Học sinh ngày khai trường. Ảnh minh họa

QĐND Online - Bộ GD-ĐT vừa chính thức công bố Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, nhằm xin ý kiến góp ý rộng rãi trước khi hoàn thiện và ban hành chính thức. Đây là bước đầu tiên trong lộ trình đổi mới chương trình-sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015.

Định hướng xuyên suốt khi xây dựng chương trình giáo dục này là chuyển từ chủ yếu truyền thụ kiến thức sang hình thành phát triển năng lực; phẩm chất người học: Sống yêu thương, sống tự chủ và sống trách nhiệm.

Đây có lẽ là những điều mà xã hội mong chờ bấy lâu nay ở nền giáo dục Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh người lạc quan tin tưởng, ủng hộ thì cũng không ít người tỏ thái độ hoài nghi kiểu như: Lại đổi mới, lại đột phá, lại thể nghiệm... bao giờ mới mang tính bền vững? Có thể thấy, cái mới ấy đang được nhiều người dân đón nhận với thái độ “dè dặt”, bởi tâm trạng nửa mừng, nửa lo liệu chương trình khi đi vào thực tế có còn “hay” như thế không.

Những suy nghĩ đó là điều không thể tránh khỏi khi suốt thời gian qua giáo dục cứ loay hoay với “đổi mới” khiến người dân như lạc vào mê hồn trận. Có những cải cách chưa đủ thời gian để mang lại hiệu quả như mục tiêu đề ra hoặc có những đổi mới phải điều chỉnh do chưa phù hợp với thực tiễn… khiến người dân chán nản, thất vọng và dị ứng với cụm từ “đổi mới”.

Giáo dục đang trên đường đổi mới, trong khi lượng sinh viên thất nghiệp lớn, học sinh thiếu kỹ năng ứng xử với thiên nhiên và con người… không còn là hiện tượng. Sự việc hơn 70 em tham dự hội trại ở Thanh Hóa đêm 5-8 bị bỏng vì lửa trại do sự thiếu hiểu biết của một thành viên ban tổ chức một lần nữa khiến dư luận dấy lên bức xúc: Đừng dạy những thứ cao siêu nữa, hãy dạy các em kỹ năng sống để tự cứu mình và không làm hại người khác.

Với chương trình mới, bậc THPT chỉ còn 4 môn bắt buộc; bậc trung học sẽ không còn 13 môn học như truyền thống mà được tinh giản rõ rệt. Học sinh sẽ có cơ hội đăng ký học các môn học, chuyên đề tự chọn theo định hướng nghề nghiệp tương lai; kết hợp với các chuyên đề học tập là các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn để nghiên cứu khoa học...

Nhìn vào những ưu điểm vượt trội mà chương trình giáo dục phổ thông tổng thể lần này mang lại, dễ dàng thấy rằng thay vì giáo dục toàn diện như trước kia, tạo cho các em nền tảng cơ bản để bước vào đại học mà thiếu đi định hướng nghề, thì chương trình mới sẽ đáp ứng được nhu cầu của học sinh là được chọn các môn các em yêu thích. Đó là điều thuận lợi để các em có định hướng nghề sớm hơn, từ đó lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực, sở trường.

Có thể thấy, dù giáo dục nước nhà còn có những hạn chế và đang chịu một áp lực nặng nề từ kỳ vọng của xã hội nhưng những người làm giáo dục tâm huyết vẫn quyết tâm đưa “con thuyền” giáo dục vượt qua “sóng gió”. Bộ GD-ĐT đã công khai dự thảo với mong muốn người dân có một cái nhìn rõ ràng hơn về giáo dục, để từ đó nhận được sự đóng góp, đưa dự thảo vào thực tiễn.

Vẫn biết đứng trước một cái mới, không nên dùng tư duy “cũ” để đánh giá. Tuy nhiên, để đáp ứng sự mong chờ của cả xã hội, Bộ GD-ĐT cần có những bước chuẩn bị, nghiên cứu và tính toán thật khoa học, kỹ lưỡng để những điều “hay” trên giấy thực sự đi vào cuộc sống. Bên cạnh đó, ngành giáo dục cũng rất cần sự đồng hành, ủng hộ của toàn xã hội, bằng những đóng góp mang tính xây dựng.

THU HÀ