QĐND Online – Sáng 26-5, Dự án Luật nuôi con nuôi đã được thảo luận cụ thể tại hội trường. Bảo đảm tốt nhất quyền lợi của trẻ em là quan điểm, mong muốn chung  của các đại biểu…

Trẻ em dưới 16 tuổi có thể được nhận làm con nuôi

Nhiều ý kiến đề nghị Luật chỉ điều chỉnh việc nuôi con nuôi là trẻ em dưới 16 tuổi, không áp dụng với trường hợp là “thương binh, người khuyết tật, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc làm con nuôi người già yếu, cô đơn”. Một số ý kiến đề nghị cân nhắc đối tượng được nhận nuôi là người trên 15 tuổi, vì thực tế có phát sinh, nếu không quy định sẽ bỏ trống nhóm đối tượng này. Có ý kiến đề nghị quy định tuổi trẻ em được nhận làm con nuôi là dưới 14 tuổi. Ý kiến khác đề nghị quy định tuổi trẻ em làm con nuôi “từ đủ 15 tuổi trở xuống”, vì pháp luật về hình sự, dân sự, lao động hiện hành quy định trách nhiệm đối với người trên độ tuổi này. Ngoài ra, có ý kiến băn khoăn quy định độ tuổi trẻ em được nhận làm con nuôi như dự thảo Luật sẽ thấp hơn độ tuổi trong Công ước Lahay về bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực con nuôi quốc tế năm 1993 (dưới 18 tuổi). Một số đại biểu cho rằng cần quy định độ tuổi người được nuôi con nuôi vì việc chỉ quy định hơn con nuôi 20 tuổi còn chưa hợp lý.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (đoàn Lạng Sơn) phát biểu ý kiến tại Quốc hội

Vấn đề này Ủy ban thường vụ Quốc hội giải trình, về độ tuổi được coi là trẻ em, Luật chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em xác định trẻ em là “người dưới 16 tuổi”. Với mục đích chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em được nhận làm con nuôi trong môi trường gia đình, nên độ tuổi trẻ em được nhận làm con nuôi trong Luật nuôi con nuôi có quan hệ và gắn bó mật thiết với độ tuổi được coi là trẻ em trong Luật chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Vì vậy, đề nghị cho tiếp thu ý kiến của nhiều vị đại biểu Quốc hội theo hướng quy định đối tượng được nhận làm con nuôi là trẻ em dưới 16 tuổi.

Đại biểu Lê Thị Mai (đoàn Hải Phòng) nhất trí cao với việc quy định độ tuổi của đối tượng nhận con nuôi và cũng rất tán đồng quy định ngoại lệ với người từ đủ 16 đến 18 tuổi. Tuy nhiên, việc quy định với trường hợp ngoại lệ cần quy định chặt để tránh lợi dụng. Nên quy định rõ thêm là không còn cha, mẹ hoặc không còn cả cha và mẹ.

Lệ phí, chi phí giải quyết nuôi con nuôi cần công khai, minh bạch

Vấn đề lệ phí đăng ký nuôi con nuôi, chi phí giải quyết nuôi con nuôi nước ngoài (Điều 12) thu hút được sự quan tâm của rất nhiều đại biểu. Một số ý kiến đồng ý quy định về lệ phí đăng ký nuôi con nuôi và phí giải quyết việc nuôi con nuôi, nhưng cần cụ thể hóa các loại phí.  Ý kiến khác đề nghị không quy định lệ phí đăng ký nuôi con nuôi, phí giải quyết việc nuôi con nuôi. Lại có ý kiến đề nghị chỉ quy định lệ phí đăng ký nuôi con nuôi, không quy định phí giải quyết việc nuôi con nuôi...

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thuý (đoàn Đà Nẵng) cho rằng: vấn đề lệ phí, chi phí giải quyết nuôi con nuôi nước ngoài là phù hợp với xu thế và công ước quốc tế, nhưng đây cũng là vấn đề rất nhạy cảm. Để tránh việc lợi dụng kiếm lời, buôn bán trẻ em thì cần quy định chặt chẽ, minh bạch.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (đoàn Lạng Sơn) chung quan điểm trên và giải thích thêm: lệ phí đăng ký, phí hồ sơ, xác minh là những phí đương nhiên phải nộp. Nhưng, phí cho việc nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục trẻ em từ khi được giới thiệu làm con nuôi đến khi hoàn thành thủ tục giao nhận con nuôi thì không nên quy định. Vì thực tế, nếu không có việc nhận con nuôi, vẫn phải nuôi trẻ em trong thời gian đó. Ngoài ra, việc quy định trả phí, thù lao hợp lý cho nhân viên của cơ sở nuôi dưỡng là chưa phù hợp.

Góp ý về quy định này, đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (đoàn Hà Nội) còn cho rằng, để phí, thù lao cho nhân viên cơ sở nuôi dưỡng nếu thực hiện không tốt còn có thể tạo ra sự nhũng nhiễu, vòi vĩnh của phía nhân viên cơ sở nuôi dưỡng.

Nhiều đại biểu đưa ra kiến nghị, việc quy định phí bao nhiêu, nộp phí thế nào chưa quan trọng bằng việc thực hiện thu nộp phí đó thế nào và làm gì để đảm bảo công khai, minh bạch.

Nội dung căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi cũng được nhiều đại biểu cho ý kiến. Đa phần đều kiến nghị, Quốc hội xem xét để quy định rõ hơn, tạo điều kiện tốt nhất đảm bảo quyền của con nuôi cũng như bố, mẹ nuôi.

Vấn đề việc nuôi con nuôi ở khu vực biên giới được nhiều đại biểu tán thành không nên quy định quá cụ thể trong luật, giao cho Chính phủ quy định rõ ràng.

Chiều 26-5, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về Dự án Luật bưu chính.

Xuân Dũng