Trong Hội nghị nông dân sản xuất giỏi của tỉnh Bình Phước diễn ra cuối tháng 3 vừa qua, rất nhiều đại biểu cứ trầm trồ khen ngợi và tâm đắc với cách làm ăn của anh Điểu Minh Tâm, 45 tuổi, ngụ tại ấp Thiện Cư, xã Thiện Hưng, huyện Bù Đốp. Mọi người càng thấy cuốn hút hơn, khi anh kể về công việc chăn nuôi, trồng trọt của gia đình mình và giúp đỡ bà con trong ấp cùng sản xuất giỏi.

Đi lên từ hai bàn tay trắng

Phải nhờ Hội nông dân huyện Bù Đốp liên lạc trước, tôi mới có dịp được gặp anh Điểu Minh Tâm tại ngôi nhà gỗ khang trang ở ấp Thiện Cư. Trước khi đến nhà anh Minh Tâm, chị Bùi Thị Thanh Thảo, Chủ tịch Hội nông dân huyện Bù Đốp giới thiệu với tôi: “Đó là một nông dân người dân tộc S’Tiêng tiêu biểu của chúng tôi đó. Anh Tâm chịu khó lắm. Chẳng bao giờ anh ấy chịu nghỉ tay đâu. Chúng tôi đã gọi anh là: Con người của ruộng vườn đấy”.

Anh Điểu Minh Tâm chăm sóc vườn hồ tiêu đang chuẩn bị thu hoạch.

Bước vào căn nhà gỗ đầy đủ tiện nghi, tôi chẳng thấy anh Điểu Minh Tâm đâu cả. Đang ngơ ngác nhìn trước, ngó sau, thì nghe tiếng người gọi: “Tôi ở trong vườn đây này”. Gọi vậy, nhưng cô cháu của anh Tâm phải dắt tôi luồn qua mấy dãy hồ tiêu cao gần 3 mét mới thấy anh đang bắc thang tỉa cành ở trong đó. Anh Tâm nói: “Tranh thủ lúc chờ anh, tôi vào thăm vườn tiêu một chút. Tiêu sắp thu hoạch rồi”. Nhìn lên các trụ tiêu của gia đình anh, tôi cũng phải rạo rực khi thấy những chùm quả sai bện từ gốc lên đến ngọn. Với giá trên dưới 60.000 đồng/kg tiêu hạt như hiện nay, anh Tâm có thể thu được gần 100 triệu đồng từ 1.500 trụ tiêu này. Không chỉ trồng tiêu cho năng suất cao, Điểu Minh Tâm còn trồng 1ha lúa nước. Năm ngoái, gia đình anh đã thu hoạch được hơn 5.000kg lúa, nên đã mở rộng việc chăn nuôi heo thịt. Tôi hỏi Điểu Minh Tâm:

- Để có quy mô làm ăn như hiện nay, anh bắt đầu từ đâu?

Xòe hai bàn tay chai sạm, rắn như cành gỗ gõ, Điểu Minh Tâm cười:

- Tất cả từ hai bàn tay trắng và sức lực của vợ chồng mình.

Dứt một cành tiêu héo xuống khỏi trụ, anh Tâm kể: “Lấy vợ mình phải đi ở rể. Lúc ấy vợ chồng chẳng có gì ngoài nghị lực quyết tâm thoát khỏi đói nghèo. Chuyển về ấp Thiện Cư với vài bộ quần áo cũ, mình vay của anh ruột là Điểu Đức Ẩn một lượng vàng. Vàng lúc ấy chỉ có giá 2 triệu đồng/lượng, thôi. Có tiền, mình mua 2 con trâu đưa vào rừng kéo những cây gỗ chết về làm trụ trồng hồ tiêu. Những lúc ở trong rừng đói mệt lắm, nhưng mình đã cố gắng chịu đựng. Mình mang gỗ cho các gia đình khác để đổi lấy giống tiêu mang về trồng. Lúc đầu do chưa có kinh nghiệm, chưa nắm vững được kỹ thuật, gia đình chỉ thu được 2 tạ hồ tiêu, đem bán lấy 13 triệu rưỡi. Có thêm tí vốn, lại được vay thêm tiền “xóa đói, giảm nghèo” của Nhà nước, mình đầu tư vào vườn hồ tiêu và thu hoạch mùa sau được 2,5 tấn, giá bán chỉ 17.000 đồng/kg, nhưng gia đình đã thu được 45 triệu đồng. Để có vườn tiêu năng suất hơn, mình cùng vợ đi đến những nhà trồng tiêu lâu năm học hỏi kinh nghiệm. Mình đi tìm sách nói về kỹ thuật chăm sóc và thu hoạch hồ tiêu để vợ đọc cho nghe. Lúc đó, mình chưa biết chữ đâu. Vợ mình là giáo viên đã dạy mình biết đọc đấy” – Điểu Minh Tâm cười hiền khô. Có thêm kinh nghiệm và kỹ thuật, vợ chồng Minh Tâm đã áp dụng tốt vào vườn tiêu của mình. Kết quả mùa sau, gia đình anh đã có thu nhập hơn 50 triệu đồng từ cây hồ tiêu. Cứ thế, mùa này qua mùa khác, vốn của gia đình người S’Tiêng này cứ đầy lên. Có tiền, anh mua thêm đất trồng lúa nước, mua máy cày để canh tác. Điểu Minh Tâm mang máy cày của mình đi đổi công cho bà con trong vùng, đồng thời nhờ họ đến cấy và thu hoạch giúp.

Với những mùa lúa, mùa tiêu bội thu, mỗi năm gia đình Điểu Minh Tâm có thu nhập trung bình hơn 150 triệu đồng. Có tiền, anh và vợ là cô giáo Điểu Thị Ánh Dương đã mua sắm được 2 chiếc xe máy, mua ti-vi, tủ lạnh, máy giặt, dàn ka-ra-ô-kê và nhiều đồ dùng đắt tiền trong gia đình. Anh chị còn mua một chiếc máy xát gạo, để phục vụ bà con và lấy cám chăn nuôi heo. Hiện nay, lúc nào chuồng heo của anh cũng có 4 – 10 con heo thịt. Ba người con của anh chị cũng được học hành chu đáo. Cháu lớn hiện đang là sinh viên Trường cao đẳng Sư phạm Bình Phước.

Hết lòng giúp đỡ bà con nghèo

Kinh tế gia đình ngày càng khấm khá, nhưng trong ấp Thiện Cư của Điểu Minh Tâm, còn rất nhiều gia đình nghèo đói. Có nhà phải vào rừng hái lá về ăn thay cơm. Là người đi lên từ đói nghèo, vợ chồng anh thương bà con lắm. Anh bàn với vợ: “Mình phải đi giúp bà con thôi”. Nhưng giúp bà con bằng cách nào? Nếu cho tiền, họ sẽ tiêu hết ngay. Nếu chỉ bảo kinh nghiệm trồng trọt, người dân không có vốn thì làm sao được? Suy nghĩ nhiều ngày liền, Điểu Minh Tâm quyết định chọn những gia đình nghèo nhất để giúp đỡ cả về kinh nghiệm làm ăn lẫn đồng vốn.

Được sự giúp đỡ của vợ chồng Điểu Minh Tâm, gần 10 hộ dân ở ấp Thiện Cư đã có giống tiêu để trồng, có tiền để mua phân bón, thuốc trừ sâu. Gia đình hai ông Điểu Seo và Điểu Chót được coi là nghèo nhất ấp, hằng ngày, vợ chồng, con cái của họ chỉ biết vào rừng nhặt củi về bán, hay đi làm thuê cho những nhà có đất để kiếm miếng ăn qua ngày. Khi được Điểu Minh Tâm cho vay vốn, tặng giống cây, mỗi gia đình đã trồng được gần 500 trụ tiêu. Năm 2007, họ đã có thu nhập mỗi nhà hơn 20 triệu đồng từ cây tiêu. Gặp chúng tôi, ông Điểu Seo cảm động nói: “Không có vợ chồng Điểu Tâm, nhà tôi làm gì có ngày hôm nay”. Chị Điểu Thị Hồng mồ côi cha mẹ từ bé. Lấy chồng, sinh được một đứa con thì chồng bỏ đi. Không một đồng vốn trong tay, ngày nào chị Hồng cũng phải đi làm thuê kiếm tiền nuôi con. Được Điểu Minh Tâm cho vay 2 triệu đồng không tính lãi và tặng giống tiêu, chị Hồng đã trồng được một vườn tiêu hơn 300 trụ. Chị còn được anh Minh Tâm tạo việc làm trên diện tích trồng lúa của mình nữa. Đến nay, mẹ con chị Điểu Thị Hồng đã không còn sống cảnh nheo nhóc, nghèo khổ nữa. Gần đây nhất, Điểu Minh Tâm đã cho gia đình chị Điểu Thị Tâm vay 10 triệu đồng không lấy lãi để làm ăn và lo nhà cửa cho con trai mới cưới vợ. Điểu Minh Tâm nói: “Thấy bà con còn khó khăn, mình thương lắm”.

Không chỉ giúp bà con có đồng vốn để làm ăn, Điểu Minh Tâm còn thường xuyên đến các gia đình trong ấp phổ biến kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt. Vườn tiêu nhà ai có sâu bệnh, quả thưa, ruộng lúa nhà ai vàng lá, hạt ít, đàn heo nhà ai biếng ăn, là bà con lại đến gọi Điểu Minh Tâm. Được giúp đỡ mọi người, anh chẳng nề hà khó khăn, gian khổ. Dù trời nắng mưa, ngày hay đêm, cứ có ai nhờ là anh đi ngay. Chính vì thế, bà con người S’Tiêng ở đây đã gọi Điểu Minh Tâm là “Người kỹ sư của ấp Thiện Cư”.

Bài và ảnh: Lê Phi Hùng