QĐND Online - Buổi thảo luận ở tổ sáng 21-5 về Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2009; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2010 trong những tháng đầu năm; về quyết toán NSNN năm 2008 đã diễn ra đặc biệt sôi nổi. Những khúc mắc, vấn đề được các đại biểu đưa ra bàn bạc kỹ, nhiều ý kiến thu hút được sự đồng tình cao của các thành viên trong tổ…

Tránh hô hào

Tại các tổ mà phóng viên báo QĐND Online có mặt đều ghi nhận sự đồng tình của các đại biểu về các báo cáo về kinh tế-xã hội, quyết toán ngân sách. Một số ý kiến cho rằng báo cáo của Chính phủ đã có cải tiến hơn so với mọi năm. Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng, các báo cáo, giải trình đưa ra vẫn chưa thực sự đáp ứng yêu cầu, chủ yếu vẫn là thống kê, báo cáo. Những giải pháp cụ thể chưa được đề cập rõ.

Đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP Hồ Chí Minh) phát biểu ý kiến. 

Đại biểu Nguyễn Hữu Đồng (đoàn Nam Định) nhấn mạnh: Trong thực tế quá trình điều hành và chỉ đạo vẫn nặng hô hào và biểu hiện bệnh thành tích. Như việc xây dựng văn hoá ở nông thôn, đi đến đâu cũng thấy làng, thôn văn hoá. Nhưng thực tế ở làng, thôn đó vẫn chưa thực sự văn hoá, đời sống người dân còn đói nghèo. Chúng ta chưa đưa ra các tiêu chí cụ thể để đánh giá, nên nhiều khi chỉ cần “hô khẩu hiệu” tốt là cũng được thưởng, do vậy hạn chế sự tự vươn lên, vẫn tiếp tục mắc bệnh thành tích. Đơn cử thêm như chủ trương người Việt Nam dùng hàng Việt Nam, cũng mới chỉ dừng lại ở hô khẩu hiệu. Ở đâu cũng thấy nói, cũng thấy bảo cần thực hiện, nhưng giải pháp và hỗ trợ cụ thể thì không có. Người dân vẫn không được sử dụng hàng hoá tốt, tiêu thụ hàng hoá khó và doanh nghiệp thì cũng chỉ đưa hàng hoá về lấy lệ rồi lại thôi vì lãi thu được chẳng là bao. Nếu cứ chỉ hô hào không, chủ trương đúng đắn này sẽ khó thực hiện tốt. Vấn đề sản xuất điện là vấn đề được rất nhiều cử tri quan tâm. Hàng năm đều thấy đầu tư cho sản xuất điện tăng nhưng cứ chớm hè là thiếu điện, cắt điện luân phiên. Trong phiên họp này, Quốc hội cần làm rõ và sớm có quyết định cụ thể.

Đại biểu Mai Thế Trung (đoàn Bình Dương) cũng chung ý kiến với đại biểu Đồng về vấn đề điện: trong điều kiện kinh tế còn khó khăn như hiện nay, việc phát triển được sản xuất là rất khó khăn, việc đảm bảo điều kiện cho sản xuất là rất cần thiết. Nhưng hiện nay, có doanh nghiệp phải chịu cắt điện đến 2 lần/tuần, thử hỏi doanh nghiệp sẽ xoay sở thế nào? Đây là vấn đề mà Quốc hội cần xem xét kỹ, đưa ra những giải pháp cụ thể về cung cấp điện.

Đai biểu Nguyễn Việt Dũng (đoàn TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh: chủ trương người Việt Nam dùng hàng Việt Nam được hô hào rất mạnh, nhưng không có kế hoạch cụ thể, không được tổ chức chặt chẽ. Khiến chủ trương như kiểu chương trình Mùa hè xanh, cứ đến rồi lại đi. Một điểm nữa là chúng ta vẫn còn chạy theo thành tích mà tiêu biểu là mục tiêu tăng trưởng. Lúc nào chúng ta cũng cố gắng cho mục tiêu tăng trưởng thật cao, nhưng chưa thực sự chú ý đến cái thực chất đạt được. Hàng năm chúng ta đều có mức tăng trưởng khá nhưng vẫn có mức bội chi cao, nợ ngân sách lớn. Tư tưởng này còn ảnh hưởng ra toàn xã hội. Nhiều công ty đã lấy mức tăng trưởng làm mục đích hàng đầu. Kết thúc hàng năm không ít công ty, tập đoàn vui mừng vì mức tăng trưởng cao, nhưng điều ít ai để ý đó là đi với phần trăm tăng trưởng rất cao đó, là lợi nhuận, giá trị thực của đơn vị, tính chất ổn định lại chẳng được là bao.

Kỷ luật chi ngân sách chưa cao

Một vấn đề được các đại biểu thảo luận rất sôi nổi là thu, chi NSNN. Không ít đại biểu tỏ ra lo lắng về con số bội chi NSNN. Nhiều đại biểu cho rằng, việc tính toán, dự đoán sai về thu và chi NSNN hàng năm là việc cần phải xem xét rõ để những năm tới việc dự toán được chính xác hơn, từ đó đưa ra những chính sách, chủ trương hợp lý.

Thảo luận ở tổ Hà Giang-Nam Định-Bình Dương.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Hoà (đoàn TP Hồ Chí Minh) cho rằng: Việc dự báo, dự toán về NSNN còn làm chưa hiệu quả. Thực tế cho thấy, thu và chi đều vượt rất nhiều so với dự toán. Đây là điểm Quốc hội cũng như Chính phủ cần làm thật rõ, để thấy được chi vượt như vậy là do đâu ở khâu nào. Không phải cứ chi vượt là sai, là phải xử lý vì pháp luật cũng như các quy định đều chỉ ra rất rõ ràng, nếu khoản chi đó là đúng, là cần thiết thì vẫn cho thực hiện. Tuy nhiên, có thể thấy rõ việc chi quá dự toán vẫn diễn ra tràn lan, không bị xử lý gì nhiều. Một số đơn vị chi quá đã  bị buộc phải trả lại phần chi này. Nhưng, như vậy chưa tạo được ý thức cao cho các đơn vị, địa phương. Vấn đề đặt ra ở đây là phải có kỷ luật nghiêm đối với đơn vị làm sai. Có như vậy, ngân sách mới được quản lý tốt giúp giảm bội chi, tạo điều kiện cho các dự án quan trọng có cơ hội nhận được vốn để đầu tư.

Đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP Hồ Chí Minh) đồng ý với ý kiến của đại biểu Hoà: kỷ luật chi ngân sách chưa cao trong khi công tác dự toán, dự báo về thu chi NSNN còn nhiều điểm bất cập khiến cho tình trạng bội chi ngân sách diễn ra triền miên, tạo gánh nợ ngân sách nặng cho đất nước. Vấn đề này cần phải sớm được giải quyết không thể để kéo dài mãi. Quốc hội cần sớm đưa ra những biện pháp hiệu quả, thực hiện nghiêm kỷ luật về chi NSNN. Ngoài ra, Quốc hội cũng cần làm rõ sự thâm hụt trong cán cân thương mại. Chúng ta cần nhìn nhận rõ, nhập siêu của ta không hẳn là do nhập nguyên, nhiên vật liệu. Nếu xem xét kỹ, phân tích kỹ thì nhập siêu của chúng ta một phần không nhỏ là cho tiêu dùng. Nhìn nhận rõ như vậy, để chúng ta sớm có những chính sách hợp lý, giảm tình trạng này.

Đại biểu Phạm Phương Thảo (đoàn TP Hồ Chí Minh) khi kết thúc buổi thảo luận, một lần nữa khẳng định cần nâng cao hơn nữa kỷ luật về chi NSNN, sớm xem xét, làm rõ những khoản chi lãng phí cho các lễ hội, các hoạt động và phương tiện không cần thiết.

Bài và ảnh: Đinh Xuân Dũng