(Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Hải quân trả lời phỏng vấn phóng viên (PV) báo Quân đội nhân dân nhân kỷ niệm 52 năm thành lập Hải quân nhân dân Việt Nam)

PV: Thưa Phó Đô đốc, Đảng ta vừa ra Nghị quyết về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020. Đây là nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Hải quân nhân dân Việt Nam có trách nhiệm rất nặng nề để góp phần đưa Nghị quyết vào cuộc sống?

Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến: Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, biển đảo đóng vai trò hết sức quan trọng. Nhân dân ta có nhiều kinh nghiệm đi biển, khai thác nguồn lợi biển phục vụ đời sống, đồng thời có bề dày truyền thống đánh giặc trên sông biển để bảo vệ đất nước.

Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng về Chiến lược biển, đòi hỏi sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân phải biết kết hợp sức mạnh của dân tộc và sức mạnh của thời đại. Trong quá trình tiến ra biển và làm chủ biển, Hải quân nhân dân Việt Nam ý thức được trách nhiệm nặng nề của mình, góp sức cùng cả nước phấn đấu vì mục tiêu nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển.

Nước ta trong tương lai gần phải trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển. Đây là quan điểm rất mới và rất quan trọng của Đảng, sẽ chi phối đến mọi nhiệm vụ của bộ đội Hải quân, nếu không nghiên cứu kỹ, không tuyên truyền giáo dục cho bộ đội nhận thức đầy đủ thì không thấy được hết trách nhiệm của mình để xây dựng lực lượng ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ. Vì thế Thường vụ Đảng ủy Quân chủng xác định nhiệm vụ quan trọng nhất của công tác giáo dục chính trị tư tưởng thời gian tới là giáo dục cho bộ đội nhận thức đầy đủ quan điểm đó của Đảng.

PV: Đảng ta cũng xác định là phải kết hợp kinh tế, xã hội với quốc phòng, an ninh, hợp tác quốc tế và bảo vệ môi trường?

Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến: Đó cũng chính là mục tiêu xây dựng lực lượng của Hải quân. Nghĩa là bộ đội Hải quân không chỉ giỏi về quốc phòng, an ninh, mà còn phải hiểu biết về kinh tế, xã hội, môi trường và đặc biệt là nắm chắc về chính sách đối ngoại của Đảng ta để vừa thực hiện, vừa tham mưu cho Đảng, Nhà nước, Quân đội có chính sách phù hợp nhằm kết hợp tốt những mối quan hệ đó trên biển theo đúng quan điểm đường lối lãnh đạo của Đảng. Nhiệm vụ đặt ra cho Quân chủng là phải có ngay kế hoạch để đào tạo bộ đội Hải quân có kiến thức toàn diện. Đương nhiên mục tiêu đào tạo là lâu dài, nhưng trước mắt Quân chủng sẽ tập trung mở rộng các hình thức đào tạo, nhất là đào tạo tại chỗ cho những lực lượng đang trực tiếp công tác trên biển, ví dụ như cảnh sát biển, bộ đội trên đảo…

PV: Những năm gần đây bộ đội trên đảo Trường Sa, nhất là chiến sĩ trẻ có phong trào học ngoại ngữ khá sôi nổi?

Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến: Đúng thế. Nhưng không chỉ trên đảo Trường Sa mà toàn Quân chủng từ năm 2002 đã phát động thành phong trào tự học tập rất có hiệu quả. Cũng không chỉ học ngoại ngữ mà học cả văn hóa, kinh tế đối ngoại, khoa học công nghệ mới… Tuy nhiên, trong điều kiện còn nhiều khó khăn, thiếu thốn thì tinh thần tự học tập của bộ đội Trường Sa là rất cần biểu dương, khen ngợi. Sẽ thật là ý nghĩa nếu tinh thần khắc phục khó khăn tự học, tự rèn lại được tuổi trẻ Quân chủng phát động "ngược" từ biển vào đất liền…

PV: Về định hướng học tập, đào tạo, thưa Phó Đô đốc?

Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến: Với tư tưởng chỉ đạo là, thiếu đâu thì bồi dưỡng đấy; nội dung gì cần trước thì bồi dưỡng trước… Quân chủng xác định phải tập trung làm trước là học tập, tìm hiểu nắm chắc những chủ trương, chính sách lớn của Đảng khi nước ta là thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO); Cụ thể là những cam kết liên quan đến các lĩnh vực của nền kinh tế đất nước. Bộ đội Hải quân phải hiểu rõ: WTO là gì? Vì sao nước ta phải gia nhập WTO? Gia nhập WTO có cơ hội và thách thức gì? Giải pháp gì để tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức? Vai trò của kinh tế biển trong hội nhập… Nhất là thách thức trong việc bảo đảm quốc phòng, an ninh khi nền kinh tế nước ta ra "biển lớn" hội nhập phải được nghiên cứu, tìm hiểu rất kỹ.

PV: Cũng phải cần nhận thức đúng về cơ hội và thách thức?

Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến: Đúng thế, nhất là nhận thức về thách thức, tuy là sức ép, nhưng tác động đến đâu còn phụ thuộc vào nỗ lực và khả năng vượt qua của chúng ta. Liên hệ vào bộ đội Hải quân, nếu nhận thức đầy đủ những khó khăn, thiếu thốn và có quyết tâm vượt qua thì chính thách thức lại biến thành động lực phát triển. Tôi hình dung trong tương lai, người chiến sĩ Hải quân không chỉ làm chủ vũ khí trang bị, mà còn có kiến thức về kinh tế, xã hội, môi trường; nắm chắc luật lệ hàng hải trong nước và quốc tế; thông thạo ngoại ngữ, nhất là tiếng của những nước trong khu vực để giao lưu với bạn bè quốc tế trên biển. Được như thế chính là bộ đội hải quân đã biến thách thức thành cơ hội.

PV: Còn nhiệm vụ trước mắt của bộ đội Hải quân với vai trò là lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc?

Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến: Thế hệ cán bộ, chiến sĩ Hải quân hôm nay phải có trách nhiệm xây dựng Quân chủng ngày càng vững mạnh, phối hợp cùng với các lực lượng xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên biển vững chắc, nâng cao năng lực quản lý chặt chẽ vùng biển, đảo; thường xuyên cảnh giác, phát hiện và xử lý hiệu quả mọi tình huống xâm phạm vùng trời, vùng biển của Tổ quốc. Phải tích cực hơn nữa trong việc phối hợp với các cấp, các ngành, các địa phương làm tốt công tác tuyên truyền, góp phần tạo nên phong trào chính trị sâu rộng hướng về biển, đảo quê hương.

Một nhiệm vụ hết sức quan trọng của Hải quân hiện nay là phải tích cực tham gia phát triển kinh tế-xã hội biển, đảo. Tiếp tục sắp xếp đổi mới doanh nghiệp trong quân chủng, đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh với những lĩnh vực có thế mạnh như khai thác cảng biển, nuôi trồng đánh bắt thuỷ sản, sửa chữa, đóng mới tàu, thuyền, xây dựng công trình... Chủ động, tích cực hỗ trợ nhân dân làm ăn trên biển và ven biển, nhất là những vùng biển và hải đảo xa đất liền. Trong xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế, Hải quân phải làm tốt hơn nhiệm vụ đối ngoại quân sự bằng nhiều hình thức, xây dựng vùng biển hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển…

PV: Xin đồng chí cho biết nét nổi bật của truyền thống Hải quân nhân dân Việt Nam trong hơn nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành?

Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến: Được thành lập ngày 7-5-1955, trong hơn nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong Quân chủng Hải quân đã lập nên những thành tích vẻ vang, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Quân chủng và nhiều đơn vị, cá nhân được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Đặc biệt là trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, Hải quân đã sáng tạo những phương thức vận chuyển độc đáo, mở tuyến vận tải chiến lược trên biển Đông mang tên Bác Hồ kính yêu. Tuyến vận tải này đã vượt qua hàng chục cơn bão lớn, hàng trăm cuộc vây ráp của kẻ thù, để vận chuyển hàng trăm nghìn tấn vũ khí, hàng nghìn lượt cán bộ chi viện cho chiến trường miền Nam, góp phần phát triển chiến tranh cách mạng sau lưng địch.

Đường Hồ chí Minh trên biển không chỉ là huyền thoại của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước mà còn đang được lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Hải quân nói riêng, toàn quân nói chung nghiên cứu, học tập vận dụng vào xây dựng "con đường huyền thoại" mới trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh.

PV: Xin cám ơn đồng chí.

HUY THIÊM (thực hiện)