Nắng xuân vàng Bắc Kinh

Tham gia tháp tùng Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng thăm Trung Quốc, tôi có dịp “đáo” Bắc Kinh trong những ngày nắng xuân dát vàng trên mái cong thành quách ở Cố Cung, Thiên Đàn, Di Hoà Viên. Nắng cũng trải vàng trên các đại lộ, toà nhà mới…Bắc Kinh đang trở mình, tôn tạo, hiện đại hoá, trước mắt cho Thế vận hội Bắc Kinh 2008…

Có một Bắc Kinh công trường

Trong nội đô, từ đường Vương Phủ Tỉnh, đường Chính Nghĩa đến vành đai 3, tôi không đếm hết được những cần cẩu chọc trời đang hối hả thi công. Ngay đại lộ Trường An dài hàng chục cây số, có không ít các ngôi nhà xây những năm 1970 đang bị phá, thay vào là các công trình khang trang. Chủ trương của Bắc Kinh là dỡ bỏ "thôn làng trong thành phố”, và thực tế đã dỡ bỏ 55 “thôn làng” là những khu phố nhếch nhác.

Ngay cả những khu phố xây kiểu vuông thành, đăng đối, thẩm mỹ thấp ở Bắc Kinh nay đã thay bằng những toà nhà vài chục tầng. Toà nhà nào cũng bao kính bên ngoài chống bụi, chống lạnh.

Làng thế vận hội có 12 sân thi đấu mới gồm Sân vận động Quốc gia, Trung tâm bơi lội…đang hoàn thiện . “ Cả Bắc Kinh đang như công trường”, phát thanh viên Ngọc Ánh của Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc khẳng định như vậy với chúng tôi.

Để tránh ô nhiễm trong xây dựng, Thành phố Bắc Kinh đã có hàng loạt các giải pháp để xây dựng lớn mà không gây bụi . Ban đêm xe chở vật liệu hoạt động tối đa, nhưng tại cổng công trường phải lót bạt cho ô tô làm sạch lốp trước khi ra đường phố…Từ sân bay về trung tâm thành phố, hay từ Đại sứ quán Việt Nam về bến xe điện ngầm, tôi tận mắt nhìn thấy những nhân viên kiểm soát môi trường đang xét nét từng xe tải. Ven phố, từng đống đất nhỏ cũng được phủ bạt tránh gió thốc gây bẩn. Ngay trong Cố Cung, việc trùng tu các di tích đều phải che bạt kín mít, không ảnh hưởng đến hàng chục ngàn khách tham quan mỗi ngày.

Bắc Kinh hiện có 15 triệu người sinh sống và cả khách vãng lai. Trên đường trục trung tâm hay đường vòng đai, xe con đi lại nối đuôi nhau như không bao giờ dứt. Trên quảng trường Thiên An Môn và các di tích, người từ các địa phương cùng khách quốc tế đi thăm vãn cảnh đông nườm nượp. Môi trường thành phố đã có lúc căng thẳng, nhất là vào tháng 11 hằng năm, khi mùa gió cát thổi từ vùng hoang mạc Gô Bi về. Mới đây thành phố đã nỗ lực rất cao để chuyển các nhà máy luyện thép, hoá chất, các xưởng công nghiệp gây ô nhiễm ra khỏi nội đô.

Bắc Kinh có hai loài cây rất đặc trưng là bạch dương và hoè, nhưng về mùa lạnh chúng thường trụi lá. Thành phố đã có kế hoạch trồng 530 héc ta cây xanh tại sân bay và các nơi thi đấu. Chính quyền cũng đã quyết định giảm trên 50% giá xe buýt; xe điện ngầm giá cũng hạ thấp để khuyến khích dân đi xe công cộng…

Tìm hiểu được biết, Bắc Kinh hiện có gần 3 triệu xe ô tô, tới ngày Thế vận hội dự báo sẽ tăng khoảng 11%. Mới đây các chủ xe ô tô được lệnh chỉ dùng “xăng sạch”. Cảnh sát sẽ phạt nặng những xe nào không tuân thủ quy định này. Người dân không được dùng than sưởi ấm mà phải chuyển sang dùng khí đốt, tránh gây bụi cho từng khu phố…

Một Bắc Kinh công nghệ cao

Quan sát trên các trục đường, tôi còn thấy Bắc Kinh đang phấn đấu cho một “Đô thị khoa học công nghệ". Bằng chứng là rất nhiều toà nhà hiện nay dùng khoá điện tử, mở cửa bằng thẻ từ. Bảo vệ kiểm soát ra vào cơ quan bằng màn hình, thẻ nhớ. Tới đây, các trạm xe buýt trên các tuyến sẽ trang bị bảng điện tử, vé xe điện tử cho người dân, trên đó có đủ các thông tin để đi lại. Những nỗ lực đó nhằm thực hành chương trình ứng dụng hệ thống “giao thông thông minh” ITC.

Trong những ngày ngắn ngủi ở Bắc Kinh, tôi được xem, được nghe nhiều chuyện về những nỗ lực cho một Bắc Kinh công nghệ cao, chẳng hạn hệ thống nước nóng đun bằng năng lượng mặt trời trong làng Thế vận hội là dự án hợp tác giữa Bắc Kinh với I-ta-li-a. Thiết bị năng lượng mặt trời sẽ che phủ 42 tòa nhà , hơn 500 nghìn mét vuông. Trong thời gian Thế vận hội, hệ thống này có thể đáp ứng nước nóng sinh hoạt của 12 nghìn vận động viên cũng như nhu cầu sinh hoạt của 6.000 cư dân, sẽ hoàn thành vào đầu năm 2008.

Dưới lòng đất Công viên Ô-lim-pích, thành phố đang cho xây dựng một đường hầm hình vòng xuyến, dài gần 10 ki-lô-mét . Con đường này sẽ nối liền tất cả các sân nhà thi đấu chính ở khu trung tâm Ô-lim-pích, làm giảm sức ép giao thông trên mặt đất vùng xung quanh…

Còn phải kể đến công trình đồ sộ, tuyến cao tốc dài trên 2000 ki lô mét nối Thâm Quyến với Bắc Kinh, rút ngắn 14 giờ đồng hồ xe chạy so với đường cũ… Một lái xe cho đoàn chúng tôi hồ hởi nói: “Hy vọng nạn tắc đường kẹt xe không xảy ra trong dịp Thế vận này.”

Tháng 4 năm 2007, kim đồng hồ đếm ngược ở Thủ đô Bắc Kinh đã nhích được vài chục vạch, như vậy chưa đầy 500 ngày nữa Thế vận hội Bắc Kinh 2008 khai mạc… Người dân Bắc Kinh đang hối hả chuẩn bị mọi mặt, chào đón bạn bè. Sống thân thiện với thiên nhiên và tổ chức không gian đô thị tốt không chỉ để cho Thế vận hội, người Bắc Kinh đang nhìn xa hơn cho một Thủ đô hiện đại , đầy hấp dẫn trong tương lai.

Những ngày xuân này, nắng vẫn dát vàng trên các đường phố, mái nhà, cây cối ở Thủ đô Bắc Kinh. Thủ đô của nước Trung Hoa đón chào chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam với gương mặt xanh, sạch và hiện đại, thể hiện sức sống mãnh liệt của đất nước và dân tộc Trung Hoa. Trong những ngày ở đây, tôi thấm hiểu một điều rằng giữa Bắc Kinh với Hà Nội, với những thành phố của Việt Nam có rất nhiều điểm tương đồng và có thể hỗ trợ để cùng nhau phát triển. Như tình hữu nghị, mối quan hệ hợp tác giữa hai đất nước, hai dân tộc cũng sẽ được tiếp thêm những sức sống mới, vững chãi và trường tồn như Vạn lý Trường thành.

Bài và ảnh: TRẦN DANH BẢNG (từ Bắc Kinh)