Đại biểu Nguyễn Thanh Sang (đoàn TP Hồ Chí Minh) đồng ý bỏ hình phạt tử hình đối với 4 tội danh thuộc nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia, đó là: Tội chống loài người; tội chiến tranh, khủng bố; tội chống chính quyền nhân dân; tội khủng bố. Lý do là trong thời gian vừa qua, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã đấu tranh rất có hiệu quả với loại tội phạm này.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thanh Sang không đồng ý bỏ hình phạt tử hình đối với 2 tội danh là tội mua bán trái phép chất ma túy; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.

Quang cảnh phiên họp Quốc hội. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đánh giá tình hình mua bán ma túy tại Việt Nam rất phức tạp, đại biểu Nguyễn Thanh Sang cho rằng, ma túy đang hằng ngày, hằng giờ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỗi gia đình, cộng đồng. Hoạt động mua bán hàng trăm kg ma túy, thậm chí hàng ngàn kg ma túy mà vẫn không bị tử hình thì không có sức răn đe đối với loại tội phạm này.

Bên cạnh đó, nếu bỏ án tử hình thì Việt Nam có nguy cơ trở thành điểm trung chuyển ma túy lớn. Do đó, đại biểu đề nghị không bỏ án tử hình; nhưng để hạn chế án tử hình, đại biểu đề nghị nâng định lượng chịu trách nhiệm hình sự ở các khung đối với nhóm tội phạm này, để chỉ những đối tượng chủ mưu, cầm đầu, mua bán số lượng quá lớn mới phải chịu trách nhiệm hình sự ở mức tử hình.

Với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, đại biểu Nguyễn Thanh Sang nhấn mạnh, đây là tội đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, gây lo lắng, bức xúc trong nhân dân. Đảng và Nhà nước ta đang đề cao phòng, chống xâm hại trẻ em và bảo vệ trẻ em - đối tượng được xem là yếu thế nhất trong xã hội, trên trường quốc tế cũng đề cao vai trò của việc bảo vệ trẻ em. Vì vậy, đại biểu đề nghị cần phải giữ hình phạt tử hình để răn đe, nghiêm trị đối với tội phạm này.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Sang (đoàn TP Hồ Chí Minh) phát biểu. Ảnh: TRỌNG HẢI

Cùng nhận định, đại biểu Trần Thế Kính (đoàn Thanh Hóa) đề nghị ban soạn thảo hết sức cân nhắc trong việc bỏ hình phạt tử hình đối với tội mua bán trái phép chất ma túy. Bởi tội phạm ma túy trong giai đoạn hiện nay đang diễn biến hết sức phức tạp và chỉ khi quy định hình phạt cao nhất là hình phạt tử hình thì mới đủ sức răn đe và phòng ngừa chung đối với loại tội phạm ma túy.

Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, đa số các đại biểu Quốc hội đều cơ bản nhất trí chủ trương thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong dự thảo luật. Tuy nhiên, một số ý kiến đại biểu đề nghị cân nhắc, đánh giá việc thu hẹp hình phạt tử hình ở một số tội danh cụ thể.

 Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, Đại tướng Lương Tam Quang đánh giá, mặc dù đây là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, tuy nhiên từ thực tiễn đấu tranh cho thấy nhiều đối tượng phạm tội chưa nhận thức đầy đủ pháp luật, bị lôi kéo, dụ dỗ, thậm chí là lừa gạt, ép buộc. Những đối tượng này vẫn có thể cảm hóa, giáo dục và lập công chuộc tội, do vậy áp dụng hình phạt nghiêm khắc nhất là tử hình đối với đối tượng này là chưa thực sự phù hợp.

Thực tiễn đấu tranh cho thấy, đối với tội mua bán trái phép ma túy, nhiều đối tượng do nhận thức được hệ quả tất yếu là bản án tử hình nên sẽ chống đối đến cùng, sẵn sàng sử dụng vũ khí tấn công lực lượng chức năng. Trong khi đó, yêu cầu đấu tranh là không chỉ xử lý một đối tượng mà phải xử lý tận gốc rễ vấn đề, xử lý cả đường dây. Khi thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với tội danh này, đối tượng sẽ không chống đối quyết liệt mà tìm kiếm cơ hội sống, tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng chức năng đấu tranh với tội phạm này.

Đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, Đại tướng Lương Tam Quang cho rằng, đây là loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến thể chất, tinh thần, danh dự, nhân phẩm của người dưới 16 tuổi, cần phải được xử lý nghiêm khắc. Tuy nhiên, xét trên tính tương quan hình phạt đối với các tội khác có hình phạt tử hình (đặc biệt là tội giết người), việc bỏ hình phạt tử hình ở tội này là phù hợp. Trong thực tế, nếu hành vi hiếp dâm người dưới 16 tuổi là nguyên nhân trực tiếp làm nạn nhân tử vong thì có thể bị xử lý tử hình về tội giết người nếu đủ yếu tố cấu thành. Trong các trường hợp phạm tội cụ thể, việc áp dụng hình phạt tù chung thân vẫn bảo đảm tính nghiêm trị và răn đe đối với loại tội phạm này.