Những ngày này, quân và dân các tỉnh miền Trung-Tây Nguyên, đang dồn sức khắc phục hậu quả cơn bão số 9. Với vai trò là lực lượng nòng cốt trong phòng, chống, khắc phục thiên tai,  thời gian qua, các LLVT đã bám địa phương, bám dân, tìm mọi biện pháp hạn chế sự tàn phá của bão, lũ, giúp dân sớm ổn định đời sống.

Chủ động đối phó

Phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc trao đổi với Trung tướng Nguyễn Trung Thu, Tư lệnh Quân khu 5 về bài học kinh nghiệm được rút ra trong những thời khắc có tính quyết định nhất.

Theo đồng chí Tư lệnh Quân khu 5, các LLVT (kể cả Quân khu 5 và các đơn vị của Bộ đứng chân trên địa bàn), đã quán triệt sâu sắc nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, bảo vệ tính mạng, tài sản Nhà nước và nhân dân, như nhiệm vụ chiến đấu, đã làm tốt chức năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, cũng như có phương án tối ưu để đối phó với bão, lũ.

LLVT tỉnh Quảng Ngãi giúp dân khắc phục hậu quả bão số 9.

Ngay từ khi nghe thông báo bão, lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị trên địa bàn đã tổ chức kiểm tra lực lượng, phương tiện; xác định các vùng xung yếu, các địa bàn trọng điểm, chủ động cơ động lực lượng, xây dựng phương án đối phó. Quân khu đã tổ chức Sở chỉ huy phía trước, cử đồng chí Phó tư lệnh trực tiếp chỉ huy, điều lực lượng phương tiện xuống cơ sở, chuẩn bị lực lượng dự bị, sẵn sàng cơ động ứng cứu các địa phương khi có tình huống xảy ra. Thủ trưởng Bộ tư lệnh Quân khu xuống các hướng để trực tiếp chỉ huy, xử lý các tình huống. Quân khu hiệp đồng với Bộ đội Biên phòng và các đơn vị Hải quân thông báo bão cho ngư dân, gọi tàu thuyền vào bờ tránh bão; hiệp đồng với bộ đội Phòng không-Không quân chuẩn bị máy bay sẵn sàng ứng cứu khi có tình huống bị chia cắt.

Nhờ có phương án chặt chẽ như vậy, nên đã huy động được sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, các loại phương tiện tốt nhất. Ngay ngày đầu Quân khu 5 đã huy động 6.170 cán bộ, chiến sĩ, cùng với 11 xe thiết giáp, 15 xe ca, 32 xe tải, 1 xe kéo, 1 máy húc, 1 xe ben, 32 ca-nô, 11 thuyền nhôm về các địa phương trọng điểm bão lụt triển khai công tác phòng tránh, cứu hộ, cứu nạn. Quân chủng Phòng không-Không quân cơ động 2 máy bay trực thăng từ phía Bắc vào, cùng với lực lượng trực thăng tại chỗ, tổ chức 43 chuyến bay cứu nạn và đưa các đoàn cán bộ của Chính phủ, Quốc hội đi các địa phương chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả bão, lụt. Đích thân đồng chí Tư lệnh Quân chủng, cùng các cơ quan vào Đà Nẵng, lập Sở chỉ huy phía trước để chỉ đạo...

Trước bão, các lực lượng đã cùng với các địa phương di dời hàng trăm nghìn người dân từ khu vực nguy hiểm của các tỉnh thành phố như: Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi... về nơi an toàn. Trong bão lũ, nhờ có lực lượng “ém sẵn”, đã cứu được hàng nghìn người dân bị lũ cô lập như ở Kon Tum, Gia Lai, Quảng Ngãi. Theo đánh giá, nếu như các LLVT không chủ động lực lượng dàn quân và có phương án ứng cứu, thì số người thương vong và mất tích trong trận bão này là không nhỏ.

Kỷ luật, chuyên nghiệp và đi đầu

Chúng tôi đã có nhiều cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các địa phương, tất cả các ý kiến đều đánh giá rất cao vai trò của lực lượng quân đội. Đồng chí Hà Ban, Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum nói: “Nếu không có quân đội, thì thương vong và thiệt hại về vật chất của tỉnh Kon Tum sẽ gấp nhiều lần hiện nay. Có tính kỷ luật và chuyên nghiệp cao, có sự sáng tạo và linh hoạt trong tổ chức thực hiện, nên tất cả các đơn vị quân đội tham gia phòng, chống, ứng cứu đều tỏ rõ bản lĩnh, khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ. Và hơn thế, hành động của mỗi cán bộ, chiến sĩ đều toát lên tinh thần “vì nhân dân phục vụ”.

Đồng chí Tư lệnh Quân chủng PK-KQ tặng quà nhân dân vùng lũ tỉnh Kon Tum.

Trong trận bão vừa qua, phóng viên Báo Quân đội nhân dân, có mặt cùng với các LLVT ở những vùng nguy hiểm nhất. Các bài viết trong bão, lũ phản ảnh sự kiên cường của quân dân miền Trung trong phòng, chống thiên tai, đã được cập nhật liên tục trên các số báo gần đây. Giờ bão đã tan, nước đã rút, song trên khắp các nẻo đường ở nhiều vùng quê, trên từng thửa ruộng của các địa phương, màu xanh quân phục vẫn tiếp tục miệt mài giúp đỡ nhân dân khôi phục giao thông, sửa sang đồng ruộng, dựng nhà, sửa trường học, cơ sở y tế... giúp nhân dân sớm ổn định đời sống và sản xuất. Không chỉ vậy, tất cả các đơn vị đều dấy lên phong trào “nhường cơm sẻ áo”, tổ chức quyên góp giúp đỡ các địa phương.

Dù chưa tổng kết, đánh giá, song có thể khẳng định, các LLVT đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả do bão số 9 gây ra. Đồng chí Tư lệnh Quân khu 5 cho biết: “Các lực lượng tham gia ứng cứu và giúp đỡ nhân dân, đã được quán triệt sâu sắc nhiệm vụ. Các đơn vị đã giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ tình cảm và trách nhiệm đối với nhân dân. Nhiều tấm gương của các tổ chức, cá nhân đã để lại ấn tượng hết sức tốt đẹp đối với nhân dân các địa phương. Đây là kết quả chứng minh cho việc làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ trong thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” của các LLVT. Tôi trực tiếp chỉ huy bộ đội, đi đến nhiều nơi, được chứng kiến nhiều hành động dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ lăn xả vào khó khăn để cứu giúp nhân dân. Hành động ấy gây cho tôi sự cảm động và tin vào lòng trung thành, bản lĩnh của cấp dưới...”.

Lời kết

Không phải ngẫu nhiên mà có được những quyết định đúng đắn và sáng tạo. Cũng không phải ngẫu nhiên có được sự chủ động đối phó với thiên tai. Càng không ngẫu nhiên mà tất cả các lực lượng tham gia ứng cứu và giúp nhân dân lại có được tinh thần như vậy.

Phần nguyên nhân đã được các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy trong và ngoài quân đội có những nhận xét đánh giá. Song theo chúng tôi có một điều không thể không nói đến: Đó là sự gần gũi, gắn bó với địa phương, với nhân dân. Không có sự gần gũi, gắn bó, không thể xác định được những vị trí xung yếu, nguy hiểm khi có tình huống xảy ra. Ém lực lượng và phương tiện gần một con suối cạn, mới nghe tưởng là vô lý, nhưng khi lũ về, đấy lại là khu vực nguy hiểm. Cắm tổ chốt ở nơi đường đèo không mấy ai nghĩ tới, song thực tế nhờ có lực lượng ấy, mà đã kịp thời giải thoát cho hàng trăm người dân bị kẹt trên xe khách về nơi an toàn... Cùng với đó, việc tổ chức tập luyện, diễn tập các phương án phòng, chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn ở tất cả các cấp, các đơn vị, đã trang bị cho bộ đội những kiến thức hết sức quý báu, để khi đối mặt với tình huống đã bình tĩnh xử lý một cách chính xác. Đặc biệt, vai trò làm tham mưu cho cấp ủy và chính quyền các địa phương đã được vận dụng một cách nhuần nhuyễn...

Có được tất cả những điều trên, đều bắt nguồn từ một thực tế hết sức giản dị: Tinh thần và  trách nhiệm với nhân dân. Chỉ có trách nhiệm, lo việc cho nhân dân như cho chính mình, mới có được kết quả như vậy. Và chỉ có quân đội nhân dân, vì dân, mới có được phẩm chất ấy.

Bài và ảnh: LÂM QUÝ