QĐND - Cũng do cái nghề làm muối mà phụ nữ ở một số xã thuộc huyện Hải Hậu (Nam Định) nức tiếng là “mặn mòi, giòn mẩy” và hết mực thủy chung son sắt. Dường như những gì đặc trưng nhất của nước biển xanh, nắng vàng, gió bão... đã “đọng” hết cả vào họ. Bởi thế, bà con nơi đây mới có câu thành ngữ "gạch cua cái - gái diêm dân".

Chúng tôi tới thăm cánh đồng muối các xã Hải Lý, Hải Đông, Hải Triều, Hải Hòa... vào một đợt nắng nóng đỉnh điểm của tháng bảy với cảm giác oi nồng và rất khó chịu. Thời tiết khắc nghiệt là vậy, song phụ nữ nơi đây vẫn cứ mải mê trải dài những cái bóng có “đường cong duyên hải” trên các ô “biển đọng”.

Cởi chiếc khăn đang chùm kín cả khuôn mặt bầu bĩnh sướt mướt mồ hôi dưới vành nón, diêm nữ Nguyễn Thị Huệ, thôn Văn Lý, xã Hải Lý tự hào: “Đầu sóng, ngọn gió nên người dân làng muối hay bị mang tiếng là “chém to kho mặn”. Ấy thế nhưng tụi con gái chúng em lại may mắn vì không bị bố mẹ đặt cho những cái tên vô tội vạ và xấu xí kiểu như con Hĩm, cái Lầm, con Muội, cái Tuất… đâu nhá! Thay vào đó là Lan, Huệ, Phương, Huyền… Cô nào cũng có nước da bánh mật với một một vẻ đẹp “mặn mòi, giòn mẩy” còn trên cả vận động viên thể thao chứ bỡn…”. Chống cái bồ cào giữa ruộng muối non, Huyền Diệu hóm hỉnh nói vui: “Diêm dân quê tôi cả đời sẽ miễn dịch với ghẻ lở, hắc lào. Bởi vì ngay từ lúc còn trong trứng, mọi người đã được sát trùng rất kỹ rồi anh ạ!”.

Diêm nữ xã Hải Lý

Mạnh khỏe, đằm thắm, cộng với sự thủy chung son sắt và... yêu hết mình luôn là thứ trang sức vô giá tôn lên vẻ đẹp đặc trưng của những thiếu nữ làng muối Hải Hậu. Các chị Đặng Phương Trinh, Nguyễn Thị Hằng Nga ở xã Hải Đông thú nhận rằng: “Con gái đồng muối một khi đã nhận lời ngỏ của chàng trai nào là yêu rất mãnh liệt, chung tình nhưng cũng sẵn sàng “an bài” để gìn giữ bằng được tình yêu đó”. Khi chúng tôi đề cập đến chuyện ghen tuông thì cả hai chị đều thống nhất: “Phụ nữ ven biển chẳng những “mặn”, mà còn “cay” nữa đấy. Chỉ có điều là không ghen vớ ghen vẩn thôi. Chị em thời nay tuy tư tưởng đã phần nào thực tế và rộng rãi hơn các cụ ngày xưa, nhưng truyền thống thủy chung son sắc thì muôn đời vẫn tuyệt đối phải giữ vững”. Chị Đặng Thị Thu Thảo, xã Đông Hải hài hước: “Muối hiện nay có giá 1000 đồng/1kg. Thế nhưng trai tráng nơi khác mà lấy được con gái quê tôi thì đồng nghĩa với cầm chắc một vé đi lao động xuất khẩu ở bên Hàn Quốc. Bởi theo như “cái lệ tự phát” từ bao đời nay trong làng, các cô gái khi đến tuổi kén chồng đều được bố mẹ đẻ cắt cho 8 ô ruộng làm muối = 1 sào để làm của hồi môn. Sào ruộng bây giờ bán cũng được gần 100 triệu đồng cơ đấy.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, nghề làm muối nơi đây luôn phụ thuộc vào thời tiết, vậy mà giá cả muối lại rất bấp bênh. Tuy nhiên, đại đa số diêm nữ Hải Hậu vẫn “trọn nghĩa vẹn tình” với đồng đất quê hương để làm ra những hạt muối đậm đà. 

Bài và ảnh: Tô Văn Binh