QĐND - Diễn đàn “Lắng nghe trẻ em nói” đã và đang diễn ra tại nhiều địa phương hướng tới Diễn đàn trẻ em quốc gia tại thủ đô Hà Nội trong tháng 8 tới. Trong các diễn đàn vừa tổ chức tại Cần Thơ, Đồng Nai..., các em đã thảo luận và nói lên ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của mình xung quanh những nội dung thiết thực với các em hằng ngày. Đó là trò chơi trực tuyến, an toàn giao thông, sân chơi lành mạnh, ô nhiễm môi trường... và cả vấn đề nổi cộm gây nhiều lo lắng cho xã hội trong thời gian gần đây là bạo lực học đường. Tuổi thơ đã phải gánh chịu nạn bạo hành, đã phải quan tâm đến ngăn ngừa bạo lực, điều này không phải mới mẻ gì bởi không được học hành dạy dỗ tử tế về cái gốc đạo đức thì dòng máu lành mạnh, trong sáng về nhân tính, nhân cách không thể chảy trong mỗi con người suốt cuộc đời.

Ảnh minh họa/thangbinh.gov.vn.

“Nhân chi sơ tính bản thiện” - con người mới sinh ra đã mang bản tính thiện và bản tính đó phải được bồi dưỡng, nhân lên. Các cụ ta từ xưa đã từng phải khuyên dạy cho các thế hệ con trẻ tính thiện, lòng nhân ái, sẻ chia ngay từ những bài học vỡ lòng và luôn nhắc nhở con cháu về đạo làm người cả khi đã trưởng thành. Trong xã hội chúng ta hôm nay, hệ thống trường lớp từ mầm non đến cao đẳng, đại học đã có những chương trình giáo dục về đạo đức, hạnh kiểm, tư cách, trách nhiệm công dân. Chúng ta cũng luôn đề cao sự gắn kết nhà trường, gia đình và xã hội trong chăm sóc, giáo dục trẻ em. Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn phát triển của xã hội lại cần có những biện pháp, hình thức giáo dục khác nhau, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh mới. Tính thiện, lòng nhân ái, tình thương yêu, sẵn sàng cởi mở, san sẻ, giúp đỡ con người nơi các em khi được gợi mở để tự nhận thức, tự nói lên sẽ có thêm tác động trực tiếp để nảy nở, phát triển.

“Lắng nghe trẻ em nói” là một hình thức giáo dục theo hướng đó, không áp đặt mà tôn trọng các em và từ cảm nhận, suy nghĩ của các em để nhìn nhận đúng về trách nhiệm và chính cách ứng xử, cách làm của từng gia đình, tổ chức, nhà trường và xã hội.

Dạy con, dạy trẻ từ thuở còn thơ thì mới mong sống trên đời ai cũng có một tấm lòng. Tiếc rằng nhiều bậc cha mẹ bận bịu, đua đuổi việc làm ăn, kiếm sống, làm giàu mà bỏ bê việc chăm sóc, dạy dỗ con cái, để mặc chúng với ti vi, máy tính cùng những trò chơi điện tử trong đó có những trò chơi, những hình ảnh, thước phim bạo lực hay đàn đúm cùng đám bạn hư hỏng. Ở những nơi đời sống còn khó khăn thiếu thốn thì trẻ em bỏ học, thất học, sống tự nhiên nhi nhiên nhiều phần hoang dã. Cũng tiếc rằng nhiều nơi, nhiều chỗ, người lớn chưa thực sự quan tâm đến trẻ em, làm ngơ khi chúng nghịch hư, nói bậy, làm bậy. Không những vậy, chính những người trưởng thành còn nêu những gương xấu trong đó có những hiện tượng hung hăng, gây gổ. Và nữa, hiện tượng chưa thực sự coi trọng các môn đạo đức công dân và các môn xã hội nhân văn trong nhà trường...

Khi bầu không khí gia đình, hàng xóm, cộng đồng tràn ngập tình yêu thương, khi sống trên đời ai cũng có một tấm lòng sẽ bớt đi những con người cô độc, liều lĩnh. Cũng chính bầu không khí xã hội thân thiện ấy sẽ là chỗ dựa, là nơi an ủi, vỗ về, giúp đỡ, sẻ chia cho những người khó khăn, mất phương hướng, thiếu hụt tình cảm hay nhân tính. Một xã hội thân thiện, cởi mở phải được xây dựng từ khi tuổi còn thơ.

ANH NGUYỄN