QĐND - Cả nước hiện có tới gần 20.000 đề án quy hoạch từ Trung ương tới địa phương, tiêu tốn tổng số tiền lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Con số này do Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đưa ra khiến nhiều người giật mình. Điều đáng lo ngại là rất nhiều quy hoạch đang chồng chéo lên nhau và không phải bản quy hoạch nào cũng có giá trị trên thực tiễn.

Ảnh minh họa. Nguồn: http://gdla.gov.vn

Qua khảo sát của Vụ Quản lý quy hoạch, hầu như địa phương, ngành, lĩnh vực, sản phẩm nào cũng muốn có quy hoạch. Nhiều nơi đã đầu tư không ít tiền của để lập quy hoạch, nhưng sau đó lại thay đổi hoặc phá vỡ quy hoạch. Có không ít quy hoạch xây dựng xong nhưng lại không thực hiện theo quy hoạch. Quy hoạch này chồng lên quy hoạch khác, quy hoạch nọ vướng quy hoạch kia. Có những quy hoạch vừa làm xong đã bị lạc hậu và phải bắt tay làm lại. Chính những bất cập trong quy hoạch đã tạo ra những nghịch lý diễn ra hằng ngày, như đường vừa làm xong đã phải đào lên để chôn cáp điện, được vài tháng đào tiếp để chôn cáp viễn thông, sau đó lại đào lên để lắp ống nước… Cũng một phần do quy hoạch mà đợt mưa lớn vừa diễn ra ở Bắc Bộ, nhiều nơi đã chìm trong biển nước, thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản do nước mưa không có chỗ tiêu thoát.

Quy hoạch có vai trò đặc biệt quan trọng vì là công cụ để quản lý vĩ mô, điều hành kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh và kiến tạo không gian phát triển. Nếu quy hoạch tốt sẽ tạo động lực cho việc huy động, khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực, nguồn tài nguyên, tạo thuận lợi cho đời sống nhân dân, doanh nghiệp. Ngược lại nếu quy hoạch không tốt, các quy hoạch chồng chéo thì quy hoạch lại trở thành lực cản tiến trình phát triển của đất nước. Để chấn chỉnh công tác quy hoạch, khắc phục những chồng chéo, bất cập của các quy hoạch hiện có, giải pháp cơ bản và quan trọng nhất là phải có khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh cho công tác này. Do đó, việc xây dựng Luật Quy hoạch là hết sức cần thiết.

Hiện tại, dự án Luật Quy hoạch đã được Bộ Kế hoạch và Đầu tư soạn thảo. Theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế và chuyên gia pháp luật, dự án Luật Quy hoạch về cơ bản đã đáp ứng được mục đích của việc ban hành luật này là tạo ra khung quy hoạch không gian hạ tầng đồng bộ, gắn kết, hỗ trợ cùng phát triển, bảo đảm vai trò điều phối, quản lý thống nhất và tập trung của Chính phủ đối với các vấn đề quy hoạch ở tầm quốc gia, liên ngành, liên vùng, liên tỉnh. Tuy nhiên, dự án vẫn chưa làm rõ các loại quy hoạch, phương thức tích hợp các quy hoạch trong quy hoạch quốc gia để bảo đảm sử dụng hiệu quả tài nguyên, tạo ra khung hạ tầng kinh tế-xã hội thúc đẩy phát triển, hạn chế “xin-cho” phát sinh từ yêu cầu coi quy hoạch là điều kiện để cấp phép, phù hợp với cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa…

Tại cuộc họp của Chính phủ mới đây, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hoàn thiện dự án luật này. Trong đó xác định rõ phạm vi, đối tượng điều chỉnh của dự án luật, xác định các vấn đề thực sự cần thiết điều chỉnh bằng luật, bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai, thực hiện.

Dự kiến, dự án Luật Quy hoạch sẽ được Quốc hội khóa XIII cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10 tới đây, thông qua tại Kỳ họp thứ 11 vào năm 2016 và có hiệu lực thi hành từ đầu năm 2017. Như vậy, nếu luật được thông qua đúng tiến độ thì thời gian đến lúc luật có hiệu lực thi hành cũng gần một năm rưỡi nữa. Trong thời gian này, rất có thể sẽ có một số quy hoạch “chạy” trước luật. Vì vậy, vấn đề cấp bách lúc này là các cấp, các ngành, địa phương phải chủ động rà soát, đánh giá thực trạng thực hiện các loại quy hoạch; xem xét đầy đủ sự cần thiết điều chỉnh quy hoạch, lập quy hoạch mới; kịp thời giải quyết, tháo gỡ các vấn đề bất cập, khó khăn, vướng mắc trong công tác quy hoạch. Các cơ quan quản lý nhà nước về quy hoạch cũng cần tăng cường hơn công tác kiểm tra, kiểm soát, thực hiện nghiêm quy trình thẩm định, tránh “lọt lưới” các quy hoạch chồng chéo, thiếu khả thi. Đặc biệt ưu tiên và thực hiện nghiêm túc quy hoạch đội ngũ cán bộ.

ĐỖ PHÚ THỌ