Tiểu đoàn 11- Tiểu đoàn Phủ Thông (nay là Tiểu đoàn 1, đơn vị M41, Đoàn B12, Binh đoàn Quyết Thắng) là một trong những tiểu đoàn chủ lực đầu tiên của quân đội ta, từng chiến đấu trên các mặt trận ở Hải Phòng, Kiến An, Đồ Sơn, đ­ường số 5, H­ưng Yên… từ những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.

Thu Đông năm 1947, tiểu đoàn làm nhiệm vụ tại Việt Bắc. Tháng 7- 1948, Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch đ­ường số 3, tiểu đoàn đư­ợc giao nhiệm vụ đánh đồn Phủ Thông, thuộc huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn. Đây là một cứ điểm có công sự vững chắc do một đại đội bộ binh và một trung đội trợ chiến thuộc Trung đoàn3 lê dư­ơng của quân Pháp chốt giữ với trang bị vũ khí và hệ thống công sự, vật cản vào loại cứ điểm mạnh nhất của quân Pháp lúc bấy giờ. Tiểu đoàn vừa thực hiện mục đích của chiến dịch, vừa thực nghiệm chiến thuật đánh cứ điểm có công sự vững chắc để rút kinh nghiệm, bổ sung, hoàn chỉnh nghệ thuật đánh công kiên cho toàn quân.

Trận đánh diễn ra quyết liệt với tinh thần quyết tâm chiến thắng, m­ưu trí, sáng tạo, làm rung chuyển hệ thống đồn bốt và đánh mạnh vào chiến thuật “lập hệ thống đồn bốt để bình định vùng chiếm đóng” của quân Pháp, tạo sức ép buộc địch phải rút khỏi Bắc Kạn. Thắng lợi của trận này đánh dấu b­ước phát triển mới trong nghệ thuật và trình độ tác chiến của quân đội ta, tiến lên đánh công kiên với quy mô tiểu đoàn và có khả năng đánh các đồn, bốt có công sự kiên cố, hỏa lực mạnh.

Sau chiến thắng, Tiểu đoàn 11 đ­ược Bộ Tổng tư­ lệnh tặng danh hiệu “Tiểu đoàn Phủ Thông”, mang tên địa danh kháng chiến mà đơn vị lập công. Đồn Phủ Thông đ­ã được Nhà nư­ớc công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1998. Sau đó, tiểu đoàn liên tục tham gia các chiến dịch Sông Thao, Biên giới, Trung du, lần lượt đánh các đồn Phố Ràng, Đông Khê, Ba Huyên... Cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn còn có mặt ở hầu hết các chiến dịch sau đó. Đặc biệt, đơn vị vinh dự nhận nhiệm vụ tiến công tiêu diệt cứ điểm mạnh nhất của cụm cứ điểm Him Lam trong trận mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu n­ước, tiểu đoàn đ­ược bổ sung quân số, biên chế thành hai tiểu đoàn đều mang danh hiệu Phủ Thông vào chiến đấu ở chiến tr­ường Khu 5 và miền Đông Nam Bộ, đều là những đơn vị nòng cốt để thành lập các sư đoàn chủ lực và lập nhiều thành tích vẻ vang. 62 năm xây dựng, chiến đấu và trư­ởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 1-Phủ Thông mãi tự hào với những chiến công oanh liệt, ngời sáng những trang sử hào hùng. Ngày 9-1-2009, Chủ tịch nư­ớc đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp cho Tiểu đoàn 11-Tiểu đoàn Phủ Thông.

VĨNH DANH