Một ngày cuối tháng 7, chúng tôi về thôn Minh Tiến (xã Kỳ Tiến, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh), được nghe bà con ở đây kể về cảnh ngộ vô cùng thương tâm của gia đình ông Phạm Văn Tần.

Từ việc lo ăn uống đến vệ sinh cho hai người con điên dại, đều trông cả vào đôi tay già yếu của ông Tần.

Sinh năm 1942, khi vừa tròn 20 tuổi, chàng trai Phạm Văn Tần tình nguyện nhập ngũ, vào chiến trường miền Nam đánh giặc, tham gia rất nhiều trận đánh ác liệt dọc sông Hiền Lương. Đến năm 1968, ông tham gia làm nhiệm vụ quốc tế ở nước bạn Lào. Trước khi đi, ông Tần tranh thủ thời gian nghỉ phép về cưới vợ. Tháng 8-1972, ông phục viên về quê với tỉ lệ thương tật 3/4.

Trở về sau nhiều năm xa cách, vợ chồng ông mong có con bế, con bồng. Rồi vợ ông sinh được cô con gái kháu khỉnh. Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang, một năm sau, cháu bé mắc chứng bệnh lạ rồi mất. Vợ ông tiếp tục sinh đứa con trai thứ hai. Khi lớn lên, cháu bị bệnh tâm thần phân liệt. Nỗi đau ấy chưa dừng lại khi vợ ông sinh đứa con trai thứ ba bị bệnh bại liệt, 6 năm sau thì qua đời. Người con gái thứ tư của ông bà cũng bị thiểu năng trí tuệ. Nỗi đau như xé nát tâm can ông Tần khi bà Lê Thị Sị (vợ ông) đột ngột qua đời vì căn bệnh suy tim tiếp sau hai lần sinh nở.

Ngồi trước hiên nhà vắng lặng, ông Tần đưa mắt nhìn hai đứa con ngây dại, lòng se thắt. Ông nghẹn ngào nói:

Ngoài mấy sào ruộng, chăn thêm con lợn, con gà thì ông Tần chẳng còn làm được gì thêm, bởi còn phải lo trông chừng hai đứa con điên dại. Thằng Sâm chẳng biết cha mình là ai, đưa cơm thì ăn, thấy người vào là chửi, là đánh. Còn cô con gái Phạm Thị Chính, chốc chốc lại lẻn ra đường, nhưng chẳng bao giờ nhớ được lối về. Bà con hàng xóm đã quá quen với cảnh đến bữa ăn, ông Tần đi tìm, dắt các con về mà nước mắt lã chã rơi.

Ở tuổi gần 70, chưa một lần ông Tần dám nghĩ sẽ được an hưởng tuổi già. Chăm hai đứa con bệnh tật đã đủ kiệt sức, ông còn lo làm sao để hai người con gái út học hành tới nơi tới chốn. Cùng quẫn, bế tắc, ông Tần chỉ còn biết khóc khi chúng tôi chúc ông mạnh khỏe trước lúc từ biệt ra về…

Bài và ảnh: BẢO TRỌNG