Cố đô Huế những ngày đầu năm 2008. Khắp nẻo đường, ngõ phố đều rực rỡ khẩu hiệu chào mừng hội thảo khoa học cấp quốc gia lần đầu tiên được tổ chức trọng thể tại Huế với chủ đề: "Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968"…

Bước ngoặt từ đòn tiến công chiến lược

Từ sáng sớm ngày 10-11, hành lang Hội trường Tỉnh uỷ Thừa Thiên - Huế đã chật bóng khách mời. Dường như đại biểu nào cũng muốn có mặt sớm bởi sự kiện này không chỉ là một cuộc hội thảo khoa học mà còn là một cuộc hội ngộ đồng chí, đồng bào, đồng đội, một cuộc giao lưu các thế hệ hôm qua và hôm nay. Tới dự hội thảo có đồng chí Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng bí thư, Thượng tướng Phan Trung Kiên, Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và đồng chí Hồ Xuân Mãn, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ Thừa Thiên - Huế, đồng Trưởng ban tổ chức hội thảo, Nguyễn Bắc Son, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương. Tới dự hội thảo còn có hơn 300 đại biểu đại diện các bộ, ngành, địa phương, học viện, nhà trường, viện nghiên cứu trong cả nước; đại biểu là các vị lão thành cách mạng, tướng lĩnh, nhà nghiên cứu, những người đã tham gia lãnh đạo, chỉ huy và trực tiếp chiến đấu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Với gần 100 tham luận khoa học tham gia, 11 tham luận trình bày trực tiếp tại hội thảo đã làm rõ tầm vóc, ý nghĩa của sự kiện trọng đại này, góp phần làm sáng tỏ hơn các vấn đề và rút ra những bài học kinh nghiệm tạo cơ sở khoa học và thực tiễn, vận dụng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay; đấu tranh, phê phán những suy nghĩ lệch lạc, luận điệu sai trái xung quanh sự kiện này.

Đồng chí Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng bí thư Ban chấp hành Trung ương ĐCSVN, đồng thời là nhân chứng lịch sử trả lời phỏng vấn các cơ quan báo chí trong và ngoài nước về ý nghĩa, tầm vóc của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thượng tướng Phan Trung Kiên khẳng định: Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu, quân và dân ta đã anh dũng chiến đấu, giành thắng lợi to lớn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, tạo ra bước ngoặt chiến lược, có ý nghĩa quyết định tới toàn bộ sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc. Cùng với thời gian, thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 ngày càng được khẳng định, trở thành biểu tượng của ý chí quyết chiến quyết thắng, khí phách kiên cường và sức mạnh sáng tạo của chiến tranh nhân dân Việt Nam. Cùng với độ lùi thời gian, với tầm nhìn mới, tư liệu mới, chúng ta cùng nhau lý giải sâu sắc, toàn diện hơn về sự kiện lịch sử trọng đại này, nhằm đúc kết những bài học quí báu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN.

Đồng chí Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng bí thư, đồng thời là một nhân chứng lịch sử (là chính uỷ một trung đoàn tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968) khẳng định: "Chủ trương tổng công kích vào thành phố Huế là một chủ trương táo bạo và đúng đắn thể hiện quá trình Đảng ta có sự tính toán, lựa chọn phương án để giáng một đòn quyết định vào ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, ngừng ném bom miền Bắc, phải ngồi vào bàn đàm phán, phải rút quân khỏi miền Nam... Đảng ta đã khẳng định cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là một thắng lợi rất lớn của quân, dân miền Nam và của cả nước, dù ta có tổn thất, một số yêu cầu đề ra không đạt, nhưng không thể đánh giá thấp thắng lợi". Trung tướng, Phó giáo sư Nguyễn Đình Ước, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự cho rằng: "Cuộc tổng tiến công mang những nét đặc sắc chiến lược. Đây là một hình thức tiến công đồng loạt mang tầm vóc chiến lược, đưa chiến tranh quy mô lớn vào 41 thành phố, thị xã ở miền Nam. Đây là một hình thức tiến công chiến lược chưa từng xuất hiện trong lịch sử chiến tranh trên thế giới, là sự sáng tạo độc đáo về nghệ thuật chiến tranh cách mạng Việt Nam. Chúng ta làm được là nhờ có sự lãnh đạo tài tình, thống nhất của Đảng, có lực lượng vũ trang cách mạng với kỷ luật nghiêm, dựa vào sự đồng tâm nhất trí của toàn dân...”.

Trong tham luận gửi tới hội thảo, Đại tướng Lê Đức Anh, Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh vai trò của quần chúng nhân dân: “Quần chúng đã tham gia tích cực vào chuẩn bị cho đợt tổng tiến công và sau khi nổ súng đã tham gia đông đảo bằng nhiều hình thức trên nhiều lĩnh vực. Nhân dân trinh sát, nắm tình hình, dẫn đường, che giấu cán bộ và tích cực tham gia chiến đấu, tiếp tế cơm nước cho bộ đội, nuôi dưỡng thương binh rồi đưa về căn cứ an toàn. Nhiều người, có trường hợp cả gia đình bị địch bắt, khủng bố, tù đày…vẫn một lòng hướng về cách mạng, sẵn sàng hi sinh vì sự nghiệp giải phóng đất nước. Do xây dựng được thế trận chiến tranh nhân dân - thế trận lòng dân nên chúng ta đã làm tốt công tác chuẩn bị, giữ được bí mật cho đến giờ nổ súng và chúng ta mới có thể tiến công địch theo “kiểu Mậu Thân 1968”.

Bản hùng ca và những bài học mới

Trước khi cuộc hội thảo diễn ra, chúng tôi đã có dịp gặp gỡ nhiều nhân chứng lịch sử là những người đã trực tiếp tham gia chiến đấu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Bà Hoàng Thị Nở, nguyên Chủ tịch Hội Nông dân tập thể thành phố Huế - một trong những nữ du kích trong đội du kích sông Hương năm xưa; ông Nguyễn Văn Quang, Uỷ viên Thường vụ Tỉnh uỷ - người dẫn đường cho bộ đội chủ lực tiến vào thành Huế ngày ấy đều không giấu nổi niềm xúc động, tự hào về một thời hào hùng, anh dũng. Họ đều cho rằng, so với các mặt trận khác trên toàn miền Nam, cuộc chiến đấu ở mặt trận Huế dài ngày nhất và ác liệt nhất. Chiến công giữ Huế trong 25 ngày đêm là chiến công xuất sắc nhất. Để có được một thành phố Huế anh hùng, một "Thừa Thiên - tiến công, nổi dậy, anh dũng, kiên cường", dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Khu ủy Trị Thiên - Huế, Đảng bộ thành phố Huế, miền Tây Trị Thiên và các huyện Phú Lộc, Phú Vang, Hương Thủy, Hương Trà, Phong Điền, Quảng Điền đã đoàn kết một lòng, quyết tâm cao độ trong việc chuẩn bị cũng như suốt quá trình tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy.

Trong bản tham luận, đồng chí Lê Khả Phiêu cũng nhấn mạnh những bài học đặt ra với công cuộc đổi mới hiện nay, nhìn từ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Đồng chí nói: “Những bài học rút ra thì phải trao đổi, bàn bạc sâu hơn nữa cả về chiến lược, chiến dịch và chiến thuật, để bổ sung, làm phong phú hơn kho tàng nghệ thuật chiến tranh nhân dân, chiến tranh cách mạng của một nước nhỏ chống lại kẻ thù mạnh hơn gấp nhiều lần. Những bài học đó còn có ý nghĩa thực tiễn cho chúng ta hiện nay. Đó là: trong chủ trương chiến lược, yêu cầu cơ bản, đầu tiên là phải đánh giá đúng tình hình thực tiễn…”.

Chung quan điểm ấy, đồng chí Hồ Xuân Mãn, cho rằng: Ký ức về mùa xuân hào hùng năm xưa vẫn đang là hành trang vô giá cho sự nghiệp đổi mới hôm nay: “40 năm qua kể từ mùa Xuân 1968, thành phố Huế bị đạn bom Mỹ tàn phá năm xưa nay đã trở thành đô thị loại I cấp quốc gia, thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam; sân bay quân sự Phú Bài - nơi đế quốc Mỹ dùng để vận chuyển, tập kết lực lượng, vũ khí và phương tiện chiến tranh đàn áp phong trào cách mạng - nay trở thành cảng hàng không quốc tế đưa đón khách muôn phương về tham quan Cố Đô di sản văn hóa nhân loại. Mang trong mình hào khí "Tiến công, nổi dậy, anh dũng, kiên cường", từ một tỉnh bị đế quốc chiếm đóng, sau 40 năm, Thừa Thiên - Huế đã chuyển mình trở thành một tỉnh có vị thế trong khu vực miền Trung-Tây Nguyên và đang vươn lên mạnh mẽ cùng cả nước”.

Tuy còn một số vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu, bổ sung làm rõ nhưng hội thảo “Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968” đã kết thúc trong dư âm tin tưởng, tự hào về một mùa xuân hào hùng, anh dũng, kiên cường nơi cố đô Huế - "Pháo đài thép" năm xưa, nơi một thời "sông Hương nổi sóng, núi Ngự chuyển mình". Mùa xuân Mậu Thân 1968 mãi mãi là bản hùng ca bất tử!

Bài và ảnh: Phan Tiến Dũng - Nguyễn Văn Minh