QĐND Online - Chiều 10-11, Quốc hội đã dành toàn bộ thời gian để nghe trình bày về 3 dự án luật, gồm: Luật Tố cáo, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Lưu trữ...

Luật tố cáo cần xuất phát từ yếu tố tích cực của tố cáo

Trong quá trình xây dựng dự án Luật, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tổ chức các cuộc hội thảo, tọa đàm, khảo sát lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức có liên quan, các nhà khoa học, các chuyên gia. Đồng thời có nhiều cố gắng trong việc tổng kết và đánh giá thực trạng tình hình tố cáo, giải quyết tố cáo, trên cơ sở đó đã đưa được những nội dung mới, như các quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết tố cáo, hình thức tố cáo, thời hiệu xử lý hành vi vi phạm pháp luật bị tố cáo, bảo vệ người tố cáo. Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội đánh giá: Nhìn chung những sửa đổi, bổ sung này là tương đối tích cực. Tuy nhiên, về cơ bản, cơ chế giải quyết từ khâu tiếp nhận, trình tự thủ tục xử lý, trách nhiệm và thẩm quyền giải quyết tố cáo, cơ chế bảo vệ người tố cáo…vẫn là những cơ chế hiện hành. Vì thế, nhiều ý kiến cho rằng, những sửa đổi này đã thực sự đáp ứng được các yêu cầu của công tác giải quyết tố cáo hiện nay hay chưa, nhất là việc khắc phục những hạn chế của công tác giải quyết tố cáo cũng như hiệu quả giải quyết tố cáo không cao như Tờ trình Chính phủ đã nêu.

Bộ trưởng Bộ Tài chính, ông Vũ Văn Ninh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình dự án Luật Kiểm toán độc lập. Ảnh: Doãn Tấn -TTXVN.

Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận nhấn mạnh: “Tố cáo và giải quyết tố cáo là những vấn đề xã hội phức tạp nhưng cũng rất quan trọng. Bởi vì loại trừ yếu tố tiêu cực, lợi dụng và lạm dụng thì tố cáo, giải quyết tố cáo phản ánh trình độ nhận thức chung của xã hội, trách nhiệm của công dân, của đội ngũ cán bộ, công chức, cấp độ phát triển của bộ máy nhà nước, đồng thời cũng là thước đo của nền dân chủ ở mỗi quốc gia. Vì vậy, việc xây dựng Luật tố cáo cần xuất phát từ yếu tố tích cực của tố cáo. Đó là thông qua việc tố cáo giúp các cơ quan nhà nước kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân, góp phần làm trong sạch bộ máy, nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và lành mạnh hóa nền công vụ quốc gia, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước”.

Quy định xử phạt trong kiểm toán độc lập còn chung chung

Kiểm toán độc lập là một dịch vụ không thể thiếu. Đặc biệt trong bối cảnh kinh tế hội nhập toàn cầu, đã có nhiều bài học, nhất là từ cuộc khủng hoảng tài chính vừa qua cho thấy rõ vai trò và lợi ích mà kiểm toán độc lập có thể mang lại cho doanh nghiệp, nền kinh tế. Đó chính là tăng cường tính minh bạch, hạn chế những rủi ro do không tuân thủ chuẩn mực kế toán, che dấu thông tin, gây nên những tổn thất lớn cho các nhà đầu tư và xã hội. Việc ban hành Luật Kiểm toán độc lập là cần thiết nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước đối với hoạt động kiểm toán độc lập, khắc phục những tồn tại, hạn chế hiện nay và đáp ứng nhu cầu phát triển.

Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo, nhiều ý kiến cho rằng, các quy định về xử lý vi phạm trong dự thảo Luật vẫn còn chung chung, chưa phản ánh được tính đặc thù của hoạt động kiểm toán độc lập. Thứ nhất, đây là loại hình dịch vụ do mỗi cá nhân kiểm toán viên hoạt động và cung cấp thông qua pháp nhân làm đại diện (doanh nghiệp kiểm toán). Chất lượng báo cáo kiểm toán phụ thuộc rất nhiều vào năng lực và phẩm chất đạo đức của kiểm toán viên, phụ thuộc vào doanh nghiệp kiểm toán và bản thân doanh nghiệp được kiểm toán. Trong khi đó, chất lượng của báo cáo kiểm toán ảnh hưởng lớn đến hình ảnh của doanh nghiệp được kiểm toán trước các nhà đầu tư và công chúng nói chung. Báo cáo kiểm toán sai lệch, không phản ánh trung thực tình trạng của doanh nghiệp có thể gây thiệt hại nặng nề cho các nhà đầu tư và xã hội. Thứ hai, việc tranh chấp, khiếu nại hay xử lý vi phạm không chỉ liên quan đến hợp đồng cung cấp dịch vụ kiểm toán được ký kết giữa doanh nghiệp kiểm toán và doanh nghiệp được kiểm toán mà còn nhiều mối quan hệ khác như: giữa kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán, kiểm toán viên và doanh nghiệp được kiểm toán, cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp kiểm toán, cơ quan quản lý nhà nước và kiểm toán viên hành nghề… Vì vậy, cần quy định chế tài xử lý các vi phạm đối với hoạt động kiểm toán độc lập trên cơ sở thống nhất với quy định của pháp luật hiện hành và phản ánh được tính chất đặc thù của hoạt động kiểm toán độc lập.

Cần tiếp tục làm rõ một số nội dung trong Luật Lưu trữ

Việc ban hành Luật Lưu trữ sẽ góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập của Pháp lệnh lưu trữ quốc gia hiện hành; điều chỉnh những quan hệ mới phát sinh trong hoạt động lưu trữ; bổ sung quy định phù hợp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với tập quán và thông lệ quốc tế. Việc ban hành Luật sẽ góp phần nâng cao hơn nữa nhận thức của toàn xã hội đối với công tác lưu trữ; tiếp tục khẳng định tài liệu lưu trữ là tài sản quý báu của quốc gia, phải được quản lý thống nhất để khai thác, sử dụng lâu dài và phát huy giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tuy nhiên, Ủy ban pháp luật chỉ ra, trong dự thảo Luật có một số vấn đề liên quan đến hoạt động lưu trữ cần được tiếp tục nghiên cứu, làm rõ hoặc giải trình kỹ hơn như chế độ thu thập, bảo quản, quản lý, khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ; trách nhiệm quản lý nhà nước đối với Phông lưu trữ quốc gia Việt Nam; quan hệ giữa Phông lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam, Phông lưu trữ Nhà nước Việt Nam và các phông lưu trữ khác, giữa cơ quan lưu trữ của Đảng và cơ quan lưu trữ của Nhà nước; về tổ chức lưu trữ lịch sử; nội hàm khái niệm “lưu trữ”, “lưu giữ”, “chỉnh lý tài liệu”... Đồng thời, đối với những vấn đề có thể quy định cụ thể, chi tiết thì đề nghị quy định ngay trong Luật, không nên để quá nhiều quy định khung và để văn bản dưới luật.

Xuân Dũng