Từ A Mú Sung lên A Lù

Đại diện Đoàn thanh niên Bộ chỉ huy Quân sự, Bộ chỉ huy Biên phòng và Công an tỉnh Sơn La tặng chăn ấm cho nhân dân xã A Mú Sung và A Lù

Thật may khi chúng tôi có dịp cùng đoàn công tác của Bộ CHQS tỉnh Lào Cai trở lại A Lù (Bát Xát) trong đợt bàn giao nhà “nghĩa tình quân dân” cho đồng bào bị thiệt hại trong đợt mưa, lũ hồi tháng 8-2008. Đi cùng đoàn có Đại tá, Phó chính ủy Vũ Thành và các đồng chí trong Bộ CHQS, Ban Dân vận tỉnh, đại diện của Đoàn thanh niên Bộ đội Biên phòng và Công an tỉnh.

Gập ghềnh đường xuân

Sáng sớm, trời càng giá lạnh. Tuy chậm hơn vùng xuôi nhưng không khí Tết ở Lào Cai này đã khá nhộn nhịp. Đoàn xe của chúng tôi cẩn trọng xuyên qua màn sương mù dày đặc tiến lên vùng cao. Nơi đó, bà con đồng bào Mông, Dao đang nóng lòng chờ đón.

Những chiếc xe cứ chồm lên, thụp xuống bởi ổ trâu, ổ gà khi gần đến A Mú Sung. Một cán bộ trong đoàn động viên chúng tôi:

- Đường đi vùng cao thế này còn tốt đấy. Từ A Mú Sung lên A Lù còn kinh khủng hơn nhiều. Tới Đoàn kinh tế – quốc phòng B45, chúng ta sẽ chuyển sang đi xe khác khỏe hơn”.

Tuy là phóng viên đi vùng cao nhiều nhưng sau trận lũ kinh hoàng vừa qua, bây giờ tôi mới có dịp trở lại A Lù, vùng đất phía đầu đông “Cửa Thác”. Vào đến Đoàn B45, vừa kịp uống xong chén nước trà xanh nóng hổi để xua bớt cái giá lạnh của mùa đông Tây Bắc, chúng tôi vội chuyển xe để lên A Lù. Lần này tôi được đi cùng với Thượng tá Đoàn Quốc Việt, Đoàn trưởng và Đại tá Trần Quyết Thắng, Chính ủy Đoàn B45 - những người trực tiếp đưa bộ đội đi giúp đồng bào A Lù làm nhà và ổn định sản xuất. Dọc đường hơn 30km, chúng tôi đã trao đổi rất nhiều chuyện về cuộc sống của người dân nơi đây. Điều khiến tôi ngạc nhiên là những vùng đất trước kia chỉ toàn đồi gianh luôn bị sém lá vì phải hứng nắng gió đang được “vẽ” lên một màu xanh non mới. Đoàn trưởng giải thích:

- Bà con trồng rừng và trồng chè đấy.

Mặc dù người sĩ quan quân đội không nói nhiều về đơn vị của mình, nhưng tôi vẫn hiểu đây chính là thành quả bám dân, bám bản của các anh sau hai năm lăn lộn với địa phương. Bởi lẽ, hình ảnh về vùng đất A Mú Sung - A Lù được biết đến là những đồi cỏ gianh, vào mùa hanh khô, nắng gió dễ gây cháy, thật khó tìm thấy những cánh rừng ngút ngàn. Từ bao năm bà con không trồng rừng bởi quan niệm: “Cây rừng khắc tự mọc(!?). Thế nhưng từ ngày có bộ đội Đoàn B45 về xây dựng kinh tế, giúp đỡ nhân dân, bà con mới vỡ ra nhiều điều. Họ cùng bộ đội ươm cây, trồng rừng. Mỗi năm một ít, bây giờ vùng đất này đã có hàng trăm héc-ta rừng kinh tế. Bộ đội cùng cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai các dự án của huyện và của Bộ Tư lệnh Quân khu 2 về sản xuất nông nghiệp... Riêng năm 2008, A Lù trồng được 30ha rừng và ươm hàng vạn cây giống… Làm được điều này đâu phải dễ, bộ đội phải cùng ăn, cùng ở, vận động, hướng dẫn và cùng làm với bà con. Thiếu úy Trần Minh Hùng, vốn là kỹ sư nông nghiệp, quê ở Yên Bái, ngay sau khi tốt nghiệp ra trường đã đầu quân lên đây cùng nhân dân hai xã A Mú Sung, A Lù trồng rừng và trồng chè. Anh tâm sự: “Đời sống của đồng bào Mông và Dao ở đây còn rất nhiều khó khăn, cơm vẫn chưa đủ ăn, phải ăn thêm mèn mén. Thế nhưng đất đai trồng lúa thì ít, quanh quẩn với cây lương thực thì đời sống người dân không thể khá lên được. Vì thế chúng tôi giúp bà con trồng nhiều loại cây, chăn nuôi nhiều loại con dựa vào điều kiện đất đai và khí hậu của địa phương”.

Qua hoạn nạn càng hiểu tình quân

Câu chuyện giữa chúng tôi chốc chốc lại bị gián đoạn bởi chiếc u-oát thỉnh thoảng khựng lại, dò dẫm bò qua những khe suối có những hòn đá to tướng chắn ngang. Đó là những dấu vết của trận lũ lịch sử hồi tháng 8 năm 2008. Ngày xuân không muốn nhắc lại chuyện buồn, nhưng các anh trong đoàn vẫn giới thiệu cho tôi khá tường tận, đâu là con suối, trước kia chỉ có dòng nước nhỏ chảy qua, đâu là một xóm vốn yên bình bao năm, giờ trở thành những bãi đá trắng tinh im lìm, khô khốc. Rồi những quả đồi trượt xuống từng mảng, bây giờ vẫn trơ một màu vàng ối… Tất cả như muốn nói rằng, nỗi đau, sự mất mát vẫn còn đó.

Không khí trên xe bỗng nhiên trầm xuống. Mọi người lại rì rầm kể cho nhau nghe về vùng đất này trong những ngày bị thiên tai. Khi lũ đi qua, A Lù bị cô lập hoàn toàn trong nhiều giờ. Con đường từ A Mú Sung lên A Lù mới được làm từ năm 2002 nhiều đoạn bị vùi trong đất đá. Lũ đã cuốn trôi, làm sập hoàn toàn 12 ngôi nhà, hàng chục ngôi nhà khác bị hư hỏng nặng... A Lù lại chưa có đường dây và sóng điện thoại. Khi biết tin dữ, chỉ có cán bộ, chiến sĩ của Đoàn B45 là gần nhất nhưng cũng phải chạy bộ cả ngày trời mới lên tới nơi để cứu hộ, cứu nạn giúp dân. Những chiến sĩ không thể quên được những ánh mắt thất thần của bà con vùng lũ khi bỗng chốc trắng tay. Không còn chỗ ở, cái ăn. Manh áo trên người cũng chẳng còn lành lặn. Thiệt hại nhất là các thôn Suối Câu 1, Séo Phìn Chư, trong đó có cả gia đình Bí thư chi bộ xã Phàn Duần Phây. Cán bộ, chiến sĩ đã hỗ trợ ngay lương thực cứu đói cho bà con, đồng thời cùng dân bản dựng tạm nhà cửa cho các hộ bị mất nhà, ổn định sản xuất. Màu áo xanh người chiến sĩ lại len lỏi khắp các thôn bản để cưu mang, giúp đỡ đồng bào.

Xuân trong những căn nhà mới

Một trong những sự đóng góp lớn của LLVT tỉnh Lào Cai chính là hỗ trợ đồng bào dựng lại nhà mới. Từ kinh phí của Bộ Tư lệnh Quân khu 2 ủng hộ cho 8 hộ dân bị sập, trôi nhà hoàn toàn, một lần nữa, các cán bộ, chiến sĩ như Thiếu úy Trần Minh Hùng hay Đội trưởng đội sản xuất 2 người dân tộc Giáy Tao Văn Quáng lại có mặt tại đây để giúp người dân làm nhà. Mỗi gia đình có nhà bị trôi hoàn toàn được bộ đội hỗ trợ 40 triệu đồng. Nhà nào có anh em, làng xóm ủng hộ thêm thì làm to hơn, còn không chỉ cần số tiền ấy cộng với công lao động của bộ đội và nhân dân là các hộ có thể làm được một ngôi nhà khá khang trang. Thượng tá Nguyễn Xuân Quyến, Phó chính ủy Đoàn B45 - người trực tiếp chỉ đạo thực hiện chương trình này cho biết: “Việc xây dựng nhà cho bà con gặp khá nhiều khó khăn, do giao thông bị ách tắc, vận chuyển vật liệu gặp trở ngại, cước phí cao. Nhưng mục tiêu của chúng tôi là bà con được đón Tết Nguyên đán Kỷ Sửu trong căn nhà mới nên đã huy động mọi nguồn lực để hỗ trợ nhân dân”.

Đáp lại niềm mong mỏi của quân và dân nơi đây, những ngôi nhà “nghĩa tình quân - dân” đã được hoàn thành đúng dự định. Để hôm nay, chúng tôi và đoàn công tác của Bộ CHQS tỉnh Lào Cai được vinh dự trao tặng bà con vùng lũ một món quà đầy ý nghĩa. Đúng như suy nghĩ của mọi người, bà con đã gác chuyện lo Tết, có mặt từ rất sớm để dự lễ bàn giao nhà tình nghĩa. Bí thư chi bộ xã Phàn Duần Phây, rưng rưng xúc động khi được Đại tá Vũ Thành trao Quyết định tặng nhà. Thay mặt bà con, Bí thư Phây phát biểu: “Nhân dân A Lù gặp nạn, nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh, Bộ Tư lệnh Quân khu 2, nhân dân bị thiên tai trong xã đã có ngôi nhà mới khang trang hơn trước. Có nhà rồi, chúng tôi sẽ yên tâm sản xuất để phát triển kinh tế…”.

Lễ bàn giao nhà diễn ra trong niềm phấn khởi và thắm đượm tình quân dân. Vậy là bà con vùng lũ đã có được ngôi nhà mới để đón xuân. Đại diện Đoàn thanh niên Bộ CHQS, Bộ chỉ huy Biên phòng và Công an tỉnh còn tặng hàng chục tấm chăn ấm. Món quà tuy nhỏ nhưng sẽ giúp bà con ấm áp hơn trong mùa đông này. Còn những chiến sĩ Bộ đội Cụ Hồ, sau khi hoàn thành nhiệm vụ dựng nhà mới cho dân lại trở về đơn vị. Trong tiếng nói cười rôm rả có cả những ánh mắt ngân ngấn lệ của chị Tẩn U Mẩy, anh Tẩn Phù Heng, anh Phàn Láo Lở... - những người vừa được trao tặng nhà. Các anh sẽ còn quay trở lại vùng đất này để giúp người dân vùng cao tuyên chiến với “giặc đói, giặc dốt”. Nhiệm vụ của bộ đội thời bình là thế.

Tôi nhận thấy rõ sự hồi sinh đang tràn ngập vùng đất này. Bên cánh đồng đá khô khốc là những ngôi nhà trình tường mới dựng lên còn tươi màu. Từng đàn bò nhởn nhơ gặm cỏ trên các triền đồi. Các em nhỏ tươi vui, hồn nhiên nô đùa trong nắng mới. Tôi chợt nhận ra, sương đã tan từ lâu. Thay vào đó là ánh nắng vàng rực rỡ. Những nụ hoa rừng đua sắc, báo hiệu một mùa xuân mới đã về.