QĐND Online – Ngày 1-10, Ủy ban Tư pháp phối hợp Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương với sự hỗ trợ của Cơ quan phát triển quốc tế Hòa Kỳ (USAID) tổ chức hội thảo tham vấn “Hoàn thiện Bộ luật tố tụng dân sự để cải thiện môi trường kinh doanh”.

Với Nghị quyết 19/NQ-CP, Chính phủ thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc hoàn thiện thể chế, chính sách tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và bình đẳng cho mọi tổ chức, doanh nghiệp, người dân  phát triển sản xuất, kinh doanh; giảm thời gian, chi phí giải quyết các tranh chấp dân sự nói chung và tranh chấp hợp đồng nói riêng. Nhất là giảm thủ tục, qui trình và thời gian giải quyết các tranh chấp thương mại xuống tối đa ½ thời gian (tối đa 200 ngày đối với các tranh chấp qui mô nhỏ và giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua Tòa án; 30 tháng giải quyết phá sản doanh nghiệp đến hết năm 2015 và 24 tháng đến hết năm 2016).

Quang cảnh hội thảo.

Tại hội thảo, các chuyên gia pháp lý nhấn mạnh, cần rút ngắn hơn nữa thủ tục tố tụng trong giải quyết các tranh chấp thương mại để tiết kiệm thời gian và chi phí cho đương sự cũng như Tòa án.

Một giải pháp quan trọng là “tự động hóa” quy trình tố tụng, nhất là các thủ tục nộp đơn khởi kiện, xử lý đơn và thanh toán án phí. Theo Ngân hàng thế giới, cần có hệ thống quản lý vụ án điện tử để giúp quản lý thời gian giải quyết vụ án, các công đoạn, hành vi tố tụng mà thẩm phán cần thực hiện. Từ đó, tòa án hoạt động hiệu quả và công khai hoạt động tố tụng ra bên ngoài, giúp người dân thuận tiện hơn khi làm việc với tòa án.

Theo các luật sư cần phải hoàn thiện Bộ luật Tố tụng dân sự hướng đến việc xây dựng được thủ tục tố tụng rõ ràng, hợp lý, dễ thực hiện. Công khai các tiêu chuẩn về thời hạn tố tụng, quy định rõ ràng về đình chỉ, tạm đình chỉ và tiếp tục giải quyết vụ án…

Phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án để đương sự lựa chọn. Hạn chế sự tham gia của viện kiểm sát trong tố tụng dân sự chỉ đối với các trường hợp đối tượng tranh chấp là tài sản công, lợi ích công hoặc một trong các bên đương sự là người chưa thành niên, hoặc người có nhược điểm thể chất, tâm thần vì “sự tham gia của viện kiểm sát trong quá nhiều vào quá trình tố tụng dân sự cũng làm kéo dài việc giải quyết các tranh chấp”.

Trong quá trình tố tụng dân sự, chỉ số hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước trong hệ thống tư pháp và hành pháp cũng có tính quyết định. Do vậy, luật sư Lưu Tiến Dũng – Liên đoàn Luật sư Việt Nam đề nghị loại bỏ các yếu tố, “sức ép tổ chức” có thể ảnh hưởng đến “tính độc lập, khách quan của thẩm phán” như đưa tỷ lệ án bị sửa, hủy là một trong những chỉ tiêu thi đua khen thưởng hoặc tiêu chuẩn tái bổ nhiệm thẩm phán... để tăng tính chuyên nghiệp và chuyên trách của thẩm phán trong tố tụng dân sự.

Tin, ảnh: HƯƠNG TRỊNH