Thời gian gần đây, báo Quân đội nhân dân liên tục nhận được đơn thư phản ánh về việc Ban lãnh đạo tỉnh Kon Tum có những chỉ đạo không công bằng và thiếu nhất quán trong việc lựa chọn đối tác thực hiện dự án thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản wolfram ở huyện Sa Thầy. Nhóm phóng viên báo Quân đội nhân dân đã về Kon Tum để tìm hiểu tình hình.
Một công ty chuẩn bị đề án
Công ty cổ phần Khoáng sản Việt Nam với chức năng nhiệm vụ chính là: khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến và xuất khẩu các loại khoáng sản. Căn cứ vào kết quả nghiên cứu của các nhà địa chất phát hiện ở vùng Chư Ya Krei, xã Mô Ray, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum có quặng wolfram, ngày 10-7-2006 công ty đã có tờ trình số 10/TT-KSVN-2006 lên Thường vụ Tỉnh ủy, UBND và HĐND tỉnh Kon Tum báo cáo và xin được lập dự án thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản wolfram tại vùng này. Nguyện vọng của công ty là phối hợp với tỉnh Kon Tum xây dựng nhà máy chế biến các loại khoáng sản, nhằm góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo công ăn việc làm cho con em các dân tộc trong tỉnh.
 |
|
Một điểm khai thác quặng wolfram trên đường vào xã Hồ Quáng Phìn - Đồng Văn (Hà Giang). Ảnh internet |
Thấy rõ giá trị to lớn về kinh tế-xã hội của đề án, căn cứ nội dung tờ trình và đề án chi tiết do Công ty lập, ngày 4-8-2006 Sở Kế hoạch và Đầu tư đã tổ chức cuộc họp lấy ý kiến thống nhất giữa các ngành chức năng của tỉnh và UBND huyện Sa Thầy do đồng chí Phó chủ tịch UBND tỉnh Đào Xuân Quý chủ trì. Hội nghị đã kết luận: Huyện Sa Thầy và các ngành chức năng của tỉnh ủng hộ cao việc thăm dò khoáng sản wolfram của Công ty. Đồng thời chỉ đạo, Công ty phối hợp với các ngành chức năng của tỉnh để tham mưu cho UBND tỉnh xem xét, đề xuất Chính phủ cho phép điều chỉnh khu vực thăm dò khai thác từ vùng lõi ra vùng đệm của Vườn quốc gia Chư Mom Ray… Sau khi được sự thống nhất của Thường vụ Tỉnh ủy, ngày 28-8-2006 UBND tỉnh ký văn bản số 1779/UBND-NĐ gửi Bộ Tài nguyên-Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong đó nêu bật hai nội dung cơ bản là: trình Thủ tướng Chính phủ cho phép điều chỉnh và chuyển mục đích sử dụng đất rừng tiểu khu 663 từ rừng đặc dụng sang rừng sản xuất do Vườn quốc gia Chư Mom Ray quản lý tại xã Mô Ray, huyện Sa Thầy và cho phép Công ty Khoáng sản Việt Nam lập đề án thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản đa kim wolfram tại xã Mô Ray. Ngày 12-9-2006, UBND tỉnh ký tiếp văn bản số 1884/UBND-UB báo cáo và trình Thủ tướng Chính phủ về một số vấn đề có nội dung tương tự như văn bản số 1779/UBND-NĐ. Liên tiếp sau đó, trong các văn bản UBND tỉnh Kon Tum ký ngày 12-10-2006 (số 2088/UBND-NĐ) và 10-4-2007 (số 701/UBND-NC) gửi Thủ tướng Chính phủ và các Bộ liên quan, ngoài nội dung xin chuyển đổi mục đích sử dụng rừng như nói trên thì UBND tỉnh còn đề nghị cho phép thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản đa kim wolfram theo đề án do Công ty Khoáng sản Việt Nam gửi tỉnh… Đến ngày 3-12-2007, Thủ tướng Chính phủ đồng ý tại văn bản số 1880/TTg-NN do Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải ký về chuyển đổi chức năng rừng thuộc tiểu khu 663 từ rừng đặc dụng sang rừng sản xuất, đáp ứng điều kiện để triển khai dự án.
Như vậy, sau hơn 17 tháng Công ty cổ phần Khoáng sản Việt Nam cùng tỉnh Kon Tum đã lập đề án thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản đa kim wolfram cũng như kết hợp với các ban ngành chức năng của tỉnh trong việc bảo vệ mỏ khoáng sản wolfram và nghiêm túc trong việc nghiên cứu lập hồ sơ, xin ý kiến của các cơ quan có thẩm quyền để triển khai các bước cơ bản. Đến nay, các nghiên cứu về chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật và điều kiện để triển khai thực hiện dự án đã đầy đủ để xin phép Thủ tướng Chính phủ cho phép thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản wolfram. Về phía Công ty cổ phần Khoáng sản Việt Nam đã chuẩn bị đầy đủ mọi nguồn lực về tài chính, nhân sự để tiếp tục thực hiện đề án...
Công ty khác được chỉ định
Ngày 19-10-2007, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Ban ký văn bản số 2219/UBND-ND gửi Ban thường vụ Tỉnh ủy đề nghị cho phép Công ty cổ phần khai khoáng Hòa Phát-SSG (một đơn vị vừa thành lập tháng 7-2007) được phép thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản đa kim wolfram tại đây, mà không hề có văn bản nào thông báo cho Công ty cổ phần Khoáng sản Việt Nam biết. Lãnh đạo tỉnh Kon Tum đưa ra xem xét 7 doanh nghiệp có tờ trình và dựa vào tiêu chuẩn “là doanh nghiệp đã đăng ký tại địa phương” để gạt 6 doanh nghiệp kia ra, chỉ còn lại Công ty cổ phần khai khoáng Hòa Phát-SSG để trình Thường vụ Tỉnh ủy thông qua. Thường vụ Tỉnh ủy cũng chỉ căn cứ vào văn bản đề nghị của đồng chí chủ tịch tỉnh mà không xem xét quá trình triển khai dự án để thông qua. Ngày 11-1-2008, UBND tỉnh lại đưa ra công văn số 65/UBND-NĐ với nội dung: thu hồi công văn số 1884/UBND-NĐ ngày 12-9-2006. Đây là việc làm trái với pháp luật, vì UBND tỉnh không đủ thẩm quyền thu hồi các văn bản đã ký. Việc thu hồi phải do HĐND tỉnh quyết định. Ngày 21-2-2008, UBND tỉnh lại ký văn bản số 257/UBND-NĐ gửi Thủ tướng Chính phủ để xin được chấp thuận cho Công ty cổ phần khai khoáng Hòa Phát thăm dò, khai thác... khoáng sản wolfram trùng với diện tích trước đây UBND tỉnh đã trình Thủ tướng Chính phủ cho phép Công ty cổ phần Khoáng sản Việt Nam được thăm dò.
Nên đấu thầu
Trong buổi làm việc với các cơ quan báo chí ngày 10-4-2008, đồng chí Chủ tịch và Phó chủ tịch UBND tỉnh đều thừa nhận sự lỏng lẻo trong việc quản lý Nhà nước về hoạt động khoáng sản. Theo quy định của pháp luật, việc cho phép thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản là do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Sau khi Thủ tướng Chính phủ cho phép thì địa phương mới tổ chức đấu thầu. Thế mà không hiểu vì lý do gì, UBND tỉnh Kon Tum lại có công văn số 257/UBND-NĐ ngày 21-2-2008 trình Thủ tướng Chính phủ để “… xem xét chấp thuận về chủ trương và giao Bộ Tài nguyên-Môi trường cấp giấy phép thăm dò khoáng sản wolfram… cho Công ty cổ phần Khai khoáng Hòa Phát…”?! Điều này lại càng trái với thông báo chung số 64/UBND-TB ngày 29-3-2007 giữa UBND tỉnh Kon Tum với các Sở, ban, ngành trong tỉnh và số 694TB/ĐCKS-VP ngày 27-3-2007 với Cục địa chất và khoáng sản Việt Nam mà chính từ hai thông báo này và sự vào cuộc kiểm tra hiện trường của các cán bộ kiểm lâm và Vườn quốc gia Chư Mom Ray thì Thủ tướng Chính phủ mới cho phép chuyển đổi khu vực này từ rừng đặc dụng sang rừng sản xuất.
Dư luận cho rằng, những việc làm bất bình thường nói trên của UBND tỉnh Kon Tum là không công bằng và thiếu nhất quán trong việc thực hiện chính sách thu hút đầu tư và quản lý Nhà nước về hoạt động khoáng sản, gây thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp trong việc tham gia thực hiện các dự án đầu tư và phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh. Đề nghị các cơ quan có thẩm quyền vào cuộc và có những biện pháp xử lý đúng với quy định của pháp luật, bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan.
Nhóm phóng viên phòng Bạn đọc và cộng tác viên