Đạo làm người ở chốn thiền môn

"Đức Bổ

Sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến động viên cụ Phạm Thị Huê, người cao tuổi nhất ở chùa Lâm Quang hiện nay.

n sư Thích Ca Mầu Ni dạy rằng “Phụng sự chúng sanh tức cúng dường chư Phật”. Chúng tôi lấy đó làm phương châm sống và hành đạo. Việc làm của tôi và nhà chùa chính là để góp phần nhỏ, thúc đẩy trách nhiệm, lương tri của các cấp, các ngành, các tổ chức xã hội đối với những bậc cao niên không nơi nương tựa. Kính trọng, chăm sóc người già là biểu hiện sâu sắc của đạo làm người..." - Dưới mái cong tôn nghiêm của chùa Lâm Quang, sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến đã nói như vậy.

Chùa Lâm Quang trước đây mang tên Lâm Quang Tịnh, nằm trong một con hẻm sâu hun hút ở bến Bình Đông, phường 14, quận 8, thành phố Hồ Chí Minh. Sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến giữ cương vị trụ trì ngôi chùa này hơn 10 năm nay. Sư Tuyến tên khai sinh là Lê Ngọc Lịch, sinh năm 1964, trong một gia đình theo đạo Phật ở Đồng Tháp, nên xuất gia từ khi còn nhỏ. Năm 1970, khi đang còn là một cô bé 6 tuổi, sư cô được hòa thượng Thích Từ Bạch, trụ trì chùa An Phú, quận 8, thành phố Hồ Chí Minh cưu mang và nhận làm đệ tử. Giữa bao điều ngỡ ngàng của cuộc sống chốn thiền môn, cô yêu quí nhất là các cụ già. Đó là những người neo đơn được sư Từ Bạch đưa về chùa nuôi dưỡng. Sư cô kể: “Điều ám ảnh tôi suốt từ ngày đó đến giờ là hình ảnh cụ Võ Văn Chép, cán bộ cách mạng bị Mỹ-ngụy bắt tra tấn hết sức dã man. Khi sư phụ tôi nhận cụ vào chùa chăm sóc thì cụ đã phải sống một đời sống thực vật, nằm liệt một chỗ. Chúng tôi được sư phụ dặn dò, phải giúp đỡ, chăm sóc mọi sinh hoạt cá nhân cho cụ. Ban đầu tôi còn ái ngại, nhưng càng ngày tôi càng nhận ra, việc làm ấy chính là để trau dồi cái tâm theo lời răn của Phật. Tâm trí tôi lúc ấy đã nguyện rằng, sau này mình cũng noi gương sư phụ giúp đỡ, cưu mang các cụ già”...

Năm 1996, sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến được Ban trị sự Thành hội Phật giáo thành phố Hồ Chí Minh bổ nhiệm làm trụ trì chùa Lâm Quang. Ngôi chùa này đã hơn 20 năm không có người trụ trì nên gần như bị hoang phế, trở thành nơi tá túc của một số cụ già không nơi nương tựa, hằng ngày đi bán nhang và ăn xin sống qua ngày. Cuộc sống cực khổ của những mảnh đời neo đơn ở đây đã làm sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến xúc động mạnh. Đó cũng là nhân duyên để sư cô thực hiện ước nguyện ấp ủ từ xưa. Sư cô nói với các cụ: “Từ nay trở đi, các cụ sẽ ở đây có gì ăn nấy, nhưng nhất định không được đi ăn xin nữa”. Vào buổi chiều hằng ngày, nước từ sông Bình Đông dâng lên làm ngập hết khuôn viên chùa. Mái chùa dột nát, hư hỏng trầm trọng. Phải khó khăn lắm mới chọn được chỗ ở lành lặn cho các cụ. Vừa chăm sóc các cụ, sư cô và các tăng ni trong chùa vừa tập trung lao động, dùng xe ba gác chở xà bần về đắp, tôn cao nền chùa. Thấy nhà chùa vất vả, phật tử và bà con lối phố đã tận tình giúp đỡ. Tiếng lành đồn xa, chuyện một sư cô tuổi đời còn trẻ nhận nuôi dưỡng những cụ già neo đơn, bất hạnh nhanh chóng lan xa. Các đệ tử từ nhiều địa phương trong cả nước cảm kích tấm lòng từ bi của vị trụ trì, đã tìm đến đây xin xuất gia, góp sức chung lòng cùng sư cô thực hiện tâm nguyện ở đời. Hiện chùa Lâm Quang có 19 sư cô đến xuất gia tu học. Sư cô cùng các đệ tử đi tìm các cụ già không nơi nương tựa, hoặc trong các bệnh viện không có người chăm sóc, đưa về chùa. Có cụ được phật tử giới thiệu, có cụ được những người qua đường đưa đến. Càng ngày số cụ già neo đơn về chùa càng nhiều. Để tạo nguồn thu lấy tiền nuôi các cụ, sư cô và các đệ tử đã phải đi cắt cói về dệt chiếu, đem sản phẩm bán cho các cơ sở mai táng. Nhà chùa đã cử một ni cô đi đào tạo chuyên môn về y học phục vụ yêu cầu chăm sóc sức khỏe tại chỗ cho các cụ. Những năm gần đây, Hội Chữ thập đỏ quận 8, Bệnh viện 115 và Bệnh viện Nguyễn Trãi đã hỗ trợ tích cực nhà chùa, thường xuyên đến khám, cấp thuốc chữa bệnh, tặng quà các cụ.

Sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến dẫn tôi đi ra ngôi nhà phía sau bức tượng Phật. Đó là nơi ăn nghỉ của các cụ già được nhà chùa nhận nuôi dưỡng. Dù chỗ ở khá chật chội nhưng tất cả đều được sắp đặt rất gọn gàng, ngăn nắp. Căn nhà được chia làm 3 khu. Một khu dành cho những cụ bị tật nguyền, đau yếu, mọi sinh hoạt phải thực hiện tại chỗ. Một khu dành cho các cụ tuổi cao, đầu óc không còn minh mẫn. Khu còn lại là nơi nghỉ dưỡng của những cụ đang tự lo được những sinh hoạt cá nhân. Tôi hòa vào không khí ấm cúng, chan hòa như trong một đại gia đình ở chốn thiền môn. Người cao tuổi nhất là cụ Phạm Thị Huê, 96 tuổi. Cụ Huê bị lãng tai, tinh thần không còn minh mẫn. Tôi gắng hỏi chuyện nhưng cụ chỉ nhớ được tên mình, còn quê hương, cụ chỉ nhớ mang máng hình như ở tỉnh Sông Bé (cũ). Sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến kể: Vào một buổi sáng cách đây 3 năm, có một người chạy xe gắn máy chở cụ Huê đến gửi nhờ nhà chùa nuôi dưỡng giúp. Cụ Huê lúc ấy rất yếu, không đủ sức để lo các sinh hoạt cá nhân. Nhà chùa đã chăm sóc cụ bằng tình cảm, trách nhiệm như những người con, người cháu ruột thịt. Từ chỗ cuộc sống chỉ còn tính bằng ngày, cụ Huê dần hồi phục sức khoẻ. Hiện nay cụ đã tự mình lo được một số việc sinh hoạt cá nhân nhẹ nhàng.

Người cao tuổi thứ hai sau cụ Huê là cụ Phùng Yến, 91 tuổi. Dù rất yếu, bước đi phải có người dìu, nhưng cụ Yến vẫn còn khá minh mẫn. Cụ bày tỏ:

- Tôi sống neo đơn khổ cực từ nhỏ, không chồng, không con, không gia đình. Nỗi lo lớn nhất của tôi là về già không biết nương tựa vào ai, khi thác xuống không có nơi vùi nắm xương già. Chẳng ngờ đến cuối đời tôi lại được sư cô nhận vào chùa nuôi dưỡng. Sư cô và các ni cô kính trọng, yêu quí chúng tôi như những người bà, người mẹ thực sự.

Tôi vô cùng xúc động khi đến thăm khu nhà ở của các cụ bị liệt nằm một chỗ. Bàn tay của sư cô và các ni cô ân cần, dịu dàng đút cho các cụ từng thìa cháo. Điều kiện sống như vậy nhưng từ chiếc giường các cụ nằm, quần áo các cụ mặc cho đến nơi ăn ở… tất cả đều được vệ sinh sạch sẽ, tươm tất.

Đến nay, chùa Lâm Quang đã nhận nuôi dưỡng 133 cụ già. Hiện còn 78 cụ đang sống, trong đó 8 cụ mắc bệnh tâm thần nặng, 21 cụ bị liệt nằm một chỗ, 12 cụ đi phải có người dìu. Những cụ đã qua đời được nhà chùa lo ma chay chu đáo, đưa đi hỏa táng và đem tro hài cốt về chùa chăm lo hương khói, kinh kệ, để các cụ được vãng sanh về miền cực lạc. Việc làm đầy tính nhân ái, lương tri của nhà chùa đã nhận được sự hậu thuẫn, giúp đỡ rất lớn từ các nhà hảo tâm, các tổ chức từ thiện xã hội. Nhờ đó, việc nuôi dưỡng các cụ ngày càng thuận lợi. Nhà cửa được sửa chữa tươm tất hơn. Sư cô cho biết: Với lưu lượng các cụ neo đơn nhận về chùa ngày càng nhiều, chùa Lâm Quang bắt đầu quá tải. Theo đề nghị của sư cô, Thành hội Phật giáo thành phố Hồ Chí Minh đã có kế hoạch bổ sung cho sư cô một ngôi chùa khác, rộng rãi hơn. Trong một tương lai gần, Thành hội Phật giáo sẽ thành lập một Trung tâm Dưỡng lão, nhằm mở rộng, nâng cao chất lượng nhận và chăm sóc, nuôi dưỡng các cụ già neo đơn, không nơi nương tựa theo tâm nguyện của sư cô Thích Nữ Huệ Tuyến…

Tôi thành kính chắp tay dưới chân tượng Phật. Trong không gian u tịch của chốn thiền môn, đạo làm người hiện ra thật gần…

Bài và ảnh: PHAN TÙNG SƠN