Chúng tôi tìm đến nhà ông Trương Được, Trưởng thôn 2, xã Lộc An, huyện Bảo Lâm (Lâm Đồng) để tìm hiểu về phương pháp ghép giống cây cà phê và cách ủ phân vi sinh từ vỏ quả cà phê. Dẫn chúng tôi ra thăm vườn cà phê đang trong vụ thu hoạch, ông Được giới thiệu cởi mở và kĩ càng: “Cà phê này tôi mới thu hoạch vụ thứ hai. Các chú thấy đó, cây không bị sâu bệnh, trái to, đều và mỏng vỏ…”. Ông Được cho biết, nếu áp dụng đúng khoa học kĩ thuật và điều kiện thâm canh cao thì từ vụ thứ tư trở đi sẽ đạt từ 7 đến 8 tạ/sào (500m2). Trong khi đó trồng một số loại cà phê trước đây, năng suất chỉ bằng 1/2 loại cà phê ghép như hiện nay.

Nhờ có Trưởng thôn Trương Được mà người dân trồng cà phê ở xã Lộc An, tỉnh Lâm Đồng có được thu hoạch cao hơn. Ảnh minh hoạ: Internet

Để có được giống cà phê tốt, ông Được phải lên tận Đắc Lắc mua hạt cà phê vối của Công ty TNHH tư vấn đầu tư phát triển nông lâm nghiệp Ea Kmat. Đem về nhà, ông chọn đám đất tốt để gieo và chăm sóc cho cây lớn lên. Khi cây cao khoảng 50cm, ông cắt bỏ phần chồi chính (có độ dài là 25cm). Khi cắt phải để lại mỗi cây ít nhất một vài cặp lá, để còn quang hợp ánh sáng mặt trời. Khoảng hơn một tháng chồi mọc nhiều, ông Được chọn những chồi già để cắt ghép với cà phê mít. Cứ như vậy các lần kế tiếp, trung bình hơn một tháng ông Được lại cắt chồi để ghép. Có thời điểm ông Được dùng chồi cà phê Trường Sơn (mua của Cơ sở giống cà phê cao sản Trường Sơn, thuộc thôn 5, xã Đạm Ri, thị xã Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) ghép với cà phê mít. Theo ông Được, khâu quan trọng nhất vẫn là chọn giống, phải chọn những cây khỏe, đẹp để cắt lấy chồi ghép (cắt ở đoạn bánh tẻ); đồng thời cắt gốc cà phê mít để ghép cũng phải đúng kĩ thuật-cắt ở đoạn bánh tẻ, bỏ phần ngọn và giữ lại phần gốc… Như vậy, sau khi ghép, cây sạch bệnh (đủ tiêu chuẩn) đạt hơn 95%. Trong 4 năm qua, cứ mỗi năm gia đình ông Được cung cấp cho bà con trong vùng hơn 10.000 cây cà phê giống ghép.

Để có được vườn cà phê giống ghép có khả năng kháng bệnh, ông Được đã mua bánh dầu đậu phộng (dùng cho gia súc) mang về ngâm, sau đó trộn với men vi sinh Tricoderma, ủ một thời gian thành phân để chăm bón cho cà phê giống. Cách này có khả năng chống được nấm bệnh trên lá, “xua đuổi” các loại sâu bệnh, côn trùng mà không cần phải sử dụng đến phân hóa học, thuốc trừ sâu…

Ông Được còn dùng men vi sinh Tricoderma trộn với vỏ quả cà phê và phân chuồng tạo ra một loại phân vi sinh để chăm bón cà phê theo thời vụ và bón cho các loại rau xanh cũng rất có hiệu quả.

Cách trồng giống cà phê ghép và sử dụng phân vi sinh ủ bằng phương pháp thủ công của ông Được để chăm bón cho cà phê, vừa bảo đảm cho cây tốt bền vững, có thể tồn tại lâu năm, giảm chi phí đầu tư, vừa có thu nhập cao và không ảnh hưởng môi trường sinh thái.

TẠ ĐỨC HÙNG