. Có được thành tựu đó, ngoài sự nỗ lực của người dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước là sự đóng góp quan trọng của các nhà đầu tư, các doanh nghiệp, các nhà hoạch định nước ngoài, sự hợp tác của quốc gia láng giềng, bạn bè và đối tác chiến lược.

Trong lịch sử phát triển kinh tế thế giới, nhiều quốc gia đã vươn lên trở thành những nền kinh tế lớn hàng đầu khu vực nhờ phát triển thành công những trung tâm chế biến, chế tạo của thế giới. Trong khoảng một năm trở lại đây, nhiều tổ chức quốc tế đã đề cập đến vấn đề khả năng Việt Nam trở thành trung tâm gia công, chế tạo của thế giới. Lời nhận xét này gợi ý cho thấy rằng cần phải tìm hiểu đi sâu, làm rõ thêm Việt Nam có tiền đề gì, nhu cầu chuyển dịch các trung tâm chế tạo thế giới như thế nào và chúng ta có điều kiện chuẩn bị tiếp đón ra sao? Để mong muốn đó trở thành hiện thực, cần phải có một quyết sách quyết liệt, đặc biệt dành nguồn lực thích đáng cho phát triển công nghiệp chế tạo. Nhất là trong điều kiện Việt Nam chưa có tập đoàn chế tạo mang tính toàn cầu, hoặc đã có mặt các tập đoàn mang tính toàn cầu nhưng chưa phát triển theo chiều sâu, vì vậy Việt Nam cần xây dựng một lộ trình lâu dài với các giải pháp ngắn hạn và dài hạn.

Theo bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia WB tại Việt Nam, tỷ lệ nội địa hóa các sản phẩm sản xuất tại Việt Nam còn khá thấp, điều này cho thấy sự liên kết chuỗi giá trị toàn cầu với các doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, và chứng minh cho sự yếu kém của doanh nghiệp tư nhân trong nước. Do vậy, Việt Nam cần phải có chiến lược đồng bộ để thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo hơn nữa, như đầu tư vào cơ sở vật chất, hạ tầng, logistic, chất lượng nhân lực và đặc biệt là đầu tư vào thể chế thị trường, thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này hơn nữa, để đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến, chế tạo của thế giới.

Trên cơ sở kế thừa kết quả phát triển công nghiệp cơ khí 15 năm qua, hiện tại sản xuất của ngành cơ khí chế tạo Việt Nam đã có một số doanh nghiệp, một số sản phẩm có sức cạnh tranh quốc tế, như đóng tàu viễn dương, tàu cá, tàu du lịch…Việt Nam cũng có thể quy hoạch một số địa điểm làm dịch vụ và sửa chữa tàu biển để đáp ứng nhu cầu trong nước và quốc tế… Đồng thời, ngoài việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính thì Việt Nam cũng cần áp dụng các chính sách thu hút đầu tư như bãi bỏ thuế suất, hỗ trợ hơn về vốn cho các doanh nghiệp đầu tư thiết bị, sản xuất. Cùng với đó chúng ta phải tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cao, nới lỏng hơn nữa việc tiếp nhận nguồn nhân lực có công nghệ, kỹ năng từ nước ngoài để chia sẻ các kiến thức, kinh nghiệm cho Việt Nam.

HOÀNG TRƯỜNG GIANG