QĐND - Ngày càng nhiều người bức xúc bởi bị quấy rầy qua điện thoại bằng những tin nhắn rác, những "tư vấn" mua nhà đất, vay ngân hàng, chăm sóc sức khỏe, những chương trình khuyến mại khủng... Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do sự quản lý, bảo mật thông tin khách hàng của các nhà mạng chưa chặt chẽ, tạo cơ hội cho một số kẻ lợi dụng thông tin cá nhân (như thông tin "trích ngang" của chủ nhân số điện thoại) để kinh doanh, kiếm lời, thậm chí lừa đảo. Thực tế, đã có không ít cá nhân, gia đình phải chịu phiền toái, điêu đứng… chỉ vì những thông tin cá nhân bị lộ lọt và bị lợi dụng. Không dừng lại ở đó, một số kẻ xấu, phản động, cơ hội chính trị còn triệt để lợi dụng bí mật đời tư các cán bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, người có uy tín trong cộng đồng dân cư, để tuyên truyền sai sự thật, bôi xấu danh dự trên các trang mạng, tạo ra những luồng dư luận không tốt, gây nên sự hoài nghi trong nội bộ cơ quan, đơn vị và quần chúng nhân dân. Thế nhưng việc xử lý hậu quả và đền bù nhân phẩm, danh dự, vật chất, tinh thần cho nạn nhân vẫn chưa được giải quyết thấu đáo và nghiêm túc.

Ảnh minh họa.

Trước tình trạng lợi dụng, vi phạm quyền riêng tư, bí mật cá nhân đang gia tăng về mật độ và nghiêm trọng về tính chất, vấn đề bảo đảm quyền riêng tư, bí mật cá nhân ngày càng trở nên cấp thiết. Để khắc phục những bất cập về hệ thống văn bản pháp quy đối với lĩnh vực này, từ tháng 1-2015, Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) – bộ luật được xem là “xương sống” của các luật - chính thức được công bố lấy ý kiến góp ý của nhân dân. Một trong 10 vấn đề lớn được đưa ra góp ý là quy định về quyền nhân thân với 26 quyền cụ thể. Đáng chú ý, quyền bí mật đời tư đã được sửa đổi thành quyền được bảo đảm an toàn về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân cho phù hợp với Hiến pháp năm 2013. Nhưng theo nhiều chuyên gia pháp lý, quy định về quyền này trong dự thảo luật vẫn chưa thật rõ ràng. Các văn bản như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Tố tụng hành chính, Luật Phòng, chống HIV/AIDS, Luật Xuất bản... đều đã quy định về bảo vệ bí mật cá nhân, thư tín, nhưng chưa có văn bản nào quy định khái niệm về bí mật cá nhân và quyền riêng tư. Cũng chưa có văn bản nào làm rõ đời sống riêng tư, bí mật cá nhân bao gồm những nội dung gì và phạm vi đến đâu, khi nào được hiểu là đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và pháp luật bảo vệ, bảo đảm quyền này như thế nào? Chưa có quy định nào xác định chính xác những thông tin được coi là bí mật cá nhân, đời sống riêng tư. Vì vậy sẽ dẫn tới các cách hiểu khác nhau, tạo ra sự tùy tiện trong áp dụng và thực hiện pháp luật.

 “Quyền được bảo đảm an toàn về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân” là một trong những quyền nhân thân quan trọng, bất khả xâm phạm. Bởi vậy, trong khi chờ đợi Quốc hội thông qua Bộ luật Dân sự (sửa đổi), các cử tri mong muốn bên cạnh sự nghiên cứu, suy xét thấu đáo để hoàn chỉnh bộ luật này nói chung, quyền riêng tư, bí mật cá nhân nói riêng một cách khoa học, thì khi đưa ra các văn bản hướng dẫn thi hành, các nhà quản lý cần phải xác định rõ ràng đời sống riêng tư và bí mật cá nhân là gì, phạm vi giới hạn của nó đến đâu để tạo hành lang pháp lý rõ ràng và thuận lợi cho việc chống xâm hại đến quyền này. Quan trọng hơn cả là trong khi chờ đợi Bộ luật Dân sự (sửa đổi) ban hành, mỗi công dân, tổ chức cần nêu cao tính tự giác, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm tốt quyền riêng tư, bí mật cá nhân.

LÊ DUY HỒNG