Khuyến khích đảng viên làm giàu hợp pháp, góp phần phát triển đất nước

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, gồm 3 chương với 14 điều; được xây dựng trên 5 quan điểm chỉ đạo lớn của Đảng; thay thế Quy định số 15-QĐ/TW, với phạm vi, nội hàm rộng hơn, bám sát thực tiễn và phù hợp với thông lệ quốc tế. 

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị quán triệt những nội dung trọng tâm, cốt lõi Quy định số 224-QĐ/TW. Ảnh: VIỆT TRUNG

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ 5 quan điểm: Thứ nhất, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên trong phát triển kinh tế. Đổi mới tư duy, chuyển từ tư duy “cho phép” sang “khuyến khích, tạo điều kiện” để đảng viên làm giàu hợp pháp, chính đáng, đóng góp cho đất nước, mở rộng sự tham gia của đảng viên trong khu vực công.

Thứ hai, chuyển từ tư duy chủ yếu “được làm/không được làm” sang “được làm-được làm có điều kiện, có kiểm soát-không được làm”, gắn với kiểm soát xung đột lợi ích.

Thứ ba, chuyển trọng tâm kiểm soát từ hình thức đứng tên sang kiểm soát căn cứ vào quyền sở hữu, quyền chi phối và lợi ích thực tế.

Thứ tư, gắn phát huy vai trò đảng viên trong phát triển kinh tế với với giữ vững nguyên tắc, kỷ luật và bản chất của Đảng. Việc đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh không làm thay đổi bản chất giai cấp công nhân của Đảng, xây dựng Đảng trong khu vực ngoài nhà nước.

Thứ năm, bảo đảm đồng bộ giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có các quy định về chuyển tiếp phù hợp.

Điểm đổi mới quan trọng của Quy định là xác định quyền, điều kiện và giới hạn theo từng nhóm đảng viên thay vì áp dụng một cách tiếp cận đồng nhất. Cụ thể: Nhóm 1: Đảng viên ngoài khu vực công được thực hiện tất cả các hoạt động đầu tư kinh doanh theo Quy định và hoạt động đầu tư kinh doanh khác mà pháp luật không cấm không phải xin chấp thuận của tổ chức đảng. Riêng trường hợp được giao thực hiện nhiệm vụ công, đảng viên không được lợi dụng tư cách đảng viên, chức vụ trong Đảng hoặc quan hệ với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để tạo lợi thế bất bình đẳng, tác động trái quy định, phục vụ lợi ích riêng, lợi ích nhóm; không được xử lý công việc, nhiệm vụ có xung đột lợi ích chưa được kiểm soát hoặc làm ảnh hưởng tiêu cực đến việc thực hiện nhiệm vụ công được giao.

Nhóm 2: Đối với đảng viên là cán bộ, công chức, bao gồm đảng viên là cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và đảng viên là cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý (kể cả giữ chức vụ quản lý và không giữ chức vụ quản lý) thì đều được thực hiện và không phải xin chấp thuận đối với các hoạt động: hoạt động chuyên môn và khai thác tài sản tạo thu nhập; đầu tư kinh doanh nhưng không đầu tư thành lập tổ chức kinh tế và không chi phối, quản lý, điều hành... 

Về không được làm, Quy định nêu rõ tất cả các cán bộ, công chức đều không được tham gia quản lý, điều hành bất kỳ hình thức đầu tư nào. Riêng đối với đảng viên là cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và cán bộ, công chức ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích thì còn không được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, giữ cổ phần chi phối và quản lý, điều hành.

Nhóm 3: Đối với đảng viên là viên chức. Theo Quy định, tất cả viên chức được thực hiện và không phải xin chấp thuận đối với: Hoạt động chuyên môn và khai thác tài sản tạo thu nhập; Đầu tư kinh doanh nhưng không đầu tư thành lập tổ chức kinh tế và không chi phối, quản lý, điều hành. Riêng viên chức không ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích còn được thực hiện đầu tư kinh doanh có đầu tư thành lập tổ chức kinh tế hoặc có chi phối nhưng không quản lý, điều hành...

Về không được làm đối với viên chức, thực hiện nguyên tắc quản lý chặt chẽ hơn đối với vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao xung đột lợi ích, theo đó: viên chức ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích không được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối và quản lý, điều hành; viên chức giữ chức vụ quản lý không được đồng thời quản lý, điều hành tổ chức kinh tế, trừ trường hợp được cử tham gia quản lý hoặc làm đại diện phần vốn, tài sản của đơn vị tại tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật.

Nhóm 4: Đảng viên đang công tác, phục vụ trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cũng được mở quyền như cán bộ, công chức.

Về quy định không được làm, Quy định nêu rõ: Đảng viên công tác tại vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích không được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối và quản lý, điều hành. Trong thời gian công tác, phục vụ, đảng viên không được quản lý, điều hành tổ chức kinh tế, trừ trường hợp được cấp có thẩm quyền phân công, giao nhiệm vụ.

Nhóm 5: Đối với đảng viên người quản lý doanh nghiệp nhà nước, người đại diện phần vốn nhà nước. Nhóm này được thực hiện hoạt động chuyên môn và khai thác tài sản tạo thu nhập; đầu tư kinh doanh nhưng không đầu tư thành lập tổ chức kinh tế và không chi phối, quản lý, điều hành; mua, nhận, nắm giữ cổ phần, phần vốn góp và thực hiện các quyền của cổ đông, thành viên tại doanh nghiệp do đảng viên là người quản lý hoặc đại diện phần vốn nhà nước theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền đối với phần vốn cá nhân phải tách bạch với chức trách quản lý, đại diện phần vốn nhà nước và bảo đảm kiểm soát xung đột lợi ích.

Nhóm này cũng được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối và quản lý, điều hành sau khi được chấp thuận. Không được đầu tư kinh doanh trong ngành, lĩnh vực có lợi ích liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp nhà nước mà đảng viên đó quản lý hoặc đại diện phần vốn nhà nước, trừ trường hợp mua, nhận, nắm giữ cổ phần, phần vốn góp và thực hiện các quyền của cổ đông, thành viên tại doanh nghiệp do đảng viên là người quản lý hoặc đại diện phần vốn nhà nước theo quy định của pháp luật.

Nhóm 6 là đảng viên sau khi thôi giữ chức vụ, thôi công tác, nghỉ hưu. Theo Quy định, đảng viên sau khi thôi giữ chức vụ, thôi công tác, nghỉ hưu và không còn công tác trong khu vực công, được thực hiện tất cả các hoạt động đầu tư, kinh doanh theo quy định như đảng viên ngoài khu vực, trừ các hoạt động bị hạn chế có liên quan đến lĩnh vực, công việc đã phụ trách trong phạm vi và thời hạn theo quy định của pháp luật. Trường hợp đảng viên thôi giữ chức vụ nhưng tiếp tục công tác trong khu vực công thì thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm theo chức danh, vị trí công tác mới được giao; đồng thời tuân thủ các hạn chế liên quan đến lĩnh vực, công việc đã phụ trách...

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, quy định mới về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh là bước đổi mới quan trọng trong tư duy và phương thức quản lý của Đảng đối với hoạt động đầu tư kinh doanh của đảng viên. Quy định mới không chỉ mở rộng quyền tham gia hoạt động kinh tế, mà còn xác lập một cơ chế quản lý phù hợp hơn với thực tiễn. Đó là quyền được phân định theo nhóm, theo từng nhóm đảng viên; giới hạn xác định theo chức danh, vị trí, nguy cơ xung đột lợi ích; việc kiểm soát dựa trên quyền chi phối, lợi ích thực tế và trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ.