Tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia: Không làm thu hẹp mục tiêu, đối tượng, quyền lợi, mức độ ưu tiên

Khắc phục tình trạng chồng chéo, tăng khả năng lồng ghép nguồn lực

Theo tờ trình của Chính phủ, Chương trình mục tiêu quốc gia tổng thể có tên gọi: Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035.

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú (đoàn Nghệ An) bày tỏ tán thành sự cần thiết tích hợp thực chất các chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình tổng thể nhằm sử dụng nguồn lực có hiệu quả, tạo điều kiện tổ chức đầu tư đồng bộ trên cùng một địa bàn, tăng quyền chủ động và trách nhiệm quản lý, tổ chức thực hiện của các bộ, ngành, địa phương, chuyển mạnh từ quản lý theo quy trình sang quản lý theo kết quả đầu ra.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Về phát triển kinh tế nông thôn, sản xuất, sinh kế, việc làm và thu nhập, đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú đề nghị cần xác định rõ hỗ trợ để tạo kết quả, không chỉ hỗ trợ đầu vào; đề nghị đưa nguyên tắc hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất phải gắn với sản phẩm đầu ra, khả năng tiêu thụ, tạo việc làm và tăng thu nhập cho đối tượng thụ hưởng; ưu tiên dự án có liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ ổn định và khả năng duy trì sau thời gian hỗ trợ. Đồng thời, cần làm rõ chính sách riêng đối với vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú (đoàn Nghệ An) phát biểu thảo luận về tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia. Ảnh: Văn phòng Quốc hội

Đại biểu Siu Hương (đoàn Gia Lai) thống nhất với chủ trương hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia theo hướng tinh gọn đầu mối, khắc phục tình trạng chồng chéo, tăng khả năng lồng ghép nguồn lực và nâng cao tính chủ động của địa phương; đặc biệt là khi hợp nhất không làm thu hẹp mục tiêu, đối tượng, quyền lợi và mức độ ưu tiên của các chương trình trước đây.

Đại biểu bày tỏ đồng tình với hướng tiếp cận tại dự thảo nghị quyết của Quốc hội, xác định tập trung ưu tiên phân bổ vốn ngân sách nhà nước ở mức cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, an toàn khu, biên giới, hải đảo.

Đại biểu Siu Hương (đoàn Gia Lai) phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn phòng Quốc hội

Đại biểu lưu ý, việc phân bổ ngân sách phải kết hợp tiêu chí chung với tiêu chí đặc thù của từng lĩnh vực, gắn với mức độ thiếu hụt dịch vụ cơ bản của từng địa bàn; tính đến nhu cầu, kết quả thực hiện, tiến độ, khả năng giải ngân và mức độ sẵn sàng của địa phương.

Thực tế ở vùng miền núi, trong đó có Gia Lai, cùng số dân hoặc cùng diện tích, nhưng chi phí để xây dựng một công trình hoặc cung cấp một dịch vụ y tế, giáo dục đến người dân có thể rất khác nhau. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, khoảng cách tiếp cận dịch vụ lớn đều làm tăng chi phí thực hiện. Đề nghị nghiên cứu bổ sung các tiêu chí như: Mức độ phân tán dân cư, số thôn làng, khoảng cách tiếp cận dịch vụ, địa bàn biên giới, mức độ thiếu hụt hạ tầng thiết yếu và chi phí cung ứng dịch vụ...

Bảo đảm không gián đoạn việc triển khai chương trình

Phát biểu làm rõ một số vấn đề, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, về sự cần thiết tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, y tế, giáo dục, nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, các đại biểu đều thống nhất rất cao việc tích hợp các chương trình này thành một chương trình mục tiêu quốc gia. Nhiều đại biểu có ý kiến cho rằng đây là bước đột phá trong xây dựng pháp luật, phù hợp với khát khao, mong mỏi của cơ sở.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: TRỌNG HẢI

Về mục tiêu, các đại biểu thống nhất cao nguyên tắc không thay đổi, không thu hẹp về mục tiêu, phạm vi, đối tượng, mức độ ưu đãi; thay đổi phương thức để sử dụng hiệu quả nhất nguồn lực của Nhà nước và nhân dân. Đồng thời, thay đổi phương thức quản lý từ quy trình sang kết quả đầu ra; thực hiện triệt để phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương với phương châm: Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.

Về việc triển khai chương trình liên tục, không bị gián đoạn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, ngay sau khi Quốc hội ban hành nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư, Chính phủ sẽ ban hành ngay nghị quyết của Chính phủ trên cơ sở tích hợp các văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan để có thể triển khai ngay.