Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân (CHND) Trung Hoa Tập Cận Bình, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức nước CHND Trung Hoa từ ngày 7 đến 10-4-2015.
Kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ năm 1991 đến nay, quan hệ Việt-Trung nhìn về tổng thể đã phát triển nhanh chóng và sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực, đem lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên.
Các cuộc giao lưu, tiếp xúc cấp cao diễn ra thường xuyên với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt, là động lực quan trọng nhằm tăng cường sự tin cậy chính trị, có tác dụng định hướng cho sự phát triển của quan hệ, thúc đẩy hợp tác thiết thực, tạo điều kiện để hai bên từng bước giải quyết ổn thỏa các vấn đề bất đồng.
Hai nước đã ký nhiều hiệp định và văn kiện hợp tác, đặt cơ sở pháp lý cho quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai nước. Trao đổi đoàn ở Trung ương và địa phương ngày càng tăng, góp phần tăng cường hiểu biết và mở rộng hợp tác giữa hai nước. Hai bên đã tổ chức thành công phiên họp lần thứ 7 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt-Trung với những kết quả cụ thể. Hai bên cũng đã ký kết Chương trình hành động giữa Chính phủ hai nước về việc triển khai quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc.
Hợp tác giữa hai Đảng được đẩy mạnh. Hai bên duy trì trao đổi đoàn và thiết lập cơ chế hợp tác, giao lưu giữa các ban Đảng. Tính đến nay, hai bên đã tổ chức 10 cuộc Hội thảo lý luận giữa hai Đảng nhằm trao đổi kinh nghiệm cũng như thực tiễn về xây dựng Đảng, quản lý đất nước.
Về quan hệ Nhà nước, hai bên đã thành lập Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam-Trung Quốc vào tháng 11-2006 và đã tiến hành 7 phiên họp, gần nhất vào tháng 10-2014. Quan hệ giữa các ngành quan trọng như ngoại giao, an ninh, quốc phòng được đẩy mạnh. Hai bên tiếp tục triển khai hiệu quả các thỏa thuận, văn bản hợp tác giữa các bộ, ngành đã được ký kết, thành lập các cơ chế hợp tác, giao lưu, trao đổi thường xuyên hằng năm.
Quan hệ giữa các địa phương hai bên cũng được duy trì với nhiều hình thức đa dạng, thiết thực như trao đổi đoàn các cấp, ký kết các văn bản hợp tác, tổ chức hội thảo, triển lãm...
Giao lưu nhân dân và thế hệ trẻ hai nước được tăng cường trong thời gian qua.
Về thương mại, từ năm 2004 đến nay, Trung Quốc liên tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời Việt Nam cũng là một trong các đối tác thương mại quan trọng của Trung Quốc trong các nước ASEAN. Trong năm 2014, Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Trung Quốc trong ASEAN, chỉ sau Ma-lai-xi-a. Kim ngạch thương mại song phương năm 2014 đạt 58,87 tỷ USD (tăng 17,16% so với năm 2013), trong đó Việt Nam xuất 14,91 tỷ USD, nhập 43,87 tỷ USD (lần lượt tăng 12,7% và 18,76% so với cùng kỳ năm 2013).
Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc tại Việt Nam trong những năm qua có những chuyển biến rõ rệt so với 9 năm đầu sau khi hai nước bình thường hóa quan hệ, tăng nhanh chóng cả về số lượng, quy mô và địa bàn đầu tư. Tính lũy kế đến hết tháng 12-2014, Trung Quốc có 1082 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 7,94 tỷ USD, đứng thứ 9 trong số 101 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam.
Trong những năm qua, quan hệ trao đổi, hợp tác giữa Việt Nam với Trung Quốc trong các lĩnh vực giáo dục đào tạo, văn hóa, thể thao được đẩy mạnh.
Hiện có hơn 13.500 lưu học sinh Việt Nam đang học tại các trường đại học của Trung Quốc với nhiều ngành nghề đa dạng và có khoảng 4000 học sinh Trung Quốc đang du học tại Việt Nam, chủ yếu tập trung vào các ngành ngôn ngữ, du lịch, kinh doanh.
Hai bên đang tích cực triển khai “Kế hoạch thực hiện Hiệp định văn hóa Việt-Trung giai đoạn 2013-2015”; tích cực thúc đẩy việc thành lập Trung tâm văn hóa của nước này tại nước kia; tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực văn hóa, nguồn nhân lực.
Trung Quốc là thị trường nguồn du lịch lớn của Việt Nam. Lượng khách du lịch Trung Quốc vào Việt Nam năm 2014 đạt 1,94 triệu lượt khách, tăng 2,1% so với cùng kỳ năm 2013. Những năm gần đây, hằng năm có khoảng 1 triệu du khách Việt Nam thăm Trung Quốc.
Sau khi bình thường hóa quan hệ, năm 1993, hai bên đã ký Thỏa thuận về các nguyên tắc cơ bản giải quyết các vấn đề biên giới lãnh thổ. Hai bên cũng đã tiến hành đàm phán về ba vấn đề: Biên giới trên đất liền; phân định Vịnh Bắc Bộ và vấn đề trên biển (Biển Đông).
Lãnh đạo cấp cao hai nước đã nhiều lần trao đổi về vấn đề Biển Đông. Năm 2011, hai bên đã ký kết Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam-Trung Quốc, góp phần định hướng cho việc giải quyết vấn đề Biển Đông. Theo đó, hai bên cần kiên trì giải quyết hòa bình vấn đề Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước LHQ về Luật Biển 1982 và tinh thần Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).
Trong khuôn khổ đa phương, ASEAN (trong đó có Việt Nam) và Trung Quốc đã ký DOC (năm 2002), Quy tắc hướng dẫn thực hiện DOC và Tuyên bố chung ASEAN-Trung Quốc kỷ niệm 10 năm ký kết DOC (2012). ASEAN hiện đã sẵn sàng và đang tích cực thúc đẩy đàm phán với phía Trung Quốc về việc xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).
Chuyến thăm chính thức nước CHND Trung Hoa của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhằm củng cố, duy trì cục diện hữu nghị, ổn định, tạo đà phát triển lành mạnh cho quan hệ Việt-Trung.
Chuyến thăm cũng tạo điều kiện thuận lợi để tiếp tục giải quyết các vấn đề còn tồn tại giữa hai nước, góp phần duy trì, củng cố môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng, chuyến thăm chính thức nước CHND Trung Hoa của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ thành công tốt đẹp, mở ra một trang mới trong quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam với CHND Trung Hoa.
QĐND