QĐND Online - Nếu ai lần đầu tiên gặp Trần Thu Linh và Lê Ngọc Quỳnh chắc hẳn đều có một cái nhìn chung: Họ có những nét gì đó rất giống với những người con gái Nhật Bản. Có lẽ cũng bởi một nguyên nhân: Bởi hiện tại họ là những người duy nhất tại Hà Nội mở một cửa hàng hoa đất – loại hình nghệ thuật phổ biến đã ra đời ở đất nước mặt trời mọc cách đây hơn 80 năm.

Bén duyên với hoa đất

Nằm khép mình bên góc phố Yên Phụ, nếu chỉ nhìn qua ai cũng biết cửa hàng Yukiko Design (số nhà 90B) là một cửa hàng hoa. Khoan hãy nhìn vào tấm biển, mọi người chắc chắn sẽ không thể đoán được hoa được làm từ chất liệu gì mà lại giống hoa thật đến thế.

Hai cô “chủ nhỏ” của Yukiko Design là Trần Thu Linh 25 tuổi và Lê Ngọc Quỳnh 37 tuổi. Ngay từ cái tên của cửa hàng đã mang đậm chất Nhật Bản. Còn với những ai có những hiểu biết về nghệ thuật cắm hoa Nhật Bản IKEBANA sẽ phải ngỡ ngàng. Cửa hàng Yukiko Design mang đậm chất Nhật Bản từ cách thiết kế, cách cắm các bình hoa, rồi cách trưng bày… Ngọc Quỳnh chính là người mang những nét Nhật Bản này về nước và cửa hàng hoa này chính là sản phẩm của những nỗ lực đó.

Cô học trò tên Sâm miệt mài sáng tạo những tác phẩm mới

Năm 1995, Ngọc Quỳnh đi xuất khẩu lao động, rồi làm công nhân cho công ty Denso của Nhật Bản. Mười một năm gắn bó với đất nước mặt trời mọc nên chị hiểu khá rõ về mỗi phong tục, tập quán của đất nước xinh đẹp này. “Nếu mặc kimono chắc nhiều người nghĩ Quỳnh là con gái Nhật 100%”, nghe câu nói đùa của tôi chị không chỉ cười mà còn chia sẻ: “Có lẽ do sống ở Nhật Bản trong một thời gian khá dài nên mình cũng mang trong mình chất Nhật Bản gì đó”. Chất Nhật Bản ở trong con người chị chính là niềm đam mê những cánh hoa đất ngay từ lần đầu tiên nhìn thấy. Trong thời gian ở Nhật, Quỳnh ở cùng một người bản xứ có người thân làm nghề này nên chị đã thuyết phục bằng được để theo học nghệ thuật làm hoa đất. Trong suốt 4 năm, ban ngày thì làm việc ở công ty, ban đêm Quỳnh lại như “con ong chăm chỉ” theo học mỗi “ngón nghề” làm hoa đất. Bốn năm kết thúc cũng là lúc niềm đam mê trong Quỳnh trỗi dậy. Cô quyết định về nước để mở một cửa hàng hoa. Được sự ủng hộ của cô em họ Trần Thu Linh, 2 chị em cùng thuê mặt bằng và trở thành 2 cô chủ nhỏ của shop hoa đất duy nhất tại Hà Nội.

Riêng với cô em Trần Thu Linh đến với hoa đất cũng rất tình cờ. Sau khi tốt nghiệp khoa Tâm lý (Đại học KHXH&NV), Linh đã làm cho một trung tâm tư vấn ở Hà Nội nhưng rồi chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những tác phẩm từ đất do chị Quỳnh làm ra, Linh bị hút hồn ngay và quyết định cùng chị mở cửa hàng. “Mình tin đó là quyết định đúng” – Linh tâm sự.

Tháng 12-2007 những tác phẩm đầu tiên làm từ hoa đất được trưng bày khi cửa hàng chính thức khai trương.

Đất nở hoa

“Sinh nghề, tử nghiệp” – câu nói đó hoàn toàn đúng với hai cô chủ nhỏ này. Quỳnh đã từ bỏ công việc mà cô đã gắn bó ở Nhật Bản trong suốt 11 năm trong khi Linh với tấm bằng đại học trong tay đã quyết định từ bỏ tất cả để theo đuổi nghề này.

Gọi là hoa đất nhưng thực chất hoa không phải chỉ làm từ đất tự nhiên mà là một loại hợp chất hóa học được trộn vào đất sét do những người Nhật Bản tạo ra. Linh cho biết: Ở Việt Nam mình chưa có loại đất này nên nguyên liệu được nhập từ Nhật Bản”. Để làm được một tác phẩm từ hoa đất thì ngoài đất, còn có dây thép cũng được nhập từ Thái Lan để dùng gắn kết hoa thành những bông, những chậu; màu sơn dầu dùng để pha màu cho đất cũng là hàng ngoại nhưng có thể mua được ở Việt Nam. Cũng không thể kể đến những bình hoa làm bằng gốm, đất sét; những giỏ hoa làm bằng gỗ, bằng tre… “Các loại bình hoa chủ yếu là do khách hàng đặt mẫu. Một số mình sử dụng gốm của Bát Tràng. Hầu hết nguyên liệu đều nhập khẩu nên giá thành ban đầu cũng hơi cao nhưng có thể chấp nhận được” – Quỳnh cho biết.

Một số tác phẩm hoa đất tại cửa hàng

Sản phẩm của cửa hàng Yukiko Design khá phong phú với nhiều mức giá khác nhau. Có những sản phẩm bé xíu chỉ nằm trong lòng bàn tay như: đồ chơi bằng hoa quả cho trẻ em, những bình hoa nhỏ, những tặng phẩm với mức giá 10.000-30.000 đồng. Những sản phẩm lớn hơn là những bình hoa lan đủ màu sắc, hoa hồng, hoa ly và có cả hoa cưới… có mức giá từ vài trăm đến hàng triệu. “Những bình hoa lan luôn là mặt hàng được khách hàng lựa chọn nhiều vì nó gần gũi và mức giá phù hợp” – Linh vừa chỉ tay vào những bình hoa được bày trên giá vừa tâm sự.

Khách hàng đến với của hàng Yukiko Design cũng rất phong phú. Không chỉ có khách ở Hà Nội, mà một số tỉnh thành: Hải Phòng, Huế… khách hàng cũng đến đặt hàng khá đông, nhất là vào dịp gần Tết. Ngoài ra cũng có rất nhiều khách nước ngoài đến đặt hàng, đến mua các sản phẩm trực tiếp từ cửa hàng. Riêng đối với khách hàng là người Nhật thì họ luôn lựa chọn sản phẩm là hoa anh đào – quốc hoa của Nhật Bản.

Nghệ thuật làm hoa đất là nghệ thuật của đôi tay (hanmade), do đó để làm được nghề này thì không chỉ chăm chỉ kiên nhẫn mà còn cần sự khéo léo. Đó là điều kiện cần và đủ để tạo ra những sản phẩm như ý muốn. Theo Quỳnh thì để tạo ra một sản phẩm đẹp yêu cầu từ công đoạn pha màu. Chỉ cần thêm hoặc bớt một chút trong bảng màu đã tạo ra những màu khác nhau. Kế đến cần tạo ra sự hài hòa trong việc kết hợp màu sắc của hoa của lá và các phụ kiện khác như bình, giỏ... Hầu hết các tác phẩm làm từ hoa đất đều được Quỳnh và Linh kết hợp theo phong cách Nhật Bản nhằm thể hiện sự hài hòa với màu sắc và sự bài trí của phòng, bình cắm và đặc biệt tạo ra mối liên hệ giữa 3 yếu tố: thiên (shu), địa (kyaku) và nhân (fuku).

Tôi có may mắn là khi đến thăm cửa hàng cũng là lúc cô “học trò” tên Sâm cũng đang miệt mài với những tác phẩm của mình với sự chỉ dẫn của “cô giáo” Thu Linh. Tay Sâm khéo léo trộn màu rồi tạo dáng cho những cánh hoa, nhụy hoa, lá… Ở cửa hàng này, Sâm không phải là cô gái duy nhất theo học nghề làm hoa này. “Cũng có nhiều bạn trẻ đến cửa hàng để theo học. Trước khi học mình đều hỏi mục đích học để làm gì. Nếu chỉ học để biết thì chỉ mất vài ngày còn nếu học để làm được nghề phải mất hàng năm” – Thu Linh tâm sự.

Bài, ảnh: Văn Tuấn