Nhiều luật mới đã được Quốc hội khóa XV thông qua có hiệu lực thi hành trong năm 2026

Chủ trì họp báo có đại diện Văn phòng Chủ tịch nước và đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương.

Tại họp báo, đồng chí Cấn Đình Tài, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước đã công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố: Luật Tương trợ tư pháp về dân sự; Luật Giám định tư pháp; Luật Thi hành án dân sự; Luật Dân số; Luật Phòng bệnh; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật Công nghệ cao; Luật Chuyển đổi số; Luật Xây dựng; Luật Hàng không dân dụng Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Đồng chí Cấn Đình Tài, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước phát biểu chủ trì họp báo.

*Đối với Luật Chuyển đổi số: Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2026. Luật đã thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; trong đó xác định thể chế là điều kiện tiên quyết, cần hoàn thiện và đi trước một bước; đưa thể chế thành một lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Luật Chuyển đổi số gồm: 8 chương, 48 Điều, tập trung giải quyết 5 nhóm vấn đề cốt lõi nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực đột phá cho chuyển đổi số quốc gia, bao gồm: (1) Thiết lập khung pháp lý thống nhất để hình thành quốc gia số; (2) Thiết lập hành lang pháp lý về hoạt động chuyển đổi số, bảo đảm vừa quản lý, vừa thúc đẩy phát triển toàn diện chính phủ số, kinh tế, xã hội số; (3) Thiết lập cơ chế điều phối quốc gia về Chuyển đổi số bảo đảm thống nhất, hiệu quả; (4) Luật hóa cơ chế về tài chính, nhân lực số cho chuyển đổi số; (5) Quy định cơ chế đánh giá định kỳ, công khai kết quả chuyển đổi số; (6) Tuyên hủy Luật Công nghệ thông tin.

Luật Chuyển đổi số đã thiết lập nhận thức chung quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và chuẩn hóa các khái niệm nền tảng; xác định rõ nội hàm các hoạt động chuyển đổi số và các hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo đảm kỷ cương, an toàn trên môi trường số.

Đại diện Bộ Tư pháp công bố các luật do Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo.

Đại diện Bộ Y tế công bố các luật do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.

*Đối với Luật Dân số: Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2026. Việc ban hành Luật Dân số nhằm thể chế đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về công tác dân số.

Về phạm vi điều chỉnh: Luật Dân số tập trung quy định về duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số.

Luật gồm 8 chương, 30 Điều; được xây dựng, hoàn thiện theo hướng kế thừa những nội dung còn phù hợp của Pháp lệnh Dân số năm 2003, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong công tác dân số. Đồng thời, Bộ Y tế đã nghiên cứu xây dựng các điều quy định về: Truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; điều chỉnh quy mô dân số, cơ cấu dân số, thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; điều kiện đảm bảo thực hiện công tác dân số.

Luật quy định duy trì mức sinh thay thế: Tăng thời gian nghỉ thai sản, hỗ trợ tài chính khi sinh con, bổ sung đối tượng được mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở. Ngoài ra, căn cứ khả năng cân đối ngân sách nhà nước, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, chính quyền địa phương cấp tỉnh quy định mức hỗ trợ cao hơn mức hỗ trợ do Chính phủ quy định...

Quang cảnh buổi họp báo.

Đối với Luật Thi hành án dân sự: Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2026 và thay thế Luật Thi hành án dân sự năm 2008. Việc ban hành luật nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước về đổi mới tổ chức và hoạt động thi hành án dân sự; khắc phục những hạn chế, bất cập về thể chế, đảm bảo các bản án, quyết định của Tòa án, cơ quan có thẩm quyền được thực thi hiệu quả; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và Nhà nước; tăng cường pháp chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Luật Thi hành án dân sự gồm 5 chương, 116 Điều (giảm 4 chương và 64 Điều so với Luật Thi hành án dân sự năm 2008) với các nội dung mới cơ bản như: Thể chế hóa Kết luận số 162-KL/TW ngày 6-6-2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về mô hình cơ quan Thi hành án dân sự một cấp ở địa phương nhằm tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống Thi hành án dân sự, bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số mạnh mẽ trong hoạt động thi hành án dân sự; đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm chi phí tổ chức thi hành án nhưng vẫn bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền địa phương; trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức trong hoạt động thi hành án dân sự theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp…