Chế biến thuỷ sản xuất khẩu. Ảnh: Internet

Chuyện xuất hàng là sản phẩm “tinh”, tức đã qua chế biến sẽ có lợi nhuận cao hơn xuất “thô”, thì có lẽ miễn bàn thêm, đã có quá nhiều người nói rồi. Ở Xí nghiệp thủy hải sản Cầu Tre (Thị xã Bến Tre). Trước đây, con tôm chỉ rửa sạch, đông lạnh rồi xuất, hoặc tiến thêm một bước nữa là bóc vỏ lột đầu, tức cũng ở mức sơ chế giản đơn, tỉ suất lợi nhuận đạt chừng 1-2%. Mấy năm gần đây, xí nghiệp chuyển mạnh sang xuất hàng tinh cả thủy sản, súc sản và nông sản, hoàn toàn không còn hàng thô, phần lớn là chế biến sâu, tỉ suất lợi nhuận riêng hàng hải sản đã tăng 5-6%. Khi có dịp đến với các doanh nghiệp cà phê, điều, đồ gỗ… đều thấy “bài” xuất hàng tinh là ứng nghiệm, như chìa khóa vạn năng để mở ra lợi nhuận cao vậy!

Thế mà, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội hồ tiêu Việt Nam, một người từng nhiều năm lăn lộn với nghề, khi nghe cánh nhà báo đến khuếch trương việc làm ăn của các doanh nghiệp kể trên, liền cười mà bảo: “Tôi thì không coi đấy là chìa khóa vạn năng. Còn tùy vào hoàn cảnh cụ thể mà quyết định…”. Rồi ông giảng giải cách làm của các doanh nghiệp chế biến tiêu hiện nay. Mỗi năm chúng ta xuất khoảng 100 nghìn tấn tiêu, chiếm 30% sản lượng và đạt đến 50% thị phần xuất khẩu của thế giới, mang về kim ngạch khoảng 150 triệu USD/năm. Kết quả thật khả quan, thế nhưng sản phẩm tinh của ta xuất ra chỉ chiếm có khoảng 30%, đấy là số hạt tiêu đã qua xử lý ở các nhà máy làm sạch, bóc vỏ, sàng lọc, đóng bao, hút chân không, bảo quản… Trong khi còn tới gần 70% là xuất tiêu thô, chỉ qua lựa thủ công nhằm bỏ tạp chất. Cứ theo lẽ thường, nếu tăng tỷ trọng xuất tiêu tinh lên nữa, sẽ thắng lớn. Một số doanh nghiệp trong Hiệp hội đã đua nhau làm điều này. Nhưng kết quả sau một, hai năm “tăng tinh, giảm thô”, vẫn không đạt tỉ suất lợi nhuận cao hơn, thậm chí còn thua xa đơn vị “cứ để vậy”. Thị trường các nước phát triển thiên về loại tiêu chất lượng cao, nhưng lượng tiêu thụ của họ có hạn, nếu cố xuất nhiều, cung sẽ vượt cầu dẫn tới rớt giá. Trong khi đa số nước còn lại vẫn tiêu thụ hạt tiêu chất lượng thấp, giá rẻ. Và chính giá bán hạt tiêu thô lại là lợi thế của ta, nước có sản lượng tiêu hàng đầu thế giới…

Câu chuyện của ông chủ tịch hiệp hội cho thấy sự tỉnh táo, thận trọng của người đứng đầu doanh nghiệp mỗi khi đưa ra quyết định phát triển. Nghe ngóng, cân nhắc với mọi thông tin, chứ không phải là thụ động chạy theo phong trào!

HỒNG PHÚC