Theo tờ trình của Tòa án Nhân dân Tối cao; báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp, Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 ngày 20-6-2012 của Quốc hội, có hiệu lực kể từ ngày 1-7-2013 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23-6-2014, Luật Thủy sản số 18/2017/QH14, Luật số 67/2020/QH14 ngày 13-11-2020 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính). Khoản 3, Điều 4, Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định “Căn cứ quy định của luật này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kiểm toán nhà nước và đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng”.

Như vậy Quốc hội đã giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhiệm vụ ban hành quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng.

leftcenterrightdel
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: DUY LINH

Bên cạnh đó, thực tiễn xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động tố tụng cho thấy, các hành vi cản trở hoạt động tố tụng xảy ra ngày càng nhiều, có xu hướng gia tăng, gây khó khăn cho việc giải quyết vụ việc, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giải quyết vụ việc của cơ quan, người có thẩm quyền, tính tôn nghiêm và quyền uy của tư pháp. 

Trong khi đó, pháp luật nước ta chưa có văn bản quy định có hệ thống về việc xử phạt các hành vi cản trở hoạt động tố tụng mà chỉ có một số quy định chung, chưa cụ thể, chưa rõ ràng về xử lý hành vi cản trở hoạt động tố tụng nằm rải rác trong Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính. 

leftcenterrightdel
Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu. Ảnh: DUY LINH 

Các loại hành vi, hình thức xử phạt, thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử phạt hành vi cản trở hoạt động tố tụng chưa được quy định cụ thể, dẫn đến việc xử phạt hành vi vi phạm gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Do vậy, việc ban hành Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng là cần thiết.

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và các đại biểu cơ bản đồng tình với dự thảo pháp lệnh; đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo (Tòa án Nhân dân Tối cao) và cơ quan chủ trì thẩm tra (Ủy ban Tư pháp) phối hợp cùng các cơ quan liên quan sớm hoàn chỉnh dự thảo pháp lệnh để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua và ban hành vào sáng 18-8.

Trong quá trình hoàn chỉnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu các cơ quan hữu quan cân nhắc, làm rõ về phạm vi, đối tượng điều chỉnh của pháp lệnh; tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các hành vi cản trở hoạt động tố tụng, các yếu tố cấu thành các hành vi này, mức xử phạt bảo đảm phù hợp với tính chất và mức độ của hành vi vi phạm, phù hợp với các luật, bộ luật liên quan, tham khảo thêm mức xử phạt trong một số nghị định của Chính phủ với một số hành vi có tính chất tương đồng trên nguyên tắc bảo đảm tính tôn nghiêm của hoạt động tư pháp trong khuôn khổ quy định của pháp luật; rà soát đối tượng có hành vi cản trở hoạt động tố tụng để không bỏ sót đối tượng.

leftcenterrightdel
Quang cảnh phiên họp. Ảnh: DUY LINH 

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thống nhất cơ bản với các quy định về xác định thẩm quyền và phân định thẩm quyền xử phạt và thống nhất bổ sung nội dung quy định giao cho chủ tịch ủy ban nhân dân thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với một số hành vi cản trở hoạt động tố tụng, có loại trừ một số trường hợp không thực hiện được.

Về mặt kỹ thuật lập pháp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Tòa án Nhân dân Tối cao, Ủy ban Tư pháp, Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật phối hợp rà soát kỹ, bảo đảm chặt chẽ về thuật ngữ, từ ngữ để nâng cao chất lượng văn bản.

CHIẾN THẮNG