QĐND - Các đại biểu tham dự Hội nghị quốc tế nạn nhân chất độc da cam lần thứ 2, khai mạc sáng hôm qua, 8-8-2011, tại Hà Nội cho rằng đây là thời điểm để thực hiện công lý cho nạn nhân chất độc da cam. “Năm mươi năm là quá dài để chờ đợi cho những người mang nỗi đau chất độc da cam trên cơ thể và để làm lành những vùng đất mang trong mình chất thải do tội ác hủy diệt sinh thái gây ra”.

Các đại biểu tham dự Hội nghị quốc tế nạn nhân chất độc da cam lần thứ hai. Ảnh: TTXVN

 

Nỗi đau chung của nhân loại

Hơn 100 đại biểu thuộc 30 tổ chức đến từ 25 quốc gia, vùng lãnh thổ ở khắp 5 châu lục đã tham dự Hội nghị quốc tế nạn nhân chất độc da cam lần thứ 2. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gửi lẵng hoa chúc mừng. Bà Nguyễn Thị Bình, nguyên Phó chủ tịch nước, Chủ tịch danh dự Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam, đã tới dự hội nghị cùng nhiều nạn nhân Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/đi-ô-xin Việt Nam (VAVA) cho rằng, nhiều vết thương chiến tranh Việt Nam đã được hàn gắn cho cả Việt Nam lẫn Mỹ và nhiều nước khác, nhưng nỗi đau da cam thật dai dẳng. Mỗi ngày qua đi, lại có thêm nhiều nạn nhân qua đời; ốm đau bệnh tật, nghèo đói, tuyệt vọng và khốn khó tăng lên, không chỉ với người bị phơi nhiễm trực tiếp mà với cả những đứa trẻ vô tội sau chiến tranh. “Do việc giải quyết vấn đề da cam ngày nay gắn liền với nguyện vọng của toàn thế giới được sống trong môi trường lành mạnh; không chỉ là vấn đề công lý mà còn là vấn đề nhân đạo, vấn đề hòa giải và phát triển quan hệ có nhiều lợi ích thiết thực giữa các dân tộc có liên quan đến quá khứ chiến tranh. Vì vậy, nỗi đau của các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam đã được nhiều nước trên hành tinh quan tâm và nỗi đau này đã thành nỗi đau chung của toàn nhân loại”, Thượng tướng Rinh nhấn mạnh.

Thay mặt Chính phủ Việt Nam, bà Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh, trong những năm qua, Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã có nhiều nỗ lực giúp đỡ các nạn nhân chất độc da cam cũng như giải quyết vấn đề da cam ở Việt Nam. Nhưng chiến tranh không chỉ dừng lại ở vấn đề da cam mà còn rất nhiều hậu quả nghiêm trọng khác. Chính vì lẽ đó Việt Nam đánh giá cao và rất cần sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế.

Thảm kịch vô nghĩa

Hội nghị cũng được nghe các nạn nhân chất độc da cam của Việt Nam và các nạn nhân đến từ Mỹ, Ô-xtrây-li-a… chia sẻ những hiểu biết, cảm thông, những hành động cần thiết để có thể vượt qua nỗi đau và có niềm tin vào tương lai của mình.

Chị He-dơ Bâu-xơ (Heather Bowser), nạn nhân da cam thế hệ 2 của Mỹ đã gọi hậu quả da cam/đi-ô-xin ở Việt Nam là “thảm kịch vô nghĩa”. 38 tuổi, He-dơ may mắn hơn cha mẹ mình là sinh được 2 con không bị ảnh hưởng bởi chất da cam/đi-ô-xin dù chị bị di truyền từ cha, một cựu binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam từ 1968 đến 1969, với hình hài dị sinh: không có đoạn chân phải từ gối trở xuống, nhiều ngón tay và ngón chân cái trên bàn chân trái cũng không có, những ngón chân còn lại thì đan chéo nhau. “Mỗi buổi sáng khi tôi lắp cái chân nhân tạo của mình, tôi nghĩ về những người đã quyết định phun 20.000.000 lít chất diệt cỏ trong khu vực Đông Nam Á. Quyết định của họ ngày nào cũng ảnh hưởng đến cuộc đời của cá nhân tôi”, người phụ nữ trẻ phát biểu.

Theo He-dơ, những đứa trẻ của Việt Nam cũng đối mặt với những thảm kịch vô nghĩa tương tự trong cuộc đời họ... “Các trẻ em Việt Nam đối mặt với một tương lai bấp bênh, đó là hậu quả của dị tật bẩm sinh, bệnh tật, nghèo đói, và những điểm nóng về môi trường vẫn đe dọa các vùng nông thôn. Họ là những nạn nhân vô tội và xứng đáng phải được sống tốt hơn”, He-dơ chia sẻ và cho rằng cần phải đẩy nhanh công tác nghiên cứu ADN của thế hệ con cháu bị ảnh hưởng chất da cam để chuẩn bị cho việc ứng phó tương lai phía trước. 

Tại Hội nghị, các đại biểu đều lên tiếng ủng hộ VAVA tiếp tục hành trình giành công lý chính đáng cho các nạn nhân và thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới vấn đề da cam tại Việt Nam.

Đại sứ Vê-nê-xu-ê-la Rôn-đôn U-dơ-ca-tê-gui (Rondon Uzcategui) khẳng định, người dân Vê-nê-xu-ê-la cùng thêm tiếng nói của mình với hàng triệu người đang yêu cầu công lý trừng phạt các công ty hóa chất của Mỹ sản xuất chất độc chết người, để xoa dịu, dù chỉ là về mặt vật chất, hoàn cảnh khó khăn của các nạn nhân da cam Việt Nam và trên toàn thế giới. Cùng quan điểm trên, ông Ha-mít Mắc Gri-gơ (Hamish McGregor), đại diện Mạng lưới Công lý chất da cam và đoàn kết Việt Nam – Ô-xtrây-li-a (AOJ-AVSN) cho biết: “Tất cả những thành viên chúng tôi đều nhận thức rõ về tấm thảm kịch của chiến tranh vẫn chưa kết thúc, đó là chất da cam đang tàn phá môi trường và con người Việt Nam. Mặc dù nhóm chúng tôi vẫn còn mới mẻ (mới thành lập hồi tháng 6), nhưng chúng tôi đã được tập hợp từ các cuộc đấu tranh trước đây ở Ô-xtrây-li-a về vấn đề này”.

Trước áp lực của dư luận trong và ngoài nước Mỹ, chính phủ Mỹ đã tiến hành các bước đầu tiên tiến tới việc làm sạch một trong những điểm nóng tại Việt Nam và đã dành một khoản tiền nhỏ cho các nạn nhân. Nhưng theo bà Gin-ni Mơ-rơ (Jeanne Mirer), đồng Điều phối Ban Vận động Cứu trợ và Trách nhiệm Chất độc da cam Việt Nam (Mỹ), Việt Nam hiện còn 28 điểm nóng về đi-ô-xin cần phải được làm sạch. “Điều còn cấp bách hơn là sự chú ý đến yêu cầu của ba thế hệ nạn nhân tại hầu hết các tỉnh ở Việt Nam. Những nạn nhân này đang sống cùng với một loạt bệnh tật và khuyết tật rất khó hình dung nổi. Nhiều gia đình hiện nay có cả ông bà già, cha mẹ và con cái đều là nạn nhân chất độc da cam... Chúng tôi tin rằng Mỹ phải gánh vác trách nhiệm hàn gắn vết thương chiến tranh bằng cách dành nhiều hơn nữa sự hỗ trợ đáng kể cho các nạn nhân tại Việt Nam”, bà nói.

Bài và ảnh: Thu Trang